Κέφαλος και πελέγκας: τι ψάρι είναι και ποιες οι διαφορές;

Ο κέφαλος, ο πελέγκας — δύο παρόμοια είδη ψαριών, γνωστά στις περισσότερες νοικοκυρές. Για να μην κάνετε λάθος στην επιλογή, πρέπει να γνωρίζετε πώς φαίνονται, σε τι διαφέρουν μεταξύ τους.

Πελένγκας: πώς μοιάζει και πού ζει;

Πελένγκας, γνωστός και ως πιλένγκας ή μπελίνγκας, ανήκει στο γένος Κέφαλος (Mugil) της οικογένειας Κεφαλοειδών. Το θαλάσσιο ψάρι αντέχει εξαιρετικά στις αλλαγές αλατότητας, αισθάνεται καλά σε ζεστό νερό το καλοκαίρι και σε κρύο το χειμώνα.

Η βάση της διατροφής του πελέγκα αποτελείται από οργανικά υπολείμματα που κατακάθονται στον πυθμένα, θαλάσσια σκουλήκια, μικρά ασπόνδυλα, τσουλίτσα, χαμψά.

Τα άτομα του είδους φτάνουν σε σεξουαλική ωριμότητα στην ηλικία των δύο ετών. Για την ωοτοκία, που αρχίζει τον Ιούνιο, επιλέγουν εκβολές ποταμών, παράκτια ύδατα με αλατότητα 32–35 ‰.

Πώς είναι

Ως εμπορεύσιμο θεωρείται το ψάρι βάρους 2–7 κιλών και μήκους 0,6–1 μ.

Το σώμα του πελέγκα είναι τορπιλόμορφο, γκρι-ασημί, καλυμμένο με μεγάλα κυκλοειδή λέπια. Οι πλευρές και η κοιλιά είναι πιο ανοιχτόχρωμες από την ράχη.

Το κεφάλι είναι ελαφρώς πεπλατυσμένο, με πλατύ μέτωπο. Διακριτικά γνωρίσματα:

1. Μάτια με κόκκινη ή πορτοκαλί ίριδα.
2. Πλατιά δερμάτινη πτυχή πάνω από το στόμα, που σχηματίζεται από την προεξέχουσα άνω γνάθο.
3. 7 σκούρες διαμήκεις γραμμές στα πλάγια.
4. Παρουσία ελαφρώς ανεπτυγμένου λιπώδους βλεφάρου.

Τα θωρακικά πτερύγια έχουν κοκκινωπό χρώμα, το ουραίο είναι διχαλωτό, μυτερό στα άκρα.

Πού ζει

Πατρίδα του πελέγκα είναι η Ιαπωνική Θάλασσα από τον κόλπο του Αμούρ έως τις ακτές της Νότιας Κορέας. Τη δεκαετία του 1970 το ψάρι εισήχθη πειραματικά στη Θάλασσα Αζόφ και στη Μαύρη Θάλασσα. Οι κέφαλοι προσαρμόστηκαν γρήγορα στο νέο περιβάλλον και ξεπέρασαν σε μέγεθος τους συγγενείς από την Άπω Ανατολή. Σήμερα στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας η αλιεία του πελέγκα αποτελεί το ήμισυ του συνόλου των αλιευμάτων ανά περίοδο.

Το καλοκαίρι το ψάρι προτιμά να ζει σε θαλάσσια ρηχά. Με την έναρξη του κρύου κατευθύνεται στα βαθιά νερά των ποταμών Ντον, Δνείπερου, Δούναβη.

Γεωγραφικά, με βάση τους βιότοπους, ο πελέγκας χωρίζεται σε ποικιλίες: της Άπω Ανατολής, της Αζοφικής (Ντον) και της Μαύρης Θάλασσας (Κουμπάν).

Κέφαλος: πώς μοιάζει και πού κατοικεί;

Λομπάν (λατ. Mugil cephalus) — το μεγαλύτερο ψάρι της οικογένειας Κεφαλοειδών, του γένους Γκρίζοι κέφαλοι. Κατά την περίοδο διαχείμασης και πάχυνσης, το πολύτιμο εμπορικό είδος σχηματίζει συχνά μεγάλες συναθροίσεις με τον πελέγκα. Στιγμές κινδύνου πηδά εύκολα πάνω από τα σταθερά δίχτυα.

Οι λομπάν τρέφονται με υπολείμματα (detritus), σκουλήκια, μικρά μαλάκια, καρκινοειδή, φύκια. Γίνονται σεξουαλικά ώριμα όχι νωρίτερα από 5 έτη. Η ωοτοκία γίνεται από Μάιο έως Οκτώβριο τόσο σε ανοικτά όσο και σε παράκτια ύδατα. Η γονιμότητα των θηλυκών εξαρτάται από την ηλικία και το βάρος. Κατά μέσο όρο, ένα άτομο αποθέτει έως και επτά χιλιάδες πελαγικά αυγά.

Πώς είναι

Το επίμηκες, ελαφρώς πεπλατυσμένο μπροστά σώμα με κτενοειδή λέπια φτάνει σε μέγιστο μήκος 1 m, βάρος — 12 kg. Οι μέσες διαστάσεις του ψαριού είναι 35–40 cm με βάρος 1,5 kg.

Το χρώμα του σώματος αλλάζει από γαλαζογκρί στο πάνω μέρος έως ασημί στο κάτω μέρος. Στις πλευρές είναι καθαρά ορατές καφέ διαμήκεις ρίγες.

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα του κέφαλου:

1. Μεγάλο κεφάλι με φαρδύ μέτωπο, καλυμμένο με λέπια μέχρι το άκρο του ρύγχους.
2. Λιπώδες βλέφαρο, που καλύπτει το μάτι μέχρι την αρχή της κόρης.
3. Ίσια άνω γνάθος χωρίς καμπύλες.
4. Κοντό εγκάρσιο στόμα.
5. Το εδρικό και το διχαλωτό ουραίο πτερύγιο, χρωματισμένα σε κιτρινοπράσινο, τα κοιλιακά σε ανοιχτό κίτρινο, τα 2 ραχιαία σε γκριζογάλανο.

Λόγω των πιο σκούρων λεπιών μεταξύ των κεφαλοειδών, ο λομπάν ονομάζεται μαύρο κεφαλόψαρο.

Πού ζει

Ο λομπάν είναι κοινός στο δυτικό και ανατολικό τμήμα του Ατλαντικού Ωκεανού. Το ψάρι απαντάται στις ακτές των νησιών της τροπικής ζώνης του Ινδικού Ωκεανού, του δυτικού τμήματος του Ειρηνικού Ωκεανού.

Στη Ρωσία, ο λομπάν συναντάται στην Άπω Ανατολή, στο Στενό Τατάρ, στη Μαύρη Θάλασσα, στην Αζοφική Θάλασσα, στο νότιο τμήμα της Θάλασσας του Οχότσκ.

Το ψάρι αποκτά βάρος σε κόλπους, λιμνοθάλασσες, παράκτια ύδατα. Για το χειμώνα αποσύρεται στην ανοικτή θάλασσα.

Πώς να ξεχωρίσετε τον κέφαλο από τον πελέγκα

Τα δύο είδη ψαριών της οικογένειας Κεφαλοειδή διακρίνονται μεταξύ τους από διάφορα χαρακτηριστικά:

1. Οι διαστάσεις του πελένγκα — μέσο βάρος 3 kg με μήκος σώματος 50 cm. Η μάζα του ώριμου λομπάν είναι 7 kg, μήκος — 0,4–0,9 m.
2. Τα λέπια του πελένγκα — μεγάλα, καλύπτουν το κεφάλι μέχρι το άκρο του ρύγχους. Στο δεύτερο ψάρι — μικρά, απουσιάζουν από το κεφάλι.
3. Το χρώμα των ματιών του κεφαλόψαρου είναι γαλαζωπό. Στον πελένγκα — κοκκινωπό ή πορτοκαλί.
4. Η διατροφική συμπεριφορά του λομπάν — κυνηγάει στα ανώτερα στρώματα του νερού. Ο πελένγκας — αναζητά τροφή στον πυθμένα.

Τα ψάρια ωριμάζουν σε διαφορετικές ηλικίες. Αν τα θηλυκά του πελένγκα γεννούν αυγά από το τρίτο έτος ζωής, το κεφαλόψαρο — από το έκτο. Στους λομπάν, η αναπαραγωγή διαρκεί όλο το καλοκαίρι συν τον Σεπτέμβριο, ο πελένγκας αναπαράγεται από τις αρχές Ιουνίου έως τα μέσα Ιουλίου.

Ποιο ψάρι είναι πιο νόστιμο και υγιεινό

Η γεύση του κρέατος του κεφαλόψαρου και του πελένγκα είναι παρόμοια. Είναι ζουμερό, τρυφερό, χωρίς μικρά κόκκαλα. Το κρέας του τελευταίου είναι πιο γλυκό, αλλά λιγότερο θερμιδικό. Μεγαλύτερη αναγνώριση στον κόσμο έχει αποκτήσει ο λομπάν. Αυτό δεν είναι περίεργο, αν συγκρίνουμε τις περιοχές εξάπλωσης των δύο ειδών.

Ο λομπάν και ο πελένγκας παρασκευάζονται στον ατμό, βράζονται, σιγομαγειρεύονται, ψήνονται στο φούρνο, στα κάρβουνα, στη σχάρα.

Η ενεργειακή αξία 100 g κεφαλόψαρου — 150 kcal, ΠΛΥ — 25, 5, 0 g. Οι θερμίδες 100 g πελένγκα — 117 kcal, ΠΛΥ — 19, 4, 0 g αντίστοιχα.

Το κεφαλόψαρο περιέχει περισσότερη πρωτεΐνη, βιταμίνες A, PP, της ομάδας B, ανόργανα στοιχεία. Η σύνθεση του πελένγκα περιλαμβάνει χολίνη, καλσιφερόλη, τοκοφερόλη, οι οποίες απουσιάζουν εντελώς από τον λομπάν.

Το κεφαλόψαρο και ο πελένγκας — πολύτιμα είδη εμπορικών ψαριών, η κατανάλωση των οποίων ομαλοποιεί τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, ενισχύει τα τοιχώματα των αγγείων, μειώνει τον κίνδυνο θρόμβωσης. Εάν συμπεριλάβετε το κρέας ψαριών στη διατροφή 2 φορές την εβδομάδα, ομαλοποιείται η πέψη, αυξάνεται η αντίσταση του οργανισμού στα κρυολογήματα, βελτιώνεται η γενική ευεξία.