Αλογόλαπαθο: θεραπευτικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Πόσα ονόματα δεν έχει δώσει ο λαός στο αλογόλαπαθο! Το αποκαλούν αλογοξαλίδα ή βατραχοξαλίδα, κηλόχορτο ή πυρόχορτο, αλογόλαπαθο, αβελούκ, αρμένικο χόρτο και αλογόχορτο. Τα παρατσούκλια είναι πολλά, μερικά με μια ελαφρά υποτιμητική χροιά, κι όμως αυτό το φυτό είναι στενός συγγενής του φαγόπυρου, του οποίου ο χυλός αρέσει σχεδόν σε όλους. Εξάλλου, το ίδιο το αλογόλαπαθο αξίζει προσοχής και σεβασμού, καθώς περιέχει πολλές ωφέλιμες για τον άνθρωπο ουσίες.

Χημική σύνθεση

Το αλογόλαπαθο δεν είναι μόνο ένα γνωστό φυτό, αλλά και καλά μελετημένο. Οι επιστήμονες, οι γιατροί, οι κοσμετολόγοι και οι λαϊκοί θεραπευτές γνωρίζουν την πλούσια χημική του σύνθεση. Καταρχάς, οι ειδικοί λένε ότι η οξαλίδα είναι ένα ολόκληρο θησαυροφυλάκιο διαφόρων χρήσιμων ουσιών. Πρόκειται για οργανικά οξέα – οξαλικό, καφεϊκό, γαλακτικό, κιτρικό και χρυσοφανικό, με όλα τα παράγωγά τους.

Το φυτό μοιράζεται γενναιόδωρα βιταμίνες C, K, P, φλαβονοειδή, πηκτίνες, σίδηρο, αιθέρια έλαια, κουμαρίνες. Επιπλέον, το 15–16% της μάζας των αποξηραμένων φυτικών υλικών αποτελείται από τανίνες (ή δεψικές ουσίες), στη δράση των οποίων βασίζεται η χρήση της φυτικής πρώτης ύλης στη βυρσοδεψία, και χάρη στην παρουσία καροτίνης (φυτική χρωστική) χρησιμοποιείται στην παρασκευή χρωστικών για υφάσματα μαύρου και κίτρινου χρώματος. Ολοκληρώνει την εικόνα των συστατικών της οξαλίδας η παρουσία διαφόρων ιχνοστοιχείων (μαγνήσιο, νάτριο, φώσφορος, μαγγάνιο, φθόριο, ασβέστιο, χαλκός).

Πώς μοιάζει και πού φυτρώνει

Αυτό το ψηλό φυτό είναι ορατό από μακριά, δύσκολο να το μπερδέψει κανείς με κάποιο άλλο. Οι γεροί του μίσχοι ύψους έως ενάμισι μέτρο διακλαδίζονται, σχηματίζοντας έναν ολόκληρο θάμνο, και μπορούν να φτάσουν σε πάχος 2 εκατοστά. Τα φύλλα του είναι επιμήκη, αλλά δύο τύπων. Μερικά αποτελούν τη βασική ροζέτα, κάθονται σε μακριούς μίσχους και έχουν στρογγυλεμένη κορυφή. Το μήκος τους μπορεί να είναι έως 25 εκατοστά με πλάτος περίπου 12 εκατοστά. Άλλα φύλλα είναι κατανεμημένα σε όλο τον λείο μίσχο, οι μίσχοι τους είναι πιο κοντοί και ελαφρώς κοκκινωποί στο σημείο προσάρτησης στον μίσχο. Τα ίδια τα φύλλα είναι μικρότερα από τα βασικά, πιο στενά και με μυτερή κορυφή, στην κάτω πλευρά καλύπτονται από κοντές άκαμπτες τρίχες.

Η ανθοφορία του φυτού αρχίζει στα τέλη Μαΐου και διαρκεί όλο τον Ιούνιο, τα άνθη είναι μικρά, πρασινοκίτρινα, εξωτερικά μοιάζουν με άγουρο φαγόπυρο. Είναι συγκεντρωμένα σε μια όχι φαρδιά, ψηλή και πυκνή ταξιανθία, καθώς ωριμάζουν γίνονται καφέ. Σε αυτά ωριμάζουν μικροί καρποί-καρύδια, που μπορούν να επιβιώσουν το φθινόπωρο χωρίς να πέσουν, και να κρέμονται στους μίσχους σχεδόν όλο τον χειμώνα.

Συνολικά, το φυτό είναι μεγάλο, δυνατό, ζουμερό. Είναι εκπληκτικό, αλλά το ρίζωμα ενός τέτοιου γίγαντα δεν διακρίνεται για το μέγεθός του. Είναι κοντό και όχι πολύ διακλαδισμένο, αλλά χοντρό και έχει πολλές τυχαίες ρίζες.

Στο ευρωπαϊκό τμήμα της πρώην ΕΣΣΔ μπορεί να το συναντήσει κανείς παντού, εκτός ίσως από τις περιοχές του Άπω Βορρά – όχι μόνο στη Ρωσία, αλλά και σε γειτονικές χώρες. Αναπτύσσεται τόσο σε δάση όσο και σε στέπες, προτιμά να εγκαθίσταται εκεί όπου υπάρχει άφθονη ζωογόνος υγρασία. Του αρέσουν τόσο οι όχθες φαρδιών ποταμών όσο και οι περιοχές γύρω από ήσυχες λίμνες. Δεν το πειράζουν οι ανοιξιάτικες πλημμύρες, αλλά δεν αντέχει τα βαλτώδη εδάφη.

Οι παρυφές των δασών και τα ξέφωτα, οι άκρες των δρόμων και οι λαχανόκηποι, τα χωράφια και οι χαράδρες – το αλογόξινο παντού αισθάνεται άνετα. Αλλά παρ' όλα αυτά, το αγαπημένο του στοιχείο είναι τα λιβάδια. Μπορεί να υπάρχει και ως μοναχικό φυτό, στολίζοντας την περιοχή με τη μοναδική του παρουσία, και ως μικρή ομάδα από λίγα άτομα, καθώς και να καταλαμβάνει ολόκληρες τεράστιες εκτάσεις – έως και αρκετά εκτάρια, χωρίς να δίνει ευκαιρία ζωής σε άλλα φυτά και ακόμη και θάμνους. Αλλά αν μια τέτοια περιοχή κουρεύεται συστηματικά ή σε αυτήν βόσκουν ζώα, το αλογόξινο μπορεί την επόμενη χρονιά να μην ξαναβγάλει ανάπτυξη και απλώς να εκφυλιστεί.

Συλλογή και αποθήκευση

Για να συλλέξει κανείς αλογόξινο, πρέπει να απομακρυνθεί αρκετά από τον πολιτισμό – σε χωράφια, δάση, λιβάδια, στις όχθες φυσικών υδάτινων σωμάτων. Εκεί ακριβώς φυτρώνουν τα πιο ωφέλιμα και ασφαλή φυτά, ενώ κοντά σε δρόμους, σε οικισμούς ή κοντά σε αυτά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μαζέψει κανείς αλογόξινο που έχει απορροφήσει επικίνδυνες ουσίες από εξατμίσεις αυτοκινήτων ή βιομηχανικές εκπομπές. Για τη συλλογή πρέπει να επιλέγει κανείς ζεστό καλό καιρό, χωρίς βροχή.

Από το αλογόξινο μπορούν να συλλεχθούν όλα τα μέρη. Τα φύλλα και οι μίσχοι είναι καλύτερο να συλλέγονται στις αρχές του καλοκαιριού – τον Ιούνιο, όταν το φυτό μόλις αρχίζει να ανθίζει, και τα νεαρά τρυφερά φυλλαράκια είναι ακόμη κατάλληλα για φαγητό, επειδή δεν πικρίζουν ακόμα. Τα συλλεγμένα χόρτα πλένονται κάτω από τρεχούμενο κρύο νερό και στεγνώνονται ολόκληρα, είναι σημαντικό να οργανωθεί για το στέγνωμα ένα μέρος όχι ηλιόλουστο, αλλά σκιερό και καλά αεριζόμενο.

Λίγο αργότερα – τον Ιούλιο – ξεκινά η συλλογή σπόρων. Μέχρι τότε έχουν ήδη αποκτήσει ένα κοκκινωπό χρώμα. Πρέπει να ξεχωρίσετε προσεκτικά τους σπόρους, να αφαιρέσετε όλες τις ακαθαρσίες και να τους αποθηκεύσετε σε γυάλινα βάζα.

Για τη συλλογή της ρίζας, τόσο το φθινόπωρο όσο και η άνοιξη είναι κατάλληλες – την εποχή που το πράσινο μέρος του φυτού είτε δεν έχει ακόμη εμφανιστεί είτε έχει ήδη αρχίσει να ξεραίνεται. Είναι βέβαια πιο βολικό το φθινόπωρο, όταν το υπέργειο τμήμα του λάπαθου είναι ακόμη παρόν και δεν υπάρχει κίνδυνος να ξεθάψετε κάποιο άλλο, άγνωστο αλλά πολύ παρόμοιο ρίζωμα αντί για το επιθυμητό.

Καθαρίζετε καλά το ρίζωμα από τη βρωμιά, το πλένετε με τρεχούμενο νερό και το τοποθετείτε σε ηλιόλουστο σημείο για να μαραθεί. Το τεμαχίζετε, κόβοντας τις χοντρές ρίζες στη μέση κατά μήκος, και στη συνέχεια το αποξηραίνετε τελείως στη βεράντα κάτω από στέγαστρο. Εάν ο καιρός είναι βροχερός και η ατμόσφαιρα υγρή, μπορείτε να το στεγνώσετε στο φούρνο σε χαμηλή φωτιά με την πόρτα μισάνοιχτη. Μπορείτε να το αποθηκεύσετε, όπως και τα φύλλα, σε γυάλινα δοχεία, πλεκτά καλάθια με καπάκι ή χαρτόκουτα.

Το υπέργειο τμήμα θα διατηρηθεί χωρίς απώλεια ποιότητας σε αυτή τη μορφή για ένα χρόνο, ενώ η ρίζα μπορεί να αποθηκευτεί για μεγαλύτερο διάστημα – έως τρία χρόνια.

Εάν έχετε αποφασίσει να μην ξηράνετε το ξινολάπαθο αλλά να το καταψύξετε (αυτή η επιλογή είναι επίσης δυνατή), πρέπει πρώτα να το κόψετε και μόνο στη συνέχεια να το τοποθετήσετε στην κατάψυξη. Δεν θα καταφέρετε να κόψετε το αποψυγμένο προϊόν. Και μην σας τρομάζει η υφή του λιωμένου ξινολάπαθου, τα θρεπτικά συστατικά σε αυτό εξακολουθούν να διατηρούνται.

Πώς να ξεχωρίσετε το χρένο από το αλογόλαπαθο

Ένας άπειρος άνθρωπος μπορεί να μπερδέψει το χρένο με το άγριο λάπαθο, αν και διαφέρουν. Τα φυτά του χρένου βγαίνουν από το έδαφος με μια τεράστια ρόδακα και σε γόνιμο έδαφος μπορούν να φτάσουν σε μήκος 80–100 εκ. Το χρώμα των νεαρών φύλλων του χρένου είναι ανοιχτό πράσινο, αργότερα σκουραίνουν και αποκτούν πιο έντονο χρώμα. Είναι αρκετά φαρδιά, στρογγυλεμένα στην κορυφή και φαίνονται ελαφρώς ζαρωμένα, σαν ασιδέρωτα ρούχα. Αν μασήσετε ένα φύλλο, μπορείτε να νιώσετε ένα ελαφρύ κάψιμο, το οποίο δεν υπάρχει στο άγριο λάπαθο.

Το χρένο ανθίζει σπάνια και όχι σε κάθε κηπουρό. Μερικοί το καλλιεργούν για χρόνια και δεν υποψιάζονται ότι μπορεί να ανθίσει. Τα άνθη του είναι μικρά, λευκά, συγκεντρωμένα σε χαλαρές, αραιές ταξιανθίες – σε αντίθεση με την πυκνή, στενή πράσινη ταξιανθία του ξινολάπαθου. Στο ανθοφόρο στέλεχος του χρένου υπάρχουν επίσης μερικά μικρά φύλλα.

Οι χρόνοι ανθοφορίας του άγριου λάπαθου και του χρένου διαφέρουν: ενώ το πρώτο μπαίνει σε αυτή τη φάση της ζωής του στα τέλη Μαΐου – αρχές Ιουνίου, το χρένο ανθίζει ένα μήνα αργότερα, όταν το άγριο λάπαθο έχει ήδη ανθίσει και οι σπόροι ωριμάζουν πλήρως. Εξάλλου, και οι ρίζες αυτών των δύο φυτών είναι διαφορετικές: του χρένου είναι σχεδόν λευκή, ενώ του άγριου λάπαθου πολύ πιο σκούρα, σχεδόν σοκολατί.

Θεραπευτικές ιδιότητες του αλογόλαπαθου

Από την εποχή του Πέρση γιατρού Αβικέννα είναι γνωστές οι ικανότητες του άγριου λάπαθου να θεραπεύει τους ασθενείς. Έχει αναγνωριστεί τόσο από την επίσημη ιατρική όσο και από τη λαϊκή. Φυτικά μείγματα ή φάρμακα που περιέχουν αυτό το βότανο πωλούνται σε οποιοδήποτε φαρμακείο. Καταρχάς, οι γιατροί τα συνταγογραφούν για πνευμονολογικά προβλήματα και στη δερματολογία. Συγκεκριμένα, με χάπια θεραπεύουν τις ιγμορίτιδες, και με διαλύματα αφαιρούν κοινά και πελματιαία κονδυλώματα, οξυτενή κονδυλώματα, καθώς και καταπολεμούν τη σμηγματορροϊκή κεράτωση.

Η ιατρική έχει από καιρό μάθει να χρησιμοποιεί απολύτως κάθε μέρος του αλογόχορτου, αλλά η πιο αποτελεσματική θεωρείται η χρήση της ρίζας – λόγω της μέγιστης συγκέντρωσης ωφέλιμων ουσιών.

1. Τα σκευάσματα από το αλογόχορτο αντιμετωπίζουν ασθένειες του πεπτικού συστήματος, του ήπατος, του δέρματος, των αναπνευστικών οργάνων, ιδιαίτερα βρογχίτιδες.
2. Στην αθηροσκλήρωση, το αλογόχορτο μειώνει τη χοληστερόλη, καταπολεμά τις εναποθέσεις στα αγγεία, διαλύοντας τις αθηρωματικές πλάκες. Έχει την ικανότητα να ανακουφίζει την κατάσταση των υπερτασικών ατόμων, ανακουφίζει από πονοκεφάλους.
3. Η στυπτική δράση του αλογόχορτου, που οφείλεται στις τανίνες που περιέχει, είναι ευρέως διαδεδομένη στη θεραπεία της διάρροιας, των κολίτιδων και των εντεροκολίτιδων. Το φυτό χρησιμοποιείται επίσης ως χολαγωγό.
4. Είναι γνωστή επίσης η αιμοστατική δράση του αλογόχορτου, γι' αυτό το συνταγογραφούν σε εντερικές, πνευμονικές, γαστρικές και μητρικές αιμορραγίες, καθώς και στην αιμορροΐδα.
5. Βρίσκει επίσης εφαρμογή ως βακτηριοκτόνο και ανοσοδιεγερτικό μέσο, το χρησιμοποιούν οδοντίατροι, δερματολόγοι, γυναικολόγοι. Το έκζεμα, η ψώρα, οι πληγές, οι βράσεις – με όλα αυτά τα προβλήματα το αλογόχορτο τα βγάζει πέρα επιτυχώς, θεραπεύει και τον πονόλαιμο στην αμυγδαλίτιδα. Ως βακτηριοκτόνο μέσο, το αλογόχορτο χρησιμοποιείται με επιτυχία στη δυσεντερία.
6. Οι θεραπευτές από παλιά το συνταγογραφούσαν σε εξασθενημένους και εξαντλημένους ασθενείς για να αυξήσουν την όρεξη.

Το αλογόλαπαθο στη λαϊκή ιατρική

Μεταξύ των θεραπευτών, των γιατρών και των σαμάνων, το αλογόχορτο ήταν πάντα δημοφιλές τόσο για τις χρήσιμες ιδιότητές του όσο και λόγω της ευρείας διαθεσιμότητας της φαρμακευτικής πρώτης ύλης. Το συνιστούσαν ως προληπτικό μέσο κατά της ανεπάρκειας βιταμινών, της ασθένειας των ούλων, προτείνοντας να μασήσουν ένα νεαρό φυλλαράκι του φυτού. Ο χυμός από φρεσκοκομμένα φύλλα χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία της ημικρανίας, τρίβοντάς τον στους κροτάφους, και τον χρησιμοποιούσαν ακόμη και ως αντιελμινθικό μέσο. Μια πάστα από ξινή κρέμα αναμεμειγμένη με ψιλοκομμένο αλογόχορτο αλείφονταν στο προβληματικό δέρμα. Ο χυμός του φυτού συνιστάτο ακόμη και για σύνθετες παθολογίες – όπως τα πρώιμα στάδια του καρκίνου του στομάχου και οι εξωτερικές εκδηλώσεις του καρκίνου του δέρματος.

Η σύγχρονη λαϊκή ιατρική δεν εγκαταλείπει τις παραδόσεις των αρχαίων μάγων και συνεχίζει να χρησιμοποιεί ευρέως το αλογόχορτο σε αυτές τις παθήσεις – παρόλο που το συνδυάζουν υποχρεωτικά με τη θεραπεία που συνταγογραφούν οι γιατροί.

Χυμός λάπαθου για τον καρκίνο του δέρματος

Η εξαγωγή χυμού αλογόχορτου είναι εύκολη με έναν συνηθισμένο αποχυμωτή. Το λαμβάνουν κάθε ώρα, αραιώνοντας σε νερό 3–5 σταγόνες. Τις καρκινικές εξάρσεις στο δέρμα τις τρίβουν με αδιάλυτο χυμό. Οι θεραπευτές συνιστούν την προσθήκη 3–5 σταγόνων χυμού σε τσάι από αχίλλεια για όσους πάσχουν από τη νόσο του Πάρκινσον.

Καταπραϋντικό

Το αλογόχορτο έχει ήπια ηρεμιστική δράση. Με τη βοήθεια του αφεψήματος μπορεί κανείς να απαλλαγεί από πόνους στο κάτω μέρος της κοιλιάς κατά τη διάρκεια της εμμηνόρροιας, καθώς ανακουφίζει από σπασμούς. Αυτό το μέσο βοηθά και στην εμμηνόπαυση, ρυθμίζοντας το νευρικό σύστημα και βελτιώνοντας τον ύπνο. Η συνταγή είναι απλή: ρίξτε μια κουταλιά της σούπας αλογόχορτο σε ένα ποτήρι βραστό νερό, αφήστε το για μία ώρα και χωρίστε το μείγμα σε τρία μέρη, πιείτε τα μέσα στην ημέρα – πρωί, μεσημέρι και βράδυ.

Για το σύνδρομο της επόμενης ημέρας

Η ικανότητα να μειώνει το σύνδρομο του μεθυσιού βασίζεται στην υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C στο λάπαθο. Φτάνει μόνο ένα ποτήρι έγχυμα: ρίξτε ένα κουταλάκι του γλυκού πράσινα φύλλα σε 500 ml βραστό νερό. Μπορείτε να το πιείτε μετά από ένα τέταρτο της ώρας. Αν χρειαστεί, μπορείτε να επαναλάβετε τη διαδικασία σε δύο με τρεις ώρες.

Για την κυστίτιδα

Αυτό το πρόβλημα είναι πολύ γνωστό στις γυναίκες. Το λάπαθο το αντιμετωπίζει επιτυχώς χάρη στις απολυμαντικές και διουρητικές του ιδιότητες. Ρίξτε μία κουταλιά της σούπας φύλλα σε 500 ml βραστό νερό, αφήστε το να μείνει για λίγα λεπτά και πιείτε το τρεις φορές την ημέρα.

Για απώλεια βάρους

Η ικανότητα του λάπαθου να βελτιώνει τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος είναι κατάλληλη για όσους προσπαθούν να χάσουν βάρος. Αυτή η συνταγή θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα απώλειας βάρους. Πολτοποιήστε στο μπλέντερ ένα μήλο με μια μπανάνα, προσθέστε 2 ποτήρια βρασμένου νερού και μια χούφτα ψιλοκομμένο λάπαθο. Ανακατέψτε ώστε να γίνει σμούθι. Ρίξτε το σε ένα ποτήρι, γαρνίρετε με ένα φύλλο δυόσμου και μπορείτε να το πιείτε.

Είδη θεραπευτικών σκευασμάτων με αλογόλαπαθο

Έγχυμα

1. Για τη διάρροια. Ρίξτε ένα ποτήρι βραστό νερό πάνω σε 15 γραμμάρια θρυμματισμένης αποξηραμένης ρίζας και την ίδια ποσότητα σπόρων, ζεστάνετε για 5 λεπτά σε υδατόλουτρο σε μέτρια βράση, μεταφέρετε σε θερμός και αφήστε το να μείνει για τουλάχιστον δύο ώρες. Θα βοηθήσει στη διάρροια, καθώς και ως υποστηρικτικό μέσο στη θεραπεία προβλημάτων του ήπατος.
2. Για την αμυγδαλίτιδα. Μπορείτε να κάνετε γαργάρες με έγχυμα: ρίξτε 20 γραμμάρια αποξηραμένου λάπαθου (δεν έχει σημασία αν είναι ρίζα ή φύλλα) με ένα ποτήρι καυτό βραστό νερό και αφήστε το να μείνει για 15 λεπτά. Χρησιμοποιήστε το όταν το έγχυμα κρυώσει.
3. Για τον κνησμό του δέρματος. Ένα έγχυμα από 20 γραμμάρια φρέσκων, μόλις μαζεμένων φύλλων θα βοηθήσει να ανακουφιστεί ο κνησμός. Ρίξτε τα με ένα ποτήρι νερό και βράστε τα για 10 λεπτά σε χαμηλή φωτιά. Τυλίξτε τα καλά και αφήστε τα να μείνουν για μία ώρα. Χρησιμοποιήστε το τόσο εξωτερικά, τρίβοντας τα σημεία που φαγουρίζουν, όσο και εσωτερικά – πίνετε ένα κουταλάκι του γλυκού πρωί, μεσημέρι και βράδυ.

Βάμμα

Για να ανακουφιστούν οι ρευματικοί πόνοι, παρασκευάζεται αλκοολούχο βάμμα. Γι' αυτό χρειάζονται σπόροι λάπαθου και θρυμματισμένη ρίζα. Για ένα μέρος υλικού, πάρτε 10 μέρη βότκας, περιχύστε με αυτήν το ξηρό υλικό και αφήστε το σε σκοτεινό μέρος για μισό μήνα. Μετά το στράγγισμα, το καταναλώνετε μισή ώρα πριν από το φαγητό. Προσθέστε 15–25 σταγόνες του βάμματος σε μια κουταλιά της σούπας και γεμίστε την κουταλιά μέχρι πάνω με βρασμένο νερό. Πίνετε το τρεις φορές την ημέρα.

Αφέψημα

Συνήθως οι λαϊκοί θεραπευτές συνιστούν τα αφεψήματα από λάπαθο ως μέσο για την ομαλοποίηση της πέψης. Μετά την παρασκευή τους, μπορούν να διατηρηθούν στο ψυγείο, αλλά μόνο για 2 ημέρες, όχι περισσότερο.

1. Για τις αιμορροΐδες. Αυτό το αφέψημα πρέπει να πίνεται πριν από το φαγητό 4 φορές την ημέρα, ένα τέταρτο του ποτηριού. Για αυτό, ρίξτε 2 κουταλάκια του γλυκού αποξηραμένο λάπαθο σε μια κούπα με 200 ml νερό και αφήστε το για 2 ώρες να μαλακώσει. Στη συνέχεια, κρατήστε την κούπα σε χαμηλή φωτιά για περίπου 5 λεπτά και αφήστε την να κρυώσει. Πίνετε στραγγισμένο.
2. Για παθήσεις της στοματικής κοιλότητας. Εάν τα ούλα έχουν φλεγμονή, σας ταλαιπωρεί η περιοδοντίτιδα ή η στοματίτιδα, πρέπει να κάνετε γαργάρες με ένα αφέψημα που παρασκευάζεται σύμφωνα με την παρακάτω συνταγή. Ψιλοκόψτε τη ρίζα λάπαθου, βάλτε μια κουταλιά της σούπας από το μείγμα σε ένα εμαγιέ κατσαρολάκι, ρίξτε μέσα ένα ποτήρι (250 ml) βραστό νερό, αφήστε το να κρυώσει. Στη συνέχεια, βάλτε το στη φωτιά και βράστε το για 5 λεπτά. Σουρώστε και χρησιμοποιήστε το χλιαρό.
3. Για τη διάθεση σε παιδί. Μπορείτε να παρασκευάσετε ένα αφέψημα για μπάνιο. Ψιλοκόψτε 150 γραμμάρια αποξηραμένης ρίζας λάπαθου και ρίξτε τα σε 500 ml κρύο νερό, αφήστε το να σταθεί για μισή ώρα, και στη συνέχεια βράστε το για περίπου 15 λεπτά σε χαμηλή φωτιά, αφήστε το να κρυώσει και ταυτόχρονα να εγχυθεί. Σουρώστε το και ρίξτε το στην μπανιέρα. Η ίδια μέθοδος είναι αποτελεσματική και για τις αιμορροΐδες.
4. Για προβλήματα πέψης. Ρίξτε μια κουταλιά της σούπας ψιλοκομμένη αποξηραμένη ρίζα σε ένα ποτήρι βρασμένο νερό, αφήστε το για μία ώρα. Στη συνέχεια, βράστε το σε μπεν μαρί για 40 λεπτά και αφήστε το να κρυώσει. Αφού το σουρώσετε, μπορείτε να το καταναλώσετε, αφού πρώτα το αραιώσετε λίγο με νερό.
5. Για την αθηροσκλήρωση. Ρίξτε μια κουταλιά της σούπας αποξηραμένη ψιλοκομμένη πρώτη ύλη σε ένα ποτήρι βραστό νερό, βράστε το σε χαμηλή φωτιά για περίπου 15 λεπτά, απομακρύνετε από τη φωτιά και τυλίξτε το για 2 ώρες. Πίνετε 2 κουταλιές της σούπας το πρωί και το βράδυ. Να το χρησιμοποιείτε ως βοηθητικό μέσο στην αθηροσκλήρωση. Σε περίπτωση σημείων διαταραχής της εγκεφαλικής κυκλοφορίας, πρέπει να διπλασιάσετε τη δόση και να πίνετε το αφέψημα τρεις φορές την ημέρα.

Τσάι

Το τσάι από λάπαθο συνιστάται σε περιπτώσεις που σας ταλαιπωρεί η καούρα, αισθάνεστε μικρή δυσφορία στην περιοχή του ήπατος ή παρατηρείτε μικρές διαταραχές στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Βράστε το όπως το συνηθισμένο τσάι, με αναλογία ένα κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένης πρώτης ύλης λάπαθου σε ένα μικρό ποτήρι βραστό νερό (περίπου 200 ml). Αφήστε το να εγχυθεί, κρυώστε το και μόνο τότε πιείτε το.

Εφαρμογή στην κοσμητολογία

Οι μάσκες από λάπαθο είναι κατάλληλες για κάθε γυναίκα – ανεξαρτήτως ηλικίας και τύπου δέρματος. Τα δραστικά συστατικά του φυτού θα βοηθήσουν σε φλεγμονώδεις διεργασίες στο πρόσωπο, θα εργαστούν για τη λεύκανση των κηλίδων μελάγχρωσης και των φακίδων, θα εξομαλύνουν τις ρυτίδες, θα τακτοποιήσουν τους πόρους του δέρματος, θα απαλλαγείτε από τη λιπαρή γυαλάδα, θα σας γλιτώσουν από σπυράκια και ακμή. Το λάπαθο μπορεί να λύσει ένα τόσο ευρύ φάσμα καλλυντικών προβλημάτων χάρη στα συστατικά του, που ασκούν πολύπλοκη επίδραση στο δέρμα.

Το ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C) είναι υπεύθυνο για την κανονική λιπαρότητα, η θειαμίνη (βιταμίνη Β1) και τα οργανικά οξέα βοηθούν στη διατήρηση της νεότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και έχουν σφιγκτική δράση, ενώ τα φλαβονοειδή, διεγείροντας την παραγωγή κολλαγόνου, επιτρέπουν στο δέρμα να είναι ελαστικό και σφριγηλό. Η φυλλοκινόνη (βιταμίνη Κ) και η νιασίνη (βιταμίνη ΡΡ) κάνουν το πρόσωπο φρέσκο και λαμπερό.

Η παρασκευή μασκών στο σπίτι είναι εύκολη, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε όλα τα μέρη του φυτού – από τη ρίζα μέχρι την ταξιανθία. Το λάπαθο πλένεται, ζεματίζεται με βραστό νερό και στη συνέχεια ψιλοκόβεται με ένα μαχαίρι. Τώρα μπορείτε να το ζυμώσετε με τα χέρια μέχρι να βγάλει χυμό.

Πριν εφαρμόσετε μάσκα οξαλίδας στο πρόσωπο, πρέπει να κάνετε ένα τεστ ευαισθησίας για να βεβαιωθείτε ότι τα οξέα που περιέχονται στην οξαλίδα δεν θα βλάψουν το δέρμα. Στον καρπό ή στο εσωτερικό του αγκώνα τοποθετήστε λίγη από την παρασκευασμένη μάσκα και περιμένετε λίγο. Αν το δέρμα σε αυτό το σημείο αρχίσει να φαγουρίζει, να καίει και να κοκκινίζει, θα πρέπει να εγκαταλείψετε την ιδέα της μάσκας.

Για να μειώσετε την αρνητική επίδραση της οξαλίδας στο δέρμα, στη μάσκα πρέπει να προστίθενται πρόσθετα συστατικά και να μην κρατάτε το προϊόν για περισσότερο από 10 λεπτά. Ξεπλύνετε με ένα καταπραϋντικό αφέψημα βοτάνων και στη συνέχεια εφαρμόστε μια ενυδατική κρέμα στο πρόσωπο.

Το λιπαρό δέρμα μπορείτε να το περιποιείστε με μάσκα οξαλίδας κάθε δεύτερη μέρα, το κανονικό – όχι περισσότερο από δύο φορές την εβδομάδα, και το ξηρό – όχι συχνότερα από μία φορά κάθε 10 ημέρες. Είναι προτιμότερο να κάνετε αυτή τη βιταμινούχα θεραπεία για ένα μήνα και στη συνέχεια να αφήσετε το δέρμα να ξεκουραστεί για το ίδιο διάστημα.

Ποτέ μην επιχειρήσετε να χρησιμοποιήσετε οποιαδήποτε μάσκα ή κομπρέσα από οξαλίδα, αν το δέρμα έχει υψηλή ευαισθησία ή αν εκείνη τη στιγμή εμφανίστηκε κάποιος ερεθισμός.

Για την ακμή

Κόψτε μία κουταλιά της σούπας φύλλα οξαλίδας, προσθέστε ίση ποσότητα αποξηραμένων ανθέων καλέντουλας ή χαμομηλιού και ρίξτε τα σε 250 ml βραστό νερό. Βράστε για άλλα 5 λεπτά και κρυώστε. Με γάζα ή λεπτό σουρωτήρι ξεχωρίστε το αφέψημα και αραιώστε το με μεταλλικό νερό. Το μεταλλικό νερό πρέπει να είναι ίσης ποσότητας με το αφέψημα. Για 10 λεπτά εφαρμόστε τον πολτό που προέκυψε στο πρόσωπο. Ξεπλύνετε με το αφέψημα και το μεταλλικό νερό.

Για ξηρό δέρμα

Ανακατέψτε μία γεμάτη κουταλιά της σούπας καλής λιπαρής ξινής κρέμας και ένα κουταλάκι του γλυκού ηλιέλαιο με 2 κουταλιές της σούπας ψιλοκομμένα νεαρά φύλλα οξαλίδας. Απλώστε γενναιόδωρα το μείγμα στο πρόσωπο και μετά από 20 λεπτά πλύνετε με χλιαρό νερό.

Για λιπαρή επιδερμίδα

Ψιλοκόψτε τα φύλλα οξαλίδας, ώστε να πάρετε 50 γραμμάρια πράσινης μάζας. Προσθέστε το ασπράδι ενός αυγού κοτόπουλου και 10 ml χυμό λεμονιού. Ανακατέψτε απαλά, απλώστε το μείγμα στο πρόσωπο για 10–15 λεπτά. Βρέξτε ένα βαμβάκι με πράσινο τσάι και αφαιρέστε τη θεραπευτική μάσκα. Αυτή η μάσκα όχι μόνο ανανεώνει, αλλά και σφίγγει τους πόρους του δέρματος.

Λευκαντική μάσκα

Βάλτε σε ένα μπολ ψιλοκομμένα φύλλα οξαλίδας, σπανάκι και μαϊντανό, παίρνοντας τα βότανα σε ίσες ποσότητες – περίπου από μισή κουταλιά της σούπας το καθένα. Στη συνέχεια, προσθέστε λίγο κεφίρ στην πράσινη μάζα, φτάνουν δύο κουταλιές. Ανακατέψτε και απλώστε απαλά στο πρόσωπο (για να μην τρέχει η μάσκα, θα πρέπει να ξαπλώσετε λίγο). Κρατήστε για ένα τέταρτο της ώρας, αφαιρέστε τα υπολείμματα με κρύο νερό.

Καθαριστική μάσκα

Πάρτε από μία κουταλιά της σούπας από τρία συστατικά: ψιλοκομμένα φύλλα οξαλίδας, χιλιόφυλλο και νιφάδες βρώμης «Γκέρκουλες». Ενώστε, ρίξτε βρασμένο νερό μέχρι να γίνει σαν κρέμα γάλακτος, ανακατέψτε ξανά καλά και απλώστε στο πρόσωπο. Κρατήστε 15 λεπτά, ξεπλύνετε με δροσερό νερό.

Παγάκια με λάπαθο

Ρίξτε ένα φλιτζάνι βραστό νερό πάνω σε ένα μείγμα από 2 κουταλιές της σούπας ψιλοκομμένα φύλλα οξαλίδας και μία κουταλιά της σούπας μητέρας-και-μητριάς. Κλείστε καλά με καπάκι για να αχνιστεί. Αφήστε να εμποτιστεί για τουλάχιστον 3 ώρες. Στη συνέχεια, σουρώστε και μοιράστε το αφέψημα σε φορμάκια για κύβους πάγου. Βάλτε τα στην κατάψυξη για να τα χρησιμοποιήσετε αργότερα για τρίψιμο του προσώπου το πρωί και το βράδυ.

Η υπόλοιπη φυτική πάστα από το αφέψημα μπορεί να εφαρμοστεί στο πρόσωπο και μετά από 15 λεπτά να ξεπλυθεί με δροσερό βρασμένο νερό.

Λοσιόν με κονιάκ

Ρίξτε 100 γρ κονιάκ πάνω από το μείγμα από θρυμματισμένα φύλλα λάπαθου, άνθη καλέντουλας και χαμομηλιού (πάρτε από 5 τεμάχια), και 4 φύλλα πεντάνευρου. Φυλάξτε το στο ψυγείο για 10 ημέρες, στη συνέχεια στραγγίστε το. Φυλάξτε το στο ψυγείο και κάθε μέρα, μετά το ξύπνημα και πριν τον ύπνο, σκουπίστε το πρόσωπό σας με αυτό.

Έγχυμα για τα μαλλιά

Με τη ρίζα του άγριου λάπαθου σε μορφή αφεψήματος ξεπλένετε καλά τα μαλλιά, αν φαγούρα το τριχωτό της κεφαλής. Για την παρασκευή του, βράστε 45 γρ θρυμματισμένης ρίζας σε δύο λίτρα νερό για 10–15 λεπτά, έπειτα αφήστε το να εμποτιστεί για περίπου μία ώρα – και μπορείτε να ξεπλένετε τα μαλλιά σας μετά το λούσιμο. Εάν χρησιμοποιείτε τακτικά αυτό το μέσο, οι ρίζες των μαλλιών θα αποκατασταθούν, τα μαλλιά θα γίνουν υγιή και λαμπερά και θα αποκτήσουν όγκο.

Μπορείτε να καταναλώσετε το αλογόλαπαθο ως τροφή;

Στη διατροφή χρησιμοποιούνται τόσο τα φύλλα όσο και οι μίσχοι του άγριου λάπαθου. Τα φυλλαράκια του χρησιμοποιούνται για την παρασκευή σαλατών, γεμίσεων για πίτες, διαφόρων σουπών και άλλων μαγειρικών αριστουργημάτων. Το άγριο λάπαθο είναι νόστιμο σε ένα πιάτο με αγγούρια ή ντομάτες. Καλοί σύντροφοι για αυτό είναι το ραπανάκι, το νεαρό σκόρδο και το φρέσκο κρεμμυδάκι. Αλλά πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο νεαρά, μικρά φυλλαράκια, που δεν είναι τόσο πικρά. Στον Καύκασο (κυρίως στην Αρμενία) πλέκουν κοτσιδάκια από τα φύλλα και τα ξεραίνουν στον καθαρό αέρα. Ως αποτέλεσμα, ζυμώνονται και σκουραίνουν σαν τσάι, η πικράδα εξαφανίζεται και εμφανίζεται μια πικάντικη γεύση. Αυτά τα κοτσιδάκια ονομάζονται αβέλουκ. Μπορείτε να τα αγοράσετε στις αγορές και αυτό το πιάτο υπάρχει στο μενού εστιατορίων και καφέ. Το αβέλουκ σερβίρεται με μπρύντζα και τυριά, ταιριάζει καλά με πίτες ή λαβάς, με προσθήκη σάλτσας ματσούν. Χρησιμοποιείται επίσης σε σούπες και σάλτσες.

Σαλάτα «Τρία λεπτά»

Ονομάζεται έτσι επειδή για την προετοιμασία του χρειάζονται ακριβώς 3 λεπτά, όχι περισσότερο. Πλύνετε 2–3 νεαρά φύλλα άγριου λάπαθου κάτω από τρεχούμενο νερό, τινάξτε το νερό, κόψτε τα φύλλα αρκετά ψιλά. Κόψτε επίσης 2 βραστά αυγά (σφήχτα). Ανακατέψτε τα χόρτα και τα αυγά, αλατίστε, πιπερώστε, προσθέστε λίγη ζάχαρη. Ως ντρέσινγκ σε αυτή τη σαλάτα χρησιμοποιείται ξινή κρέμα (σμέτανη).

Σαλάτα «Βιταμίνη»

Για την προετοιμασία αυτής της σαλάτας θα χρειαστούν ίσες ποσότητες αγγουριών, ντοματών και φρέσκων νεαρών φύλλων άγριου λάπαθου. Κόψτε τα, προσθέστε μια μικρή ποσότητα ψιλοκομμένου γλυκού ραπανιού και ψιλοκομμένο φρέσκο κρεμμυδάκι. Αλατίστε, ανακατέψτε, ντύστε με μαγιονέζα. Μπορείτε να συμπληρώσετε τη σαλάτα με βρασμένο κρύο κρέας, αρακά – θα γίνει ένα πλήρες και χορταστικό πιάτο.

Σολομός με αλογόλαπαθο

Κόψτε 700 γρ σολομού σε φιλέτα, κόψτε τα σε κομμάτια. Τσιγαρίστε τα ελαφρά σε φυτικό λάδι και βάλτε τα σε μια κατσαρόλα με χοντρά τοιχώματα. Χτυπήστε 5-7 νεαρά φύλλα οξαλίδας στο μπλέντερ, και σκίστε με τα χέρια άλλα 3 φύλλα. Τσιγαρίστε σε ένα τηγάνι ψιλοκομμένο κρεμμύδι, προσθέστε τα σκισμένα φύλλα οξαλίδας και το μείγμα οξαλίδας από το μπλέντερ, ρίξτε 200 ml κρέμα γάλακτος και 200 γρ τυρί κρέμα κομμένο σε μικρούς κύβους. Αλατίστε, προσθέστε τριμμένο μαύρο πιπέρι, σιγοβράστε για 7-10 λεπτά. Περιχύστε το ψάρι με τη σάλτσα που προέκυψε, σκεπάστε την κατσαρόλα με το καπάκι και βάλτε τη σε ζεστό φούρνο για 20 λεπτά. Μαγειρέψτε σε θερμοκρασία 180 βαθμών. Αυτό το πιάτο είναι καλύτερο να σερβίρεται ζεστό.

Λαχανόσουπα με αλογόλαπαθο

Βάλτε σε ζωμό κρέατος τις κομμένες πατάτες. Όσο βράζουν, ετοιμάστε το σοτάρισμα: τσιγαρίστε σε ένα τηγάνι με φυτικό λάδι τριμμένο καρότο με ψιλοκομμένο κρεμμύδι. Όταν οι πατάτες είναι έτοιμες, βάλτε το σοτάρισμα στην κατσαρόλα, βράστε για 3 λεπτά και προσθέστε τα κομμένα φύλλα άγριας οξαλίδας. Γι' αυτό, χρησιμοποιήστε μόνο νεαρά φύλλα! Στη συνέχεια, ρίξτε στην κατσαρόλα ελαφρώς χτυπημένα αυγά (για τρία λίτρα σούπας αρκούν τρία αυγά). Αλατίστε, περιμένετε να βράσει, σβήστε τη φωτιά και σκεπάστε με το καπάκι. Αυτή η λαχανόσουπα είναι νόστιμη με ξινή κρέμα.

Τηγανητά πιροσκί

Βάλτε σε 600 γρ κοσκινισμένου αλευριού 250 γρ τυρί κότατζ τριμμένο από σουρωτήρι, ανακατέψτε καλά. Ξεχωριστά, χτυπήστε ένα αυγό με 200 ml κεφίρ, προσθέστε σε αυτό μια κουταλιά της σούπας ζάχαρη, μια πρέζα αλάτι και ένα κουταλάκι του γλυκού σόδα σβησμένη με ξίδι. Ανακατεύοντας συνεχώς, ρίξτε το μείγμα στο αλεύρι με το τυρί. Ανακατέψτε καλά και ζυμώστε τη ζύμη. Αφήστε τη ζύμη να ξεκουραστεί για 40-50 λεπτά, σκεπασμένη με μια πετσέτα. Ετοιμάστε τη γέμιση: πασπαλίστε με ζάχαρη τα κομμένα νεαρά φύλλα άγριας οξαλίδας. Ανοίξτε τη ζύμη σε μικρές πίτες, βάλτε τη γέμιση, κλείστε τις πιτούλες τσιμπώντας τις άκρες και τηγανίστε τις σε λάδι.

Κίσελ λάπαθου

Μαζέψτε 200-250 γρ φύλλα άγριας οξαλίδας. Σιγοβράστε τα για 5-7 λεπτά σε μια κατσαρόλα με μια κουταλιά της σούπας νερό. Χτυπήστε το μείγμα που προκύπτει με σύρμα ή μπλέντερ. Ρίξτε 2 ποτήρια νερό, βάλτε 100 γρ ζάχαρη και βάλτε το στην εστία. Μόλις βράσει, ρίξτε στην κατσαρόλα σε λεπτή ροή το κρύο νερό, στο οποίο έχετε διαλύσει μια κουταλιά της σούπας άμυλο. Όταν κρυώσει, μπορείτε να το πιείτε.

Σαμπινιόν με αλογόλαπαθο

Βράστε 200 γρ αποξηραμένα χόρτα άγριας οξαλίδας για 15 λεπτά. Στραγγίστε το νερό με ένα σουρωτήρι, αλατίστε την οξαλίδα. Ψιλοκόψτε δύο μικρά κρεμμύδια και τσιγαρίστε τα σε ένα τηγάνι με φυτικό λάδι σε μέτρια φωτιά για λίγα λεπτά. Κόψτε 100 γρ αγαρικά σε μέτριες φέτες, βάλτε τα στο τηγάνι με το κρεμμύδι, τηγανίστε όλα μαζί για 5 ακόμη λεπτά, ανακατεύοντας με μια σπάτουλα. Προσθέστε την κρύα οξαλίδα. Για να κρυώσει καλά, βάλτε το στο ψυγείο για μερικές ώρες. Πριν σερβίρετε, πασπαλίστε με ψιλοκομμένο μαϊντανό, θρυμματίστε καρύδια και προσθέστε ξινή κρέμα.

Μπορείτε να δώσετε αλογόλαπαθο σε κουνέλια;

Το αλογοξυλάπαθο για τα κουνέλια – τόσο για διακοσμητικές όσο και για κρεατικές φυλές – είναι μια απαραίτητη λιχουδιά, από την οποία απολαμβάνουν τεράστια ευχαρίστηση. Τα ελκύει η ελαφριά γλυκιά γεύση που έχουν τα φύλλα. Χάρη στην τεράστια ποσότητα βιταμινών, πρώτα απ' όλα η C, το βότανο είναι επίσης ωφέλιμο για την υγεία, ο οργανισμός των ζώων από αυτό γίνεται πιο υγιής και δυνατός. Τα ζώα που τρώνε αλογοξυλάπαθο είναι λιγότερο επιρρεπή στο στρες, πιο ενεργητικά.

Αλλά όλα είναι καλά στο μέτρο, επομένως δεν πρέπει να δίνετε ξυλάπαθο χωρίς περιορισμό, καθώς τα συστατικά του όταν εισέρχονται στον οργανισμό μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στα νεφρά των κουνελιών. Επίσης πιθανή είναι αλλεργία, καούρα, διαταραχή του μεταβολισμού. Επομένως, μόνο του το αλογοξυλάπαθο δεν πρέπει να δίνεται στα κουνέλια, πρέπει να συνδυάζεται με αγριάδα, πικραλίδα, πεντάνευρο, αχιλλέα και άλλα βότανα. Δεν πρέπει να ταΐζετε αυτό το φυτό σε μικρά κουνελάκια, πρέπει να αφήσετε τα μικρά να μεγαλώσουν λίγο.

Το χειμώνα είναι επίσης χρήσιμο να προμηθεύεστε για τα κουνέλια σανό με αλογοξυλάπαθο. Ο σανός από ξυλάπαθο, όταν αποθηκεύεται σωστά – σε σκοτεινό αχυρώνα ή στη σοφίτα – διατηρεί τα θρεπτικά συστατικά χωρίς απώλεια ποιότητας για έως τρία χρόνια.

Αντενδείξεις για τη χρήση

Εάν χρησιμοποιείτε συχνά και σε μεγάλες ποσότητες αλογοξυλάπαθο, υπάρχει κίνδυνος συσσώρευσης οξαλικού οξέος στο σώμα, το οποίο οδηγεί στον σχηματισμό αδιάλυτων ενώσεων με ασβέστιο. Αυτό, πρώτον, προκαλεί μείωση του ασβεστίου στο σώμα, και δεύτερον, ως αποτέλεσμα εναποτίθενται άλατα, από τα οποία αποτελούνται οι γνωστές πέτρες στα νεφρά και τη χοληδόχο κύστη. Επομένως, άτομα που έχουν διαγνωστεί με ασθένειες του ουροποιητικού συστήματος και του γαστρεντερικού σωλήνα θα πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση αλογοξυλάπαθου σε ακατέργαστη μορφή.

Για τον ίδιο λόγο απαγορεύεται αυστηρά το φρέσκο αλογοξυλάπαθο σε παιδιά κάτω των 3 ετών και σε έγκυες γυναίκες. Στις έγκυες είναι πιθανές σοβαρές επιπλοκές, μέχρι αποβολής. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι έγκυες πρέπει να εγκαταλείψουν εντελώς τη χρήση του φυτού. Μπορούν να φάνε σούπα (σχί) με αλογοξυλάπαθο, αλλά όχι περισσότερο από μία φορά την εβδομάδα.

Σχετικά με τη χρήση αλογοξυλάπαθου κατά τον θηλασμό, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ομοφωνία, οι παιδίατροι είναι διχασμένοι: άλλοι είναι κατηγορηματικά εναντίον, άλλοι δεν βλέπουν τίποτα κακό σε αυτό. Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να γίνεται αυτό μέχρι το μωρό να γίνει έξι μηνών. Το κυριότερο είναι να μην ξεχνάτε τον βασικό κανόνα της θηλάζουσας μητέρας: να εισάγετε ένα νέο προϊόν για το παιδί σταδιακά, ξεκινώντας με μικρές δόσεις, και να παρακολουθείτε προσεκτικά μήπως επηρεάσει αρνητικά τη συμπεριφορά και την υγεία του βρέφους.

Επιπλέον, ακόμη και ενήλικα υγιή άτομα πρέπει να θυμόνται: για να αποφύγουν δυσάρεστες αντιδράσεις από τα συστήματα του οργανισμού, μπορούν να τρώνε μόνο νεαρά μαλακά φύλλα που συλλέγονται την άνοιξη – πριν γίνουν σκληρά και συσσωρευτεί υπερβολική ποσότητα οξαλικού οξέος. Πρέπει να τα καταναλώνουν μόνο σε περιορισμένη ποσότητα.