Παρμέλια: φαρμακευτικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Η Παρμέλια είναι ένας λειχήνας. Οι ευεργετικές ιδιότητες αυτών των ζωντανών οργανισμών χρησιμοποιούνταν ήδη από πολύ παλιά. Παρά την έλλειψη θεμελιωδών γνώσεων σχετικά με την εσωτερική σύσταση του λειχήνα, ακόμη και οι αρχαίοι Έλληνες και οι κάτοικοι της μεσαιωνικής Ευρώπης θεραπεύονταν με σκευάσματα με βάση την Παρμέλια.

Σε περιόδους πείνας σε αρκετές χώρες, η Παρμέλια ακόμα και την έτρωγαν, παρά την όχι και τόσο ευχάριστη γεύση της. Και κατά τα χρόνια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, οι τραυματίες αντιμετωπίζονταν με αλοιφές από σκόνη Παρμέλιας: αναμείγνυαν βαζελίνη με το φαρμακευτικό σκεύασμα και το εφάρμοζαν στα απαραίτητα σημεία. Το αποτέλεσμα ήταν πολύ καλό.

Μέχρι σήμερα, οι κάτοικοι των βόρειων εθνοτήτων φτιάχνουν αλεύρι από λειχήνα και, με την προσθήκη άλλων δημητριακών, ψήνουν ειδικά μπισκότα για τα Χριστούγεννα. Επίσης, μέσω ζύμωσης, παρασκευάζουν ένα ποτό, ξινό στη γεύση, το οποίο καταναλώνουν αραιώνοντάς το με νερό.

Μια πολύ ενδιαφέρουσα χρήση του λειχήνα είναι ως υποκατάστατο αλατιού. Με αυτόν τον τρόπο, οι κάτοικοι των βόρειων περιοχών συντηρούν το κρέας, πασπαλίζοντάς το και τρίβοντάς το με σκόνη Παρμέλιας.

Χημική σύνθεση

Η χημική σύσταση της Παρμέλιας έχει μελετηθεί αρκετά καλά από βιολόγους και χημικούς. Οι έρευνές της ξεκίνησαν ήδη από τη δεκαετία του 1960 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Μέχρι σήμερα, έχει διαπιστωθεί ότι ο λειχήνας είναι πλούσιος σε ένα ισχυρό φυσικό αντιβιοτικό – το ουσνινικό οξύ, το οποίο έχει αντιβακτηριακή ιδιότητα, καθώς και την ικανότητα να αποβάλλει παράσιτα από τον οργανισμό. Στη σύσταση της Παρμέλιας υπάρχουν επίσης άλλα οξέα (αρβατικό, φουμαροπροκετραρικό και σκουαματικό). Αυτά μπορούν επίσης να καταπολεμούν λοιμώξεις, αλλά όχι τόσο ενεργά όσο το ουσνινικό οξύ.

Η Παρμέλια χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολύ μεγάλης ποσότητας βιταμίνης C, η οποία είναι γνωστή για τις ανοσοδιεγερτικές και αντιοξειδωτικές της δράσεις, καθώς και για την ικανότητά της να εξασθενεί τη δράση των ελεύθερων ριζών, γεγονός που αποτελεί εμπόδιο στις διαδικασίες πρόωρης γήρανσης του οργανισμού.

Οι σύνθετοι υδατάνθρακες, που στη σύνθεσή τους μοιάζουν με φυτικές ίνες και αποτελούν συστατικά του λειχήνα, επηρεάζουν θετικά τη λειτουργία του εντέρου και βελτιώνουν την πεπτική του δραστηριότητα.

Στον λειχήνα υπάρχει και μια ολόκληρη ομάδα πολυσακχαριτών. Αυτή περιλαμβάνει τη λιχενίνη, η οποία ονομάζεται επίσης λειχηνικό άμυλο. Από αυτήν αποτελούνται τα κυτταρικά τοιχώματα της Παρμέλιας, και η ευεργετική της δράση για τον άνθρωπο είναι επικαλυπτική. Σε αυτή την ομάδα ανήκουν επίσης η ισολιχενίνη και η εβενίνη.

Μια άλλη ευεργετική ομάδα ουσιών στη σύσταση του λειχήνα είναι τα μεταλλικά στοιχεία, συγκεκριμένα ο φώσφορος, το ασβέστιο και το κάλιο. Αυτά αποτελούν υποχρεωτικούς συμμετέχοντες σε όλες τις μεταβολικές διεργασίες που συμβαίνουν στον ανθρώπινο οργανισμό.

Ολοκληρώνει τον κατάλογο των ουσιών που εντοπίστηκαν στην παρμέλια μια όχι πολύ μεγάλη ποσότητα τέφρας, λιπών και πρωτεϊνικών ενώσεων.

Πώς μοιάζει και πού φυτρώνει

Η παρμέλια ανήκει σε μια ιδιαίτερη ομάδα ζωντανών οργανισμών που αποτελούν συμβίωση πράσινων φυκών και μυκήτων. Είναι ένα είδος συνύπαρξης όπου κάθε εκπρόσωπος τρέφει τον άλλο. Οι σχέσεις τους είναι αμοιβαία επωφελείς, με αποτέλεσμα τόσο τα φύκη όσο και οι μύκητες να λαμβάνουν την απαραίτητη ποσότητα θρεπτικών ουσιών και να αναπτύσσονται καλύτερα.

Ο λειχήνας δεν χωρίζεται σε μέρη – όπως, για παράδειγμα, τα ποώδη φυτά σε ρίζα, μίσχο και φύλλα. Το σώμα του λειχήνα ονομάζεται θαλλός, είναι αρκετά ισχυρό και αποτελεί μια αποικία δερματωδών διακλαδισμένων λοβών, που μπορεί να είναι είτε φαρδείς είτε στενοί. Είναι έντονα χαραγμένοι, γυμνοί, η επιφάνειά τους είναι είτε λεία είτε ρυτιδωμένη. Οι λοβοί είναι στραμμένοι προς το φως, στην πάνω επιφάνειά τους βρίσκονται καρποφόρα σώματα, ή απόθεια. Τα σπόρια του λειχήνα είναι άχρωμα, έχουν επιμήκη μορφή και μοιάζουν με φαρδιά έλλειψη. Τα ακίνητα σπόρια, που ονομάζονται κονίδια, μπορεί να είναι ευθέα, κυλινδρικά ή ατρακτοειδή.

Η παρμέλια φύεται σε κορμούς και κλαδιά δέντρων, χωρίς να κάνει ιδιαίτερη διάκριση αν είναι κωνοφόρα ή φυλλοβόλα. Είναι απόλυτα ικανή να προσκολλάται σε ξερά δέντρα, πεσμένα κλαδιά, φράχτες, τοίχους διαφόρων κτιρίων, ακόμα και σε πετρώδες έδαφος, προτιμώντας ωστόσο καλά φωτισμένες, προσβάσιμες στον ήλιο τοποθεσίες.

Οι λοβοί του λειχήνα μπορεί είτε να εφάπτονται στη βάση στην οποία φύεται, είτε να ανασηκώνονται προς το φως. Ο ίδιος ο θαλλός προσκολλάται αρκετά σφιχτά στο υπόστρωμα στο οποίο αναπτύσσεται.

Η παρμέλια δεν είναι καθόλου απαιτητική ως προς το έδαφος και τις οικολογικές συνθήκες – δεν την τρομάζει η ρύπανση του περιβάλλοντος. Είναι ένας τυπικός εκπρόσωπος του ερημοστεπικού φυσικού περιβάλλοντος και των ορεινών περιοχών, οι κύριες αποικίες του συναντώνται στην επικράτεια και των δύο ημισφαιρίων της Γης σε τροπικό κλίμα, αν και ο λειχήνας είναι ικανός να κατακτήσει και βορειότερες περιοχές, μέχρι και τις αρκτικές. Προτιμά αλμυρά εδάφη. Στην επικράτεια της Ρωσίας φύεται σε νότιες και νοτιοανατολικές περιοχές.

Είδη

Συνολικά στη φύση υπολογίζονται, σύμφωνα με διάφορες πληροφορίες, από 80 έως 90 είδη παρμέλιας. Εκτός από τα δύο βασικά – η παρμέλια η αυλακωτή και η παρμέλια η περιπλανώμενη – τα υπόλοιπα συναντώνται εξαιρετικά σπάνια.

Η παρμέλια η αυλακωτή – λειχήνας που ταξινομείται ως φυλλώδης. Οι ακανόνιστες ροζέτες του συχνά καλύπτουν πλήρως το ζωντανό ξύλο φυλλοβόλων δέντρων, μεταξύ των οποίων προτιμά τη σημύδα και την ασπρούλια, καθώς και κορμούς και κλαδιά πεύκων, ελάτων και άλλων κωνοφόρων. Επίσης στο δάσος συχνά ο λειχήνας εγκαθίσταται στο νεκρό ξύλο των πεσμένων κλαδιών.

Η παρμέλια διεισδύει και σε οικισμούς, σε οικόπεδα, ακόμα και σε μεγάλες πόλεις, καθώς δεν την επηρεάζουν ούτε οι εξατμίσεις αυτοκινήτων ούτε οι βιομηχανικές εκπομπές. Είναι αδιάφορη ως προς τις οικολογικές συνθήκες. Οι φράχτες από ξύλινα πηχάκια, οι ξύλινοι τοίχοι σπιτιών και αχυρώνων προσβάλλονται από αναπτύξεις του θαλλού της αυλακωτής παρμέλιας. Αυτός ο λειχήνας είναι τόσο ανεπιτήδευτος που εγκαθίσταται ήρεμα ακόμα και σε επεξεργασμένο ξύλο.

Το θάλλο της Παρμέλιας μπορεί να είναι γαλαζωπό-γκρι, γκριζοπράσινο χρώμα, και σε ξηρή εποχή ή χειμώνα – ανοιχτό γκρι, εμφάνιση ρυτιδώδης-δικτυωτή, με σγουρούς λοβούς. Το μήκος κάθε μεμονωμένου λοβού δεν υπερβαίνει τα 2 εκατοστά, έχουν έντονα οδοντωτό σχήμα.

Σε ύψος αυτή η λειχήνα δεν ξεπερνά τα 4–6 εκατοστά, και η διάμετρος κάθε μεμονωμένου θάλλου της είναι από 5 έως 15 εκατοστά.

Η Παρμέλια η περιπλανώμενη διαφέρει από την αυλακωτή σε μέγεθος: είναι λίγο μικρότερη και δεν ξεπερνά τα 3–5 εκατοστά σε ύψος. Επιπλέον, φαίνεται πιο κομψή λόγω του σχήματος του υπέργειου τμήματος – δεν είναι λοβοειδές όπως στην αυλακωτή, αλλά διχαλωτά διακλαδιζόμενο – δηλαδή στενό, επιπλέον και στριμμένο. Βέβαια, όταν βρέξει, τα «διχαλάκια» φουσκώνουν, ξεδιπλώνονται και γίνονται πιο χοντρά και πιο ογκώδη.

Αυτό το είδος Παρμέλιας δεν προσκολλάται στο υπόστρωμα τόσο σφιχτά όσο η αυλακωτή. Αν σηκωθεί δυνατός άνεμος, αποσπά αρκετά εύκολα ολόκληρα κομμάτια του θάλλου και τα μεταφέρει σε αξιόλογες αποστάσεις, όπου στη συνέχεια η περιπλανώμενη Παρμέλια εγκαθίσταται. Χάρη σε αυτή τη μέθοδο αναπαραγωγής πήρε και το όνομά της.

Συλλογή και αποθήκευση

Για φαρμακευτική χρήση συλλέγεται ολόκληρος ο θάλλος της Παρμέλιας. Η συλλογή αρχίζει από τα τέλη Απριλίου και συνεχίζεται όλο τον Μάιο. Η συλλογή γίνεται υποχρεωτικά σε ξηρό καιρό, όταν ο θάλλος είναι στεγνός, χωρίς υγρασία.

Ο θάλλος αποχωρίζεται από το υπόστρωμα και απλώνεται για ξήρανση. Επιπλέον, σε αντίθεση με πολλά φαρμακευτικά φυτά, η Παρμέλια δεν φοβάται την ξήρανση στον ήλιο και δεν χάνει τις ευεργετικές της ιδιότητες. Μπορεί να απλωθεί και στη σκιά, αλλά εκεί πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει ρεύμα αέρα. Το υλικό στεγνώνει το πολύ σε 3 ημέρες. Η ετοιμότητά του κρίνεται από το χρώμα – γίνεται καφέ.

Το έτοιμο ξηρό υλικό της λειχήνας σχεδόν δεν έχει οσμή. Η γεύση του είναι πικρή και ακόμη λίγο καυστική, η επίγευση ελαφρώς βλεννώδης.

Το αποξηραμένο υλικό φυλάσσεται σε χάρτινες σακούλες ή βαμβακερά σακουλάκια για 3–4 χρόνια χωρίς απώλεια βιολογικής δραστικότητας. Μετά από αυτό το διάστημα, τα ωφέλιμα συστατικά αρχίζουν να χάνουν πολύ γρήγορα την ισχύ τους. Το υλικό αλέθεται αμέσως πριν από την παρασκευή θεραπευτικών συνθέσεων.

Φαρμακευτικές ιδιότητες της Παρμέλιας

Οι φαρμακευτικές ικανότητες της Παρμέλιας αναγνωρίζονται σήμερα τόσο από την παραδοσιακή όσο και από την επίσημη ιατρική. Από τον 18ο αιώνα περιλαμβάνεται επίσημα στις φαρμακοποιίες πολλών ευρωπαϊκών χωρών και της Ιαπωνίας.

Από δεκάδες είδη, μόνο ένα είναι κατάλληλο για ιατρικούς σκοπούς – η Παρμέλια η περιπλανώμενη. Το δεύτερο λαϊκό της όνομα είναι «Πορέζ-τράβα».

Με βάση το απομονωμένο από τη λειχήνα ουσνινικό οξύ, έχει δημιουργηθεί ακόμη και το φαρμακευτικό σκεύασμα «Μπινάν» (στην ουσία του είναι το άλας νατρίου του ουσνινικού οξέος). Αυτό το φάρμακο έχει βακτηριοστατικές ιδιότητες και ακόμη και σε μικρή συγκέντρωση μπορεί να σκοτώσει τα παθογόνα της φυματίωσης. Δρα τόσο σε βακτήρια όσο και σε ορισμένους μύκητες.

1. Λόγω των ουσιών που περιέχονται στην παρμέλια, έχει αντισηπτική, αντιοξειδωτική και βακτηριοκτόνο δράση στον ανθρώπινο οργανισμό. Επιπλέον, στις δυνατότητες της λειχήνας περιλαμβάνεται η ικανότητα να τονώνει το ανοσοποιητικό, να σταματά την αιμορραγία, να επουλώνει πληγές και να αποβάλλει παράσιτα.
2. Τα σκευάσματα από παρμέλια χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά για την ανακούφιση του βήχα, καθώς έχουν αποχρεμπτική δράση. Ως θεραπευτικό και προληπτικό μέσο, η λειχήνα χρησιμοποιείται για τις οξείες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού και τη γρίπη, χάρη στις τονωτικές και ανοσοδιεγερτικές της ιδιότητες. Αυτές οι ίδιες ιδιότητες της παρμέλιας εφαρμόζονται σε μολυσματικές ασθένειες – φάρμακα με βάση αυτήν περιλαμβάνονται στη σύνθετη θεραπεία.
3. Τα αφεψήματα της λειχήνας συνταγογραφούνται για εσωτερική χρήση σε έλκος στομάχου, δυσπεψία, οξεία κολίτιδα και εντεροκολίτιδα, καθώς και σε μια σειρά άλλων παθολογιών του πεπτικού συστήματος.
4. Οι παθήσεις της καρδιάς και των αγγείων είναι ένας ακόμα τομέας εφαρμογής της λειχήνας.
5. Υπάρχουν πληροφορίες ότι η λειχήνα είναι πολύ ωφέλιμη και για το νευρικό σύστημα, καθώς έχει ηρεμιστική δράση.
6. Οι επουλωτικές, αντιφλεγμονώδεις και αιμοστατικές ικανότητες της λειχήνας χρησιμοποιούνται για το πλύσιμο μολυσμένων πληγών, εγκαυμάτων, κρυοπαγημάτων, κατακλίσεων και ελκών. Σε περίπτωση αιμορραγίας των ούλων, γίνεται στοματικό διάλυμα με αφέψημα.
7. Τα σκευάσματα από λειχήνα χρησιμοποιούνται επίσης για την αντιμετώπιση ευαίσθητων προβλημάτων – έτσι, εφαρμόζονται σε βακτηριακή κυστίτιδα με τη μορφή πλύσης. Και για τις αιμορροΐδες μπορεί κανείς να κάνει λουτρά ή κομπρέσες – επίσης με καλό αποτέλεσμα.
8. Εκτός από τις καθαρά φαρμακευτικές της ικανότητες, η παρμέλια χρησιμοποιείται και για γενική ενδυνάμωση. Χάρη στα σκευάσματα που παρασκευάζονται με βάση αυτήν, επιτυγχάνεται ο καθαρισμός του οργανισμού από επιβλαβή μικρόβια και ο εμπλουτισμός του με βιταμίνες, γεγονός που αυξάνει τη συνολική αντίσταση του ανθρώπου όχι μόνο σε λοιμώξεις αλλά και σε μη λοιμώδεις παθολογίες, επιταχύνοντας την ανάρρωση.

Η Παρμέλια στη λαϊκή ιατρική

Οι βοτανολόγοι από παλιά έμαθαν να θεραπεύουν με τη βοήθεια της λειχήνας διάφορες εσωτερικές ασθένειες, κυρίως του αναπνευστικού συστήματος: χρόνιο βήχα και φυματίωση. Έτσι, για παράδειγμα, η θεραπεία της φυματίωσης με παρμέλια είναι συνηθισμένη πρακτική των ορεινών της Κιργιζίας και του Καζακστάν, για την οποία φτιάχνουν αφέψημα με γάλα. Το φαρμακευτικό φυτό καταπραΰνει αρκετά καλά τους φλεγμονώδεις βλεννογόνους των αναπνευστικών οδών.

Οι ασθένειες που σχετίζονται με πεπτικές διαταραχές, όπως η οξεία κολίτιδα, διάφορες δυσπεψίες, παθήσεις του εντέρου, υποχωρούν επίσης με σκευάσματα από λειχήνα που παρασκευάζονται από λαϊκούς θεραπευτές.

Οι παραδοσιακοί θεραπευτές από παλιά συνταγογραφούσαν σκευάσματα παρμέλιας για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού του οργανισμού κατά τη διάρκεια της ασθένειας, επεξεργάζονταν πυώδεις πληγές, έλκη και εγκαύματα με αφεψήματα. Ιστορικά είναι γνωστό ότι πριν από την Οκτωβριανή Επανάσταση στα Ουράλια, μεταξύ των Κοζάκων, η παρμέλια ήταν διάσημη ως φάρμακο που σταματούσε την αιμορραγία πολύ πιο γρήγορα από άλλα μέσα. Σήμερα, οι πληγές που δεν επουλώνονται καλά και έχουν πύον αλείφονται με ειδική σύνθεση – πάστα βαζελίνης με βάση αυτήν.

Η λαϊκή ιατρική χρησιμοποιεί τη λείχηνα είτε ως μόνο φάρμακο, ξεχωριστά, είτε σε συνδυασμό με καλέντουλα, ύσσωπο, μαλάχα. Αυτό αυξάνει τις αντιβακτηριακές και αντιικές ιδιότητες.

Για να διατηρηθούν όλες οι θεραπευτικές ουσίες της λείχηνας, πρέπει να παρασκευάζονται σωστά τα σκευάσματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να βράζονται για πολύ ώρα, και ακόμα καλύτερα – να θερμαίνονται μόνο σε υδατόλουτρο, ώστε τα βιολογικά δραστικά συστατικά να διατηρηθούν στο μέγιστο βαθμό. Από τα υπερβρασμένα σκευάσματα δεν θα υπάρξει βλάβη, αλλά ούτε και θεραπεία.

Ξεκινώντας τη θεραπεία με λείχηνα, πρέπει να θυμόμαστε: δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αυτόνομο φαρμακευτικό μέσο, παρά τις πολλές χρήσιμες θεραπευτικές ιδιότητες. Είναι καλύτερο να χρησιμοποιείται μόνο στο πλαίσιο συνδυαστικής θεραπείας, έχοντας προηγουμένως συμβουλευτεί τον γιατρό.

Στην Ιαπωνία, καθώς και στην προοδευτική πολιτισμένη Ευρώπη (σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία), η αποξηραμένη και κονιορτοποιημένη λείχηνα προστίθεται στο αλεύρι για ψήσιμο, και επίσης πασπαλίζεται πάνω σε κρεατικά κατά τη διαδικασία παρασκευής.

Η παρμέλια έχει ένα χαρακτηριστικό – στο ζεστό νερό διογκώνεται, και μετά την ψύξη μετατρέπεται σε ζελέ, το οποίο χρησιμοποιείται για την παρασκευή θεραπευτικών φαγητών (κίσελι). Η πικράδα μπορεί να καλυφθεί με χυμό φρούτων. Με τη σκόνη λείχηνας φτιάχνονται ακόμα και μαρμελάδα και ζελέ από χυμό φρούτων ή μούρων.

Στη φυματίωση

Αυτή είναι η ίδια συνταγή που χρησιμοποιείται ευρέως από τους ορεινούς του Καζακστάν και της Κιργιζίας. Σε μια κατσαρόλα με χοντρό πάτο ρίξτε 3 κουταλιές της σούπας ξηρή θρυμματισμένη πρώτη ύλη παρμέλιας. Ρίξτε στην ίδια κατσαρόλα 0,5 λίτρο γάλα. Φέρτε σε βρασμό και, χαμηλώνοντας τη φωτιά, συνεχίστε να σιγοβράζετε το μείγμα για 15 λεπτά σε χαμηλή φωτιά. Αποσύρετε από την εστία, κρυώστε, στραγγίστε και πάρτε ένα τρίτο του ποτηριού τρεις φορές την ημέρα. Βοηθά επίσης για την ανακούφιση του βήχα σε κρυολογήματα, βρογχίτιδα, πνευμονία.

Για τον επίμονο βήχα

Ρίξτε 1 κουταλιά της σούπας ξηρή θρυμματισμένη παρμέλια σε ένα σμάλτινο σκεύος, ρίξτε εκεί 1 λίτρο νερό και φέρτε σε βρασμό. Στη συνέχεια, χαμηλώστε τη φωτιά στο ελάχιστο και αφήστε το να βράσει για 20 λεπτά. Προσέξτε ώστε το υγρό να μην κοχλάζει έντονα και να μην εξατμίζεται, καθώς είναι επιθυμητό να διατηρηθεί η αρχική του ποσότητα. Αποσύρετε από την εστία, στραγγίστε, κρυώστε, μεταφέρετε σε γυάλινο ή πορσελάνινο σκεύος και πιείτε ένα τρίτο του ποτηριού μισή ώρα πριν από το πρωινό, το μεσημεριανό και το βραδινό. Συνεχίστε τη θεραπεία μέχρι την πλήρη εξαφάνιση του βήχα.

Για παιδιά με βήχα

Το φάρμακο για τη θεραπεία του βήχα σε μικρά παιδιά παρασκευάζεται όχι με την ίδια συνταγή που χρησιμοποιείται για τους ενήλικες. Πρέπει να πάρετε 1 κουταλιά της σούπας ξηρό βότανο, να το ρίξετε σε 1 λίτρο βρασμένου νερού και να τοποθετήσετε το μείγμα σε υδατόλουτρο για μερικές ώρες. Αποσύρετε από τη φωτιά, στραγγίστε. Δώστε το φάρμακο στα παιδιά 3 φορές την ημέρα, ένα τρίτο του ποτηριού. Για καλύτερη απορρόφηση και μεγαλύτερο αποτέλεσμα, πίνετε μισή ώρα πριν από το φαγητό. Φυλάξτε το φάρμακο στο ψυγείο, και πριν από τη χρήση ζεστάνετέ το σε χλιαρή κατάσταση. Εάν θεραπεύετε τον βήχα με αυτόν τον τρόπο, θα περάσει πιο γρήγορα.

Εάν μετά τη λήψη του σκευάσματος εμφανιστεί ξαφνικά εξάνθημα στο δέρμα του παιδιού, η θεραπεία πρέπει να διακοπεί. Είναι πολύ πιθανό το παιδί να έχει αλλεργία στη λείχηνα.

Για την επεξεργασία πληγών

Για την παρασκευή του σκευάσματος, 5 κουταλιές της σούπας αποξηραμένου και θρυμματισμένου λειχήνα να ρίξετε σε μια μικρή κατσαρόλα, να ρίξετε επίσης 0,5 λίτρο νερό και να το ζεστάνετε μέχρι βρασμού σε δυνατή φωτιά. Στη συνέχεια, να χαμηλώσετε ελαφρώς τη φωτιά και να το βράσετε σε αρκετά καλό βρασμό για περίπου 20 λεπτά. Έπειτα, να το αφήσετε να εμποτιστεί με το καπάκι κλειστό μέχρι να κρυώσει εντελώς. Μόνο τότε να το σουρώσετε και να το χρησιμοποιήσετε για το πλύσιμο δύσκολων πληγών, τροφικών ελκών ή να κάνετε κομπρέσες με βάση το μείγμα. Να θεραπεύετε μέχρι να επουλωθεί η πληγή.

Σε μεγάλες επιφάνειες τραυμάτων, είναι χρήσιμο το τύλιγμα με επίδεσμο βρεγμένο σε αυτό το μείγμα.

Για προβλήματα πέψης

Για να θεραπεύσετε διάρροια, κολίτιδα ή εντεροκολίτιδα, πρέπει να ετοιμάσετε 3 κουταλιές του γλυκού ξηρού λειχήνα. Σε εμαγιέ σκεύος, να ρίξετε τα 300 ml μόλις βρασμένου νερού, να το βάλετε στη φωτιά και να το βράσετε για άλλα 10 λεπτά σε χαμηλή φωτιά. Να αποσύρετε το μείγμα από τη φωτιά και να το αφήσετε για 2 ώρες, στη συνέχεια να το σουρώσετε. Το έτοιμο σκεύασμα να το πίνετε 1 κουταλιά της σούπας πριν από κάθε γεύμα, 3-4 φορές την ημέρα. Να το φυλάσσετε στο ψυγείο όχι περισσότερο από δύο ημέρες. Δεν επιτρέπεται να συνεχίσετε τη θεραπεία περισσότερο από ένα μήνα.

Για παθήσεις του στομάχου

Σε περίπτωση έλκους στομάχου σε περίοδο ύφεσης, για την πρόληψη της έξαρσης μπορείτε να πίνετε βάμμα λειχήνα. Να πάρετε 3 κουταλιές του γλυκού θρυμματισμένου και αποξηραμένου λειχήνα και να το αναμίξετε με 200 ml μόλις βρασμένου νερού. Να το σκεπάσετε με καπάκι και να το αφήσετε να εμποτιστεί για 2 ώρες, στη συνέχεια να το διηθήσετε και να το λαμβάνετε 1 κουταλιά της σούπας. Είναι προτιμότερο να το πίνετε 30 λεπτά πριν από το γεύμα. Η διάρκεια του μαθήματος είναι τουλάχιστον 5 και όχι περισσότερες από 20 ημέρες. Χάρη στη ζελατινώδη σύστασή του, το βάμμα αποκαθιστά γρήγορα τον βλεννογόνο και βελτιώνει την πέψη.

Πάστα για πληγές

Θα χρειαστείτε μερικές κουταλιές λάδι καντηλιού (καθαρή βαζελίνη), το οποίο πρέπει να αναμείξετε με πολύ λεπτή σκόνη λειχήνα. Να προσθέτετε λειχήνα μέχρι να προκύψει ένα μείγμα με σύσταση πηχτής κρέμας γάλακτος. Την πάστα που θα προκύψει να την εφαρμόζετε τη νύχτα σε πυώδεις πληγές και έλκη, στη συνέχεια να την καλύπτετε με γάζα και να τη στερεώνετε με επίδεσμο. Πριν την εφαρμογή της πάστας, θα ήταν καλό να επεξεργαστείτε το έλκος ή την πληγή με υγρό σκεύασμα λειχήνα – αφέψημα ή έγχυμα.

Σιρόπι για το στομάχι

Αυτό το σκεύασμα είναι δύσκολο να παρασκευαστεί, σε διάφορα στάδια, αλλά βοηθά καλά στην αποκατάσταση του βλεννογόνου του στομάχου σε περίπτωση γαστρίτιδας και έλκους.

Να ρίξετε 15 γραμμάρια αποξηραμένου λειχήνα σε ένα ποτήρι νερό σε θερμοκρασία δωματίου. Να το αφήσετε να μουλιάσει για 10-15 λεπτά. Στη συνέχεια, να βράσετε αυτό το μείγμα για 2 λεπτά και να το αφήσετε να εμποτιστεί για 2 ώρες. Να το σουρώσετε, να βάλετε το υγρό στην άκρη και να ρίξετε στο υπόλειμμα ένα ποτήρι νερό. Να επαναλάβετε τη διαδικασία: 2 λεπτά βράσιμο και 2 ώρες εμπότιση. Να το σουρώσετε ξανά, να ενώσετε τα δύο υγρά και να προσθέσετε 0,5 κιλό ζάχαρη και 0,5 κιλό μέλι. Στη συνέχεια, να θερμάνετε το μείγμα σε μπάνιο νερού (μπεν μαρί) ανακατεύοντας ταυτόχρονα μέχρι να λιώσει τελείως το μέλι με τη ζάχαρη.

Το έτοιμο σκεύασμα να το ρίξετε σε ένα καθαρό, στεγνό γυάλινο βάζο, να το σκεπάσετε με καπάκι και να το βάλετε στο ψυγείο. Να το καταναλώνετε μετά από κάθε γεύμα, 0,5 κουταλάκι του γλυκού.

Είδη θεραπευτικών σκευασμάτων

Οι θεραπευτικές συνθέσεις με βάση τη λειχήνα μπορούν να παρασκευαστούν μόνες τους στο σπίτι. Μπορεί να είναι βάμματα, αφεψήματα, εγχύματα ή τσάι. Πριν ξεκινήσετε την παρασκευή σπιτικών φαρμάκων, πρέπει να θυμάστε ότι η παρμέλια βάφει τα υγρά και, κατά συνέπεια, τα σκεύη στα οποία παρασκευάζονται οι συνθέσεις, σε καφετί-πορτοκαλί χρώμα. Αυτό ξεπλένεται, αλλά όχι από όλες τις επιφάνειες και όχι εντελώς. Γι' αυτό, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιήσετε μια κατσαρόλα ή ένα κατσαρολάκι που δεν θα λυπηθείτε πολύ αν σκουρύνει εσωτερικά. Επειδή τα φάρμακα με βάση την παρμέλια έχουν πικάντικη-πικρή γεύση, μπορούν να λαμβάνονται με την προσθήκη μελιού, ζάχαρης ή μαρμελάδας. Κατά τη θεραπεία του βήχα, το μέλι συνιστάται ανεπιφύλακτα.

Μην ξεχνάτε ότι τα σκευάσματα από παρμέλια μπορεί να είναι όχι μόνο θεραπευτικά, αλλά και εξαιρετικά προληπτικά μέσα. Οι λάτρεις της υγιεινής ζωής τα συμπεριλαμβάνουν συχνά στη διατροφή τους για να ενισχύσουν τις άμυνες του οργανισμού.

Η λήψη σκευασμάτων από λειχήνα συνιστάται σε όσους περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σε χώρους με κλιματιζόμενο αέρα, ο οποίος ξηραίνει τους βλεννογόνους του λαιμού και των βρόγχων. Τέτοια σκευάσματα είναι ωφέλιμα για ομιλητές, τραγουδιστές, δασκάλους – δηλαδή για όσους η δουλειά τους σχετίζεται με συνεχή καταπόνηση των φωνητικών χορδών. Η παρμέλια συνιστάται σε περίπτωση βραχνάδας της φωνής.

Έγχυμα

Για να παρασκευάσετε έγχυμα, ρίξτε 1 κ.σ. λειχήνα με ένα φλιτζάνι βραστό νερό και αφήστε το να εγχυθεί για 2 ώρες. Τυλίξτε το σκεύος στο οποίο εγχύεται το διάλυμα για να διατηρηθεί η ζέστη. Σουρώστε και πιείτε για διάρροια, 1 κ.σ. 30 λεπτά πριν από το γεύμα.

Βάμμα

Ρίξτε 100 γρ αποξηραμένης λειχήνας σε 200 ml αλκοόλ. Αφήστε το φάρμακο να εγχυθεί για μία εβδομάδα σε γυάλινο σκεύος σε σκοτεινό μέρος. Σουρώστε και λάβετε κατά τη διάρκεια κρίσεων βήχα. Η δόση είναι 15 σταγόνες.

Αφέψημα

Το αφέψημα είναι η πιο διαδεδομένη φαρμακευτική μορφή χρήσης της λειχήνας. Παρασκευάζονται είτε με νερό είτε με γάλα.

Με γάλα. Πάρτε 6 κ.σ. πρώτης ύλης λειχήνας και ρίξτε τα με 1 λίτρο γάλα. Σιγοβράστε το μείγμα για 20 έως 25 λεπτά σε μπεν μαρί. Σουρώστε – και το φάρμακο είναι έτοιμο. Συνιστάται να πίνεται 20 λεπτά πριν από το γεύμα, ένα τρίτο του ποτηριού. Ανακουφίζει από τον βήχα ακόμα και στη φυματίωση.

Με νερό. Ρίξτε 1 κ.σ. λειχήνα σε βρασμένο νερό και τοποθετήστε σε μπεν μαρί. Μόλις βράσει, κρατήστε το για 5 λεπτά και αποσύρετε από τη φωτιά. Αφήστε το σκεύασμα να εγχυθεί για 1–2 ώρες. Σουρώστε, πιείτε με προσθήκη μελιού. Διατηρήστε το αφέψημα στο ψυγείο, αλλά πριν από τη χρήση ζεστάνετε ελαφρά. Κάντε θεραπεία για τουλάχιστον ένα μήνα.

Τσάι

Αν δεν έχει διαγνωστεί σοβαρή ασθένεια και το κρυολόγημα είναι ήπιο, το τσάι από λειχήνα θα βοηθήσει. Ρίξτε 1 κ.γ. παρμέλια με ένα φλιτζάνι βρασμένο νερό και σιγοβράστε σε μπεν μαρί για περίπου μισή ώρα. Πιείτε το τσάι πριν τον ύπνο, με μέλι.

Αντενδείξεις για τη χρήση

Η παρμέλια είναι εντελώς αβλαβές και μη τοξικό φάρμακο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και από παιδιά άνω των 6 ετών – βέβαια, παρασκευασμένο με τρόπο κατάλληλο για παιδί. Σε αυτήν την περίπτωση, η δόση του φαρμάκου πρέπει να υπολογίζεται με βάση το ότι η ενήλικη δόση των 1 κ.σ. αντικαθίσταται από 1 κ.γ. Σε παιδιά κάτω των 6 ετών δεν χορηγείται λειχήνα.

Οι αλλεργικές αντιδράσεις σε αυτήν είναι εξαιρετικά σπάνιες και εκδηλώνονται με εξάνθημα σε μορφή κνίδωσης και κνησμό του δέρματος. Εάν παρατηρηθούν τέτοια σημάδια, σημαίνει ότι ο ασθενής έχει ατομική δυσανεξία στην παρμέλια. Θα πρέπει να διακόψετε τη λήψη σκευασμάτων που βασίζονται σε αυτήν, και τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν γρήγορα.

Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είστε κατά τη λήψη φαρμάκων από λειχήνα, εάν πάσχετε από υπέρταση. Είναι υποχρεωτική η συμβουλή του θεράποντος ιατρού.

Δεδομένου ότι δεν έχει ακόμη μελετηθεί η επίδραση της παρμέλιας στην υγεία και την ανάπτυξη του εμβρύου, δεν πρέπει να χρησιμοποιείτε σκευάσματα από αυτήν εάν είστε έγκυος ή θηλάζετε.

Πρέπει να θυμάστε τον κανόνα: πριν λάβετε μια ανεξάρτητη απόφαση για έναρξη θεραπείας με σκευάσματα από κάποιο φαρμακευτικό φυτό, είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε οπωσδήποτε έναν γιατρό. Αυτό ισχύει και για την παρμέλια.

Φωτογραφία της παρμέλιας