Ρητίνη πεύκου: φαρμακευτικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Το πεύκο είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα κωνοφόρα δέντρα. Έχει τεράστια σημασία στην εθνική οικονομία. Το ξύλο αυτού του δέντρου χαρακτηρίζεται από καλές τεχνικές ιδιότητες. Σε σύγκριση με τη λάρικα, το ξύλο πεύκου είναι ελαφρύ και επεξεργάζεται ευκολότερα. Ταυτόχρονα είναι πολύ ανθεκτικό. Το ξύλο πεύκου χρησιμοποιείται ευρέως στην κατασκευή, στην παραγωγή επίπλων. Χάρη στην ευκολία επεξεργασίας, μπορούν να κατασκευαστούν από αυτό έπιπλα και διακοσμητικά αντικείμενα ασυνήθιστου και περίεργου σχήματος.

Το πεύκο μπορεί να ονομαστεί και κεχριμπαρένιο δέντρο. Ακριβώς αυτό θεωρείται ο πρόγονος αυτής της μοναδικής και πανέμορφης δημιουργίας της φύσης. Το κεχριμπάρι είναι η απολιθωμένη ρητίνη κωνοφόρων δέντρων, κυρίως του πεύκου. Αυτή η πέτρα χρησιμοποιείται όχι μόνο στην κοσμηματοποιία, αλλά και στη βιομηχανία για την παραγωγή μονωτών, βερνικιών, ακόμα και ορισμένων φυσικών και ιατρικών συσκευών.

Με την ξηρή απόσταξη του ξύλου παράγεται πίσσα, που χρησιμοποιείται για την επούλωση πληγών. Ο ξυλάνθρακας χρησιμοποιείται στην τεχνική σφαίρα για την απορρόφηση αερίων και υγρών. Ο ενεργός άνθρακας που παράγεται από την επεξεργασία χρησιμοποιείται στην ιατρική για δηλητηριάσεις.

Αφεψήματα από μη ανοιγμένους οφθαλμούς χρησιμοποιούνται ως αποχρεμπτικό και απολυμαντικό μέσο. Εγχύματα από βελόνες πεύκου θεωρούνται προληπτικό και θεραπευτικό μέσο κατά του σκορβούτου. Οι ναυτικοί χρησιμοποιούσαν τις βελόνες ως μοναδική πηγή βιταμίνης C σε μακρινά ταξίδια. Σήμερα, από αυτές παρασκευάζεται βιταμινούχο αλεύρι, που χρησιμοποιείται στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Το εκχύλισμα πεύκου έχει βρει εφαρμογή στην ιατρική, την κοσμετολογία, την αρωματοποιία.

Αλλά η πιο θαυματουργή, που απαλλάσσει από έναν τεράστιο αριθμό παθήσεων, θεωρείται η ρητίνη πεύκου, ή ρετσίνι.

Ρητίνη πεύκου, ή τερεβινθίνη, ονομάζεται η ρητινώδης αρωματική ουσία που εκκρίνεται από τα κωνοφόρα δέντρα λόγω του μεταβολισμού και όταν διαταράσσεται η ακεραιότητα του φλοιού. Κατά τη σκλήρυνση, αυτή η ουσία προστατεύει την κατεστραμμένη περιοχή από την είσοδο παθογόνων οργανισμών και άλλων παρασίτων, χάρη στην περιεκτικότητά της σε αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές ουσίες. Αυτές ακριβώς καθόρισαν εξαρχής τη θεραπευτική ιδιότητα της ρητίνης.

Αυτό είναι ενδιαφέρον! Κατά τα πολεμικά χρόνια, με οξεία έλλειψη φαρμάκων, χιλιάδες τραυματίες σώθηκαν χάρη στη ρητίνη.

Στην παιδική ηλικία, πολλοί μασούσαν αρωματικές συσσωματώσεις, χωρίς καν να υποψιάζονται πόσο ωφέλιμες είναι για τον οργανισμό.

Χημική σύνθεση

Η ρητίνη περιέχει βιταμίνες A, C, D, E, K, και μέταλλα: σίδηρο, φώσφορο, μαγγάνιο, ιώδιο, κάλιο, ασβέστιο, πυρίτιο, ψευδάργυρο. Επίσης, στη ρητίνη υπάρχουν λιπαρά οξέα, ηλεκτρικό οξύ, καροτίνη, ρητινώδεις εστέρες και αλκοόλες (ρεζινόλες).

Η ρητίνη αποτελείται κατά 75% από ρητινώδη οξέα. Αυτά είναι στερεά, αλλά χάρη σε φυσικούς διαλύτες που ονομάζονται τερπένια, η ρητίνη, όπως το αίμα στο ανθρώπινο σώμα, μπορεί να κινείται ελεύθερα μέσα στον κορμό του δέντρου. Οι ουδέτερες ουσίες, λόγω των οποίων η ρητίνη των κωνοφόρων αποτελεί θεραπευτικό μέσο, αντιστοιχούν σε έως και 20% της συνολικής μάζας της ρητίνης.

Συλλογή και αποθήκευση

Από παλιά, οι άνθρωποι εξόρυσσαν ρητίνη. Η βιομηχανική εξόρυξη και επεξεργασία της ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950 στα Αλτάι. Από αυτήν παρήγαγαν νέφτι και κολοφώνιο.

Από το νέφτι που λαμβάνεται από τη ρητίνη των κωνοφόρων, μέσω απόσταξης παράγεται καμφορά. Αυτή αποτελεί συστατικό πολλών φαρμάκων. Το κολοφώνιο, που παράγεται με βράσιμο της ρητίνης στους 170°C, χρησιμοποιείται στη συγκόλληση, στην παραγωγή πλαστικού, καουτσούκ, λινολέου, κόλλας και σαπουνιού. Το νέφτι και το κολοφώνιο είναι εξαιρετικές πρώτες ύλες, και για ορισμένα προϊόντα αποτελούν τη μοναδική δυνατή πρώτη ύλη.

Η συλλογή ρητίνης από κωνοφόρα δέντρα γίνεται και για προσωπική χρήση. Η συλλογή μπορεί να πραγματοποιηθεί όλο το χρόνο. Το χειμώνα, η ρητίνη βρίσκεται σε στερεή κατάσταση. Για τη συλλογή σκληρής ρητίνης χρειάζονται ένα βάζο με καπάκι, ένα μαχαίρι και ένα πανί εμποτισμένο με φυτικό λάδι. Δεν συνιστάται η συλλογή ρητίνης κοντά σε δρόμους ή βιομηχανικές επιχειρήσεις, επειδή τα δέντρα μπορούν να συσσωρεύσουν βλαβερές ουσίες και βαρέα μέταλλα. Πρέπει να βρεθεί ένα πεύκο με σταγόνες ή ροές ρητίνης. Στη συνέχεια, με το μαχαίρι που έχει τριφτεί με λάδι, κόβεται προσεκτικά η ρητίνη και τοποθετείται στο βάζο. Το μαχαίρι πρέπει να τρίβεται μετά από κάθε χρήση, καθώς η ρητίνη είναι πολύ κολλώδης.

Η φρέσκια διαφανής ρητίνη συλλέγεται καλύτερα από τις αρχές της άνοιξης, όταν αρχίζει η ροή του χυμού, μέχρι το φθινόπωρο. Πηγαίνοντας στο δάσος, πρέπει να οπλιστείτε με ένα μαχαίρι, ένα σχοινί και ένα βάζο με καπάκι. Σε ένα νεαρό δέντρο κάτω από ένα κλαδί, πρέπει να κάνετε μια τομή σε βάθος ίσο με το πάχος του φλοιού. Το μήκος της τομής δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 5–6 εκ. Κάτω από την τομή, στερεώστε το βάζο με σχοινί. Μπορείτε να ρίξετε λίγο ηλιέλαιο μέσα για να παραμείνει η ρητίνη σε υγρή κατάσταση. Για ταχύτερη συλλογή ρητίνης, είναι καλύτερο να κάνετε πολλές τομές υπό γωνία περίπου 45 μοιρών και από τις δύο πλευρές, οι οποίες συγκλίνουν σε μία γραμμή. Η αρχική έκκριση ρητίνης είναι συνήθως αρκετά πενιχρή. Μετά από μία εβδομάδα, πρέπει να καθαρίσετε τις τομές, προκαλώντας την επόμενη έκκριση, η οποία είναι πολύ πιο έντονη. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, μπορείτε να συλλέξετε περίπου 0,5 λίτρα ρητίνης από κάθε δέντρο.

Για ευκολία, μπορείτε να κατασκευάσετε μια απλή υδρορροή από αυτοσχέδια υλικά, για παράδειγμα, από ένα πλαστικό μπουκάλι. Πρέπει να το στερεώσετε σφιχτά κάτω από την τομή και στη συνέχεια να δέσετε το βάζο κάτω από αυτό. Αυτό θα αποτρέψει τη διαρροή της ρητίνης έξω από το βάζο. Το δοχείο συλλογής της ρητίνης πρέπει να είναι γυάλινο ή κεραμικό. Το μέταλλο δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να έρχεται σε επαφή με τη ρητίνη, ούτε κατά τη συλλογή ούτε κατά την περαιτέρω παρασκευή διαφόρων φαρμακευτικών σκευασμάτων. Αυτό συμβαίνει επειδή η ρητίνη αντιδρά με το μέταλλο, αλλάζοντας τη χημική της σύνθεση. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα των παραγώγων της.

Η συλλογή ρητίνης είναι καλύτερο να γίνεται σε ζεστό ηλιόλουστο καιρό. Όσο υψηλότερη είναι η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας, τόσο καλύτερα τα δέντρα αποδίδουν ρητίνη, καθώς βρίσκεται σε πιο υγρή κατάσταση. Αυτή η ρητίνη είναι πιο ωφέλιμη.

Η ρητίνη συλλέγεται επίσης με διάτρηση των θυλάκων ρητίνης. Το πεύκο διαφέρει από τα άλλα κωνοφόρα δέντρα και σχεδόν δεν σχηματίζει τέτοιους θύλακες.

Κάποιοι πιστεύουν ότι η συλλογή ρητίνης προκαλεί μεγάλη βλάβη στα δέντρα. Δεν ισχύει αυτό. Η τομή επουλώνεται γρήγορα με τη βοήθεια της ίδιας της ρητίνης, επομένως τα παράσιτα δεν μπορούν να εισέλθουν στην πληγή. Ο σχηματισμός ανανεωμένης ρητίνης γίνεται γρήγορα, παρόμοια με την αιμοποίηση στο ανθρώπινο σώμα, και σύντομα επανέρχεται στο φυσιολογικό.

Η στερεοποιημένη ρητίνη μπορεί να αποθηκευτεί για αρκετό καιρό. Εάν δεν σχεδιάζεται να παρασκευαστεί κάτι αμέσως από τη φρέσκια υγρή ρητίνη, μπορείτε να τη χύσετε σε μικρές φόρμες και να την αφήσετε να στερεοποιηθεί. Στη συνέχεια, βγάζοντας μικρά κομμάτια από τη φόρμα, τα βάζετε σε ένα δοχείο αποθήκευσης. Σε αυτή την περίπτωση, δεν θα χρειαστεί να αποκόψετε την απαιτούμενη ποσότητα ρητίνης από ένα μεγάλο στερεό κομμάτι, απλώς παίρνετε ένα μικρό κομμάτι και παρασκευάζετε το σκεύασμα από αυτό.

Συνήθως, από τη ρητίνη παρασκευάζεται αμέσως βάλσαμο, θερμαίνοντάς την με υδατόλουτρο μαζί με οποιοδήποτε φυτικό έλαιο μέχρι να αποκτήσει ομοιογενή υφή. Η επιλογή του ελαίου εξαρτάται από το επιθυμητό αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, το έλαιο ιπποφαούς συμβάλλει στην ταχύτερη επούλωση, το έλαιο κολλιτσίδας ενισχύει ακόμη περισσότερο τα μαλλιά και επιταχύνει την ανάπτυξή τους. Μπορείτε να παρασκευάσετε ολόκληρο το βάλσαμο με ηλιέλαιο και να προσθέσετε τα απαραίτητα έλαια πριν από τη χρήση. Τη συγκέντρωση την επιλέγει ο καθένας μόνος του. Αν λάβετε 100 γραμμάρια ρητίνης και 100 γραμμάρια ελαίου, θα προκύψει βάλσαμο 50%, ενώ με 50 γραμμάρια ρητίνης προκύπτει βάλσαμο 25%. Το βάλσαμο πρέπει να φυλάσσεται σε γυάλινα δοχεία με καπάκι, σε θερμοκρασία περίπου 200°C. Η διάρκεια αποθήκευσης του βάλσαμου περιορίζεται μόνο από τη διάρκεια ζωής του ελαίου. Για τη στερεή ρητίνη σε καθαρή μορφή, η διάρκεια αποθήκευσης είναι απεριόριστη.

Φαρμακευτικές ιδιότητες της ρητίνης πεύκου

Το κύριο γνωστό θεραπευτικό χαρακτηριστικό της ρητίνης είναι οι επουλωτικές της ιδιότητες. Συμβάλλει στην επούλωση κοψιμάτων, εγκαυμάτων, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε μολυσμένες πληγές, μπορεί να αποσπάσει το πύο και να απολυμάνει την πάσχουσα περιοχή. Αλλά οι ιδιότητες της ρητίνης πεύκου δεν περιορίζονται μόνο στο επουλωτικό αποτέλεσμα. Το φάσμα της θεραπευτικής της δράσης είναι πολύ ευρύ:

1. Φλεγμονή του αναπνευστικού συστήματος, κρυολογήματα και ιογενείς ασθένειες. Χάρη στις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές της, αντιμετωπίζει επιτυχώς την πνευμονία, τη γρίπη, τη βρογχίτιδα, και στον βήχα βοηθά στην απόχρεμψη.
2. Παθήσεις του στόματος και των ούλων. Χρησιμοποιείται για στοματικές πλύσεις. Απολυμαίνει και ανακουφίζει από τη φλεγμονή του βλεννογόνου.
3. Ισχιαλγία και φλεγμονή των αρθρώσεων. Σε αρθρίτιδα, οστεοχόνδρωση, οστεοαρθρίτιδα, αλοιφές και κρέμες που περιέχουν ρητίνη πεύκου τρίβονται στο επώδυνο φλεγμονώδες σημείο. Ανακουφίζουν από τη φλεγμονή, μειώνουν τον πόνο και την ενόχληση.
4. Παθολογίες του γαστρεντερικού συστήματος. Η κατανάλωση ρητίνης επηρεάζει ευεργετικά την εντερική χλωρίδα, ομαλοποιεί τη λειτουργία του ήπατος και του παγκρέατος, τη διαδικασία παραγωγής χολής, αποκαθιστά τον γαστρικό βλεννογόνο, ρυθμίζει την έκκριση γαστρικού υγρού, επουλώνει φλεγμονές και έλκη. Για μέγιστο αποτέλεσμα στη θεραπεία γαστρεντερικών παθήσεων, συνιστάται η χρήση βαλσάμων από ρητίνη και έλαιο ιπποφαούς.
5. Παθήσεις της καρδιάς και των αγγείων. Τα βάλσαμα από ρητίνη πεύκου αραιώνουν το αίμα, εμποδίζουν τον σχηματισμό θρόμβων, ενισχύουν τα τοιχώματα των αγγείων και αυξάνουν την ελαστικότητά τους, ομαλοποιούν τη φλεβική επαναφορά, βελτιώνουν την αιμάτωση του εγκεφάλου, ρυθμίζουν την πίεση.
6. Διαταραχές του νευρικού συστήματος. Η ρητίνη αυξάνει την πνευματική και σωματική απόδοση, ανακουφίζει από την ευερεθιστότητα, βοηθά στους πονοκεφάλους, ομαλοποιεί τον ύπνο, λειτουργεί ως αντικαταθλιπτικό, απαλλάσσει από το αίσθημα συνεχούς κόπωσης.
7. Παθήσεις του ουρογεννητικού συστήματος. Σε παθήσεις των νεφρών, φλεγμονή του ουροποιητικού συστήματος, προστατίτιδα, λαμβάνεται βάλσαμο ρητίνης με έλαιο κέδρου. Η ρητίνη πεύκου και τα φαρμακευτικά σκευάσματα που την περιέχουν επιταχύνουν την ανάρρωση χάρη στη διουρητική και αντιφλεγμονώδη δράση.
8. Δερματικές παθήσεις. Η ρητίνη είναι ένα φυσικό αντιβιοτικό και αντισηπτικό, απολυμαίνει και αποστειρώνει το τραυματισμένο ή κατεστραμμένο από ασθένειες δέρμα. Επιταχύνει τις διαδικασίες αποκατάστασης του επιθηλίου όταν αυτό έχει διαταραχθεί λόγω ασθένειας. Το δέρμα επουλώνεται χωρίς ορατές ουλές και σημάδια.
9. Παθήσεις του ενδοκρινικού συστήματος. Η ρητίνη χρησιμοποιείται επίσης για φλεγμονές του θυρεοειδούς αδένα. Επιπλέον, μειώνει το σάκχαρο στο διαβήτη, και σε αυτό συμβάλλει το ηλεκτρικό οξύ.

Η ρητίνη πεύκου στη λαϊκή ιατρική

Η ίδια η φύση υπέδειξε στους ανθρώπους ότι η ρητίνη των κωνοφόρων είναι ένα θεραπευτικό μέσο. Κάθε ζημιά ή κόψιμο σε ένα δέντρο δημιουργεί απειλή για την ύπαρξη, την ανάπτυξη και την κανονική ανάπτυξη του φυτού. Τα δέντρα προστατεύονται και θεραπεύονται μόνα τους με τη βοήθεια της θεραπευτικής ρητίνης, την οποία εκκρίνουν από την πληγή. Οι άνθρωποι το παρατήρησαν και άρχισαν επίσης να χρησιμοποιούν τη ρητίνη των κωνοφόρων για τη θεραπεία τους.

Στη λαϊκή ιατρική υπάρχουν δύο τρόποι χρήσης της ρητίνης των κωνοφόρων: εσωτερική και εξωτερική χρήση. Για εξωτερική χρήση χρησιμοποιούνται διάφορα έλαια, επιθέματα, κομπρέσες, αλοιφές, αλοιφές εντριβής. Από το στόμα λαμβάνονται έτοιμα βάλσαμα, αφεψήματα, εγχύματα. Η ρητίνη μπορεί απλά να διαλυθεί στο στόμα σαν καραμέλα.

Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός συστάσεων και συνταγών για τη χρήση της ρητίνης πεύκου. Ακολουθούν μερικές από αυτές.

Αλοιφή για έκζεμα και τροφικά έλκη

Λαμβάνουν 100 γρ κερί μελισσών, 100 γρ εσωτερικό χοιρινό λίπος και 50 γρ ρητίνη. Τα ζεσταίνουν σε υδατόλουτρο και τα ανακατεύουν. Εφαρμόζουν στην προβληματική περιοχή μία φορά την ημέρα. Καλύτερα να γίνεται τη νύχτα, αφού πρώτα επεξεργαστούν την πάσχουσα περιοχή με υπεροξείδιο του υδρογόνου.

Εντριβή για τη θεραπεία των κιρσών

Αναμειγνύουν ρητίνη πεύκου και οποιοδήποτε φυτικό έλαιο σε αναλογία 1:10. Το μείγμα ζεσταίνεται καλά και κρυώνει. Μία φορά την ημέρα αλείφουν τις πάσχουσες περιοχές, κατά προτίμηση πριν τον ύπνο.

Αλοιφή για εγκαύματα

Λαμβάνουν σε ίσα μέρη ρητίνη πεύκου, εσωτερικό χοιρινό λίπος, έλαιο ιπποφαούς. Αναμειγνύουν τα πάντα μέχρι να γίνουν ομοιογενή. Η αλοιφή εφαρμόζεται για μία ώρα, καλύπτεται με επίδεσμο. Καλό είναι να επαναλαμβάνεται τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα.

Θεραπευτικό σκεύασμα για ισχιαλγία και αρθρικές παθήσεις

Αναμειγνύουν ίσα μέρη βότκας, ελαιόλαδου και ρητίνης πεύκου μέχρι να ομογενοποιηθούν. Το μείγμα αφήνεται για μια εβδομάδα σε δροσερό μέρος. Με το βάμμα τρίβονται οι φλεγμονώδεις περιοχές.

Αφέψημα για τη σεξουαλική ανικανότητα

1 κουταλάκι του γλυκού θρυμματισμένη ρητίνη κωνοφόρων περιχύνεται με 0,5 λίτρο βότκας. Το μείγμα αφήνεται για 5-7 ημέρες. Το βάμμα λαμβάνεται από 2-3 κουταλιές της σούπας το μεσημέρι και το βράδυ.

Θεραπεία του έλκους

Παρασκευάζουν βάλσαμο 10% σε έλαιο ιπποφαούς. Το πρωί, πριν από το φαγητό, λαμβάνουν 1 κουταλάκι του γλυκού.

Φάρμακο για τη θεραπεία της δισκοκήλης

Θα χρειαστούν 500 γρ ρίζας σύμφυτου, 70 γρ ρητίνης πεύκου, 350 γρ χοιρινού εσωτερικού λίπους και 300 γρ βότκας. Η καλά πλυμένη ρίζα αλέθεται με μύλο κρέατος πολλές φορές, αναμειγνύεται με το λίπος και σιγοβράζεται για 40 λεπτά. Στη συνέχεια προστίθενται η υγρή ρητίνη και η βότκα και σιγοβράζεται για άλλα 5 λεπτά. Ψύχεται και εφαρμόζεται στην πάσχουσα περιοχή.

Για τους δοθιήνες

Στην καθαρή της μορφή, η ρητίνη βοηθάει κατά των βρασμών. Εφαρμόζεται σε ένα μικρό κομμάτι επιδέσμου ή γάζας, τοποθετείται πάνω στον βρασμό και στερεώνεται με αυτοκόλλητο έμπλαστρο. Η θεραπεία διαρκεί 2–4 ημέρες. Ο βρασμός εξαφανίζεται χωρίς ίχνος.

Για την ανοσία και σε οξείες ιώσεις του αναπνευστικού

Συνιστάται ένα μικρό κομμάτι ρητίνης να κρυώσει καλά, να θρυμματιστεί καλά και να λαμβάνεται τρεις φορές την ημέρα, ξεπλένοντας με κρύο νερό. Αυτό ενισχύει το ανοσοποιητικό και βοηθάει στο κρυολόγημα.

Σε περίπτωση βήχα και καταρροής, θα πρέπει να αλείφετε με βάλσαμο ρητίνης τα πτερύγια της μύτης και τη ράχη της μύτης, και να τρίβετε το στήθος και τα πέλματα των ποδιών.

Άλλες συνταγές

Εάν αφήνετε ένα κομμάτι ρητίνης να διαλύεται στο στόμα σαν καραμέλα, η καούρα θα εξαφανιστεί και οι στομαχικοί πόνοι θα μειωθούν. Με αυτόν τον τρόπο, μπορείτε να ανακουφίσετε τον πονόδοντο, να επουλώσετε πληγές στα ούλα και στον βλεννογόνο και να φρεσκάρετε την αναπνοή.

Υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για τη δράση της ρητίνης σε ογκολογικές ασθένειες: μειώνει την αντίσταση των όγκων στην ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία.

Από παλιά, η ρητίνη πεύκου θεωρείται αποτελεσματικό μέσο για την απώλεια βάρους. Η λήψη βάλσαμου 10% το βράδυ καθαρίζει τον οργανισμό από τις τοξίνες. Η τριβή με λάδι ρητίνης στο μπάνιο προάγει την καύση του λίπους. Πολύ καλά αποτελέσματα δείχνει η λεγόμενη σιβηριανή δίαιτα (για την οποία γράφουν και μιλούν πολύ τώρα).

Τρίβοντας βάλσαμο ρητίνης πεύκου στο δέρμα, μπορείτε να προστατευτείτε για αρκετές ώρες από αιμορροφά έντομα. Σε περίπτωση τσιμπήματος, το βάλσαμο ανακουφίζει από το κάψιμο και τον κνησμό.

Σκευάσματα με βάση τη ρητίνη

Αφού μελέτησε όλες τις ιδιότητες της ρητίνης των κωνοφόρων, η επιστημονική ιατρική αναγνώρισε τις θεραπευτικές της ιδιότητες. Οι φαρμακοποιοί χρησιμοποιούν τη ρητίνη στην παρασκευή φαρμάκων.

Μετά τον καθαρισμό, η τερεβινθίνη χρησιμοποιείται αρκετά ευρέως στην παραδοσιακή ιατρική. Είναι συστατικό αλοιφών για πόνους στις αρθρώσεις και στη σπονδυλική στήλη, χρησιμοποιείται για την παρασκευή λουτρών τερεβινθίνης και γίνονται εισπνοές με αυτή σε φλεγμονές του αναπνευστικού συστήματος. Το κολοφώνιο όμως χρησιμοποιείται μόνο στη βιομηχανία.

Από το λάδι ρητίνης παράγεται η ολιμετίνη – μια ουσία που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της χολολιθίασης.

Στο φαρμακείο μπορείτε να αγοράσετε ρητίνη σε καθαρή μορφή. Για την ενίσχυση της θεραπευτικής δράσης, προστίθενται στη ρητίνη φαρμακευτικά βότανα και φυτά, καθώς και διάφορα έλαια:

1. Αγκινάρα. Χρησιμοποιείται σε παθήσεις των νεφρών και του ήπατος, ανακουφίζει από την τοξίκωση και το οίδημα, ομαλοποιεί τον μεταβολισμό.
2. Αλόη. Επιδρά ευεργετικά στο δέρμα, επουλώνει φλεγμονές και πληγές.
3. Λίπος ασβού. Χρησιμοποιείται σε κρυολογήματα και βρογχίτιδες. Τρίβεται στο στήθος πριν τον ύπνο.
4. Μούμιο. Επουλώνει τον οστικό ιστό σε κατάγματα, βοηθάει σε αιματώματα. Λαμβανόμενο από το στόμα ανακουφίζει από προβλήματα του γαστρεντερικού συστήματος.
5. Πρόπολη. Τονώνει, προστατεύει το ανοσοποιητικό και απαλλάσσει από την κατάθλιψη.
6. Υπερικό. Τα γαργάρες βοηθούν στη στοματίτιδα. Εξωτερικά χρησιμοποιείται για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων. Εσωτερικά καταπολεμά την υπερκόπωση.
7. Σαμπέλνικ. Ενισχύει τους μύες και τις αρθρώσεις, μειώνει τους πόνους κατά την κίνηση.

Εφαρμογή στην κοσμητολογία

Για το δέρμα του προσώπου συνιστάται να χρησιμοποιείτε βάλσαμο ρητίνης με περιεκτικότητα 15–20%. Ανεξάρτητα από τον τύπο του δέρματος, η απορρόφηση του βάλσαμου γίνεται εξίσου καλά. Προσδίδει ελαστικότητα στο δέρμα και το μαλακώνει. Επίσης, το βάλσαμο διατηρεί την ενυδάτωση, επουλώνει μικρές πληγές, ανακουφίζει από τον κνησμό και την ερυθρότητα, και ηρεμεί τον ερεθισμό. Με τη βοήθεια του βάλσαμου ρητίνης πεύκου μπορείτε να αφαιρείτε εύκολα το μακιγιάζ, καθώς απομακρύνει απαλά από το δέρμα όλη τη βρωμιά και τα καλλυντικά.

1. Το βάλσαμο ρητίνης πεύκου μπορείτε να το χρησιμοποιείτε αντί για νυχτερινή κρέμα προσώπου. Συνιστάται να αλείφετε το δέρμα μία με δύο ώρες πριν από τον ύπνο, ώστε να δώσετε χρόνο στο βάλσαμο να απορροφηθεί.
2. Με τη ρητίνη αναμιγνύεται λάδι ροδάκινου ή jojoba. Όλα εξαρτώνται από το επιθυμητό αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση.
3. Για να απαλλαγείτε από τα σπυράκια και την ακμή, χρησιμοποιήστε βάλσαμο ρητίνης με λάδι τεϊόδεντρου (αρκεί να προσθέσετε μερικές σταγόνες). Σκουπίστε το πρόσωπο 3 φορές την ημέρα. Το αποτέλεσμα δεν θα αργήσει να φανεί.
4. Με τη χρήση της ρητίνης μειώνεται αισθητά ο αριθμός των ρυτίδων και το δέρμα λειαίνεται. Η φυσική θρέψη προσδίδει στο δέρμα υγιή όψη. Αν δυσκολεύεστε να εγκαταλείψετε απότομα την αγαπημένη σας κρέμα, μπορείτε να προσθέσετε μερικές σταγόνες βάλσαμου ρητίνης σε αυτήν. Το αποτέλεσμα θα είναι ορατό σχεδόν αμέσως.

Για το πρόσωπο φτιάχνονται επίσης μάσκες:

1. Πάρτε 2 κουταλιές της σούπας μέλι και την ίδια ποσότητα βάλσαμου ρητίνης 5%, ανακατέψτε τα πάντα. Απλώστε το σε καθαρό δέρμα και αφήστε το για 5 λεπτά. Στη συνέχεια ξεπλύνετε με χλιαρό νερό.
2. Μπορείτε να απλώσετε χλιαρό (σε καμία περίπτωση ζεστό) βάλσαμο πεύκου 5% στην περιοχή του λαιμού και του προσώπου, να το καλύψετε με μια υφασμάτινη πετσέτα ή πετσετάκι βρεγμένο σε χλιαρό νερό. Μετά από 7–10 λεπτά ξεπλύνετε με νερό. Σε ζεστή κατάσταση η ρητίνη απορροφάται καλύτερα στο δέρμα και το θρέφει.
3. Αξίζει επίσης να φτιάξετε μάσκα για τις βλεφαρίδες: λιώστε 1 μέρος ρητίνης πεύκου σε μπεν-μαρί με 3 μέρη λαδιού κολλιτσίδας. Αλείψτε απαλά τις βλεφαρίδες. Μετά από 30 λεπτά ξεπλύνετε με χλιαρό νερό. Οι βλεφαρίδες θα γίνουν αισθητά πιο πυκνές και μακριές.
4. Για τα χείλη είναι ωφέλιμο να τρίβετε λάδι τερεβινθίνης 5%, αφού πρώτα κάνετε μασάζ στα χείλη με μια βούρτσα ελαφρές κυκλικές κινήσεις. Είναι επίσης ωφέλιμο να εφαρμόζετε στα χείλη μάσκα από βάλσαμο ρητίνης και μέλι σε αναλογία 1:1 για 10–15 λεπτά.

Ακόμα και τα αδύναμα και εύθραυστα μαλλιά μπορείτε να τα θεραπεύσετε εύκολα. Πριν από το λούσιμο, κάντε μασάζ στις ρίζες με δάχτυλα βουτηγμένα σε βάλσαμο πεύκου 5%. Στη συνέχεια απλώστε το βάλσαμο σε όλο το μήκος των μαλλιών. Για να απορροφηθεί καλύτερα το βάλσαμο, μπορείτε να κρατήσετε τα μαλλιά πάνω από ατμό και να τα τρίψετε. Συνιστάται να λούζετε το κεφάλι μετά από 20 λεπτά. Η ρητίνη ανανεώνει τα κύτταρα των μαλλιών σε όλο το μήκος, το βάλσαμο θρέφει και ενυδατώνει το τριχωτό της κεφαλής. Τα μαλλιά γίνονται πιο υγιή και αναπτύσσονται καλύτερα. Μάσκα από βάλσαμο πεύκου και χυμό αλόης επηρεάζει θετικά τα μαλλιά. Σταματά την τριχόπτωση, μειώνει την ευθραυστότητα και δυναμώνει τα μαλλιά.

Η λοσιόν που παρασκευάζεται με βάση το βάλσαμο ρητίνης θα φροντίσει αποτελεσματικά την ομορφιά του λαιμού. Μπορείτε να τη φυλάξετε στο ψυγείο για κάποιο χρονικό διάστημα. Πρέπει να αναμείξετε 5 κουταλιές της σούπας βάλσαμο τερεβινθίνης 5%, χυμό λεμονιού, κρόκο αυγού και 1 κουταλιά της σούπας βότκα. Εφαρμόστε τη λοσιόν με ένα βαμβάκι στον λαιμό και στην περιοχή γύρω του για 15-20 λεπτά, στη συνέχεια ξεπλύνετε με νερό.

Το δέρμα των χεριών χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα, καθώς βρίσκεται συνεχώς υπό την επίδραση απορρυπαντικών και καθαριστικών, ανέμου, βροχής, παγετού. Πριν από τη χρήση του βάλσαμου, είναι απαραίτητο να κάνετε στα χέρια λουτρά αντίθεσης, εναλλάσσοντας κρύο και ζεστό νερό. Στη συνέχεια, τρίψτε στο δέρμα των χεριών βάλσαμο τερεβινθίνης 5% με κινήσεις μασάζ, ξεκινώντας από τις άκρες των δακτύλων. Μετά το τρίψιμο, είναι ωφέλιμο να κάνετε μασάζ στα χέρια. Εάν εμφανιστούν μικρές ρωγμές στα δάχτυλα, πρέπει να τις αλείψετε με βάλσαμο πεύκου 25% το βράδυ και να φορέσετε βαμβακερά γάντια.

Σε περίπτωση εύθραυστων νυχιών, συνιστάται να τρίβετε σε αυτά βάλσαμο τερεβινθίνης 25%. Όσο πιο συχνά το κάνετε αυτό, τόσο το καλύτερο.

Η φροντίδα των ποδιών μπορεί να γίνει με τον συνηθισμένο τρόπο, όπως έχετε συνηθίσει, απλά θα πρέπει να αντικαταστήσετε τα προϊόντα με βάλσαμο τερεβινθίνης. Θα πρέπει να τρίβετε το βάλσαμο μετά από οποιαδήποτε επαφή με νερό, για όσο διάστημα το δέρμα των ποδιών μπορεί να το απορροφήσει. Για να απαλλαγείτε από τις ρωγμές στις φτέρνες: αναμείξτε βάλσαμο ρητίνης 25% με μέλι σε αναλογία 1:1, εφαρμόστε το σε ένα υφασμάτινο πανάκι, τοποθετήστε το στη φτέρνα, καλύψτε με σελοφάν και στερεώστε με επίδεσμο. Μετά την αποτρίχωση, συνιστάται να αλείφετε το δέρμα με βάλσαμο πεύκου 5%.

Τα λουτρά με βάλσαμο είναι επίσης ωφέλιμα για τον οργανισμό. Γεμίστε τη μπανιέρα με νερό θερμοκρασίας 36-37°C και προσθέστε 10-15 σταγόνες βάλσαμο τερεβινθίνης, ανακατέψτε. Η θερμοκρασία πρέπει να είναι άνετη για το σώμα, ούτε πολύ ζεστή ούτε πολύ κρύα. Η λήψη λουτρού με βάλσαμο πεύκου όχι μόνο θα σας προσφέρει ευχαρίστηση. Οι μικρές βλάβες στο δέρμα θα επουλωθούν, θα γίνει πιο μαλακό και θα απορροφήσει θρεπτικές ουσίες. Το λουτρό θα ενισχύσει το νευρικό σύστημα, θα ομαλοποιήσει τον ύπνο. Μαζί με το βάλσαμο, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε άλατα και διάφορα βότανα.

Ένα παρόμοιο λουτρό μπορείτε να κάνετε ξεχωριστά για τα πόδια ή για τα χέρια. Για τα πόδια, θα πρέπει να γεμίσετε με λίγο πιο δροσερό νερό, ενώ για τα χέρια με λίγο πιο ζεστό.

Αντενδείξεις για τη χρήση

Η ρητίνη πεύκου, όπως και τα σκευάσματα που βασίζονται σε αυτήν, δεν έχει σχεδόν καμία αντένδειξη. Η μόνη αντένδειξη είναι η δυσανεξία στη ρητίνη και στα συστατικά της. Για να μάθετε την αντίδραση ενός ατόμου στη ρητίνη, θα πρέπει να εφαρμόσετε μια μικρή ποσότητα στην ραχιαία πλευρά του αντιβραχίου. Εάν μετά από λίγη ώρα δεν εμφανιστούν ερυθρότητα και κνησμός, σημαίνει ότι δεν υπάρχει αλλεργία. Μπορείτε να χρησιμοποιείτε με ασφάλεια τη ρητίνη πεύκου και τα προϊόντα της εξωτερικά και να τα λαμβάνετε εσωτερικά.

Δεν συνιστάται η χρήση ρητίνης σε παιδιά κάτω των 10 ετών, σε έγκυες γυναίκες και σε θηλάζουσες μητέρες.

Σε διάφορες νεφρικές παθήσεις, η ρητίνη επίσης αντενδείκνυται.

Βιομηχανική επεξεργασία της ρητίνης

Από τη ρητίνη πεύκου, στη βιομηχανία λαμβάνονται τερεβινθίνη και κολοφώνιο. Η ρητίνη πεύκου επεξεργάζεται με τυπική τεχνολογία. Υπάρχει μόνο μικρή διαφορά στις παραμέτρους λόγω διαφορών στην πυκνότητα και το ιξώδες των συστατικών της ρητίνης.

Κατά τη στιγμή της συλλογής, η ρητίνη πεύκου αποτελείται κατά 35% από τερπενικούς υδρογονάνθρακες, οι οποίοι ονομάζονται τερεβινθίνη. Η μείωση της περιεκτικότητας σε τερεβινθίνη συμβαίνει κατά την επαφή με τον αέρα κατά την προετοιμασία για φόρτωση και μεταφορά προς το εργοστάσιο επεξεργασίας. Με την απώλεια τερεβινθίνης, η ρητίνη στερεοποιείται και γίνεται μπαρράς. Αυτό δυσχεραίνει τη διαδικασία επεξεργασίας και επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα των τελικών προϊόντων. Το μπαρράς προσπαθούν να το επεξεργαστούν μαζί με τη ρητίνη, προσθέτοντάς το σε μικρές ποσότητες.

Η επεξεργασία της ρητίνης γίνεται σε δύο στάδια. Στο πρώτο στάδιο, η ρητίνη καθαρίζεται από ακαθαρσίες και νερό, και προκύπτει τερπεντίνη. Στο δεύτερο στάδιο, η τερπεντίνη διαχωρίζεται σε ρητινικά οξέα και πτητικούς τερπενικούς υδρογονάνθρακες, ή τερεβινθίνη. Σε αυτή τη διαδικασία, τα οξέα συντήκονται με άλλα μη πτητικά συστατικά της ρητίνης. Το προϊόν που προκύπτει ονομάζεται κολοφώνιο.

Καθαρισμός

Η ρητίνη περιέχει νερό και διάφορες μεγάλες και μικρές ακαθαρσίες. Σε περίπτωση κακού καθαρισμού, το κολοφώνιο όχι μόνο αλλάζει χρώμα, αλλά υποβαθμίζει και την ποιότητα. Σε μέτρια θερμοκρασία, είναι αδύνατο να διαχωριστούν οι ακαθαρσίες από τη ρητίνη. Το ιξώδες της μειώνεται με θέρμανση. Στη συνέχεια, οι ακαθαρσίες φιλτράρονται και το νερό αφαιρείται με καθίζηση.

Η ρητίνη που περιέχει περίπου 14% τερεβινθέλαιο έχει υψηλότερη πυκνότητα, επομένως το νερό καθιζάνει από πάνω. Με ποσοστό τερεβινθελαίου 25%, σε οποιαδήποτε θερμοκρασία η ρητίνη είναι ελαφρύτερη και το νερό βρίσκεται στον πυθμένα. Εάν η περιεκτικότητα σε τερεβινθέλαιο στη ρητίνη υπερβαίνει το 25%, η πυκνότητα του νερού και της τερεβινθίνης είναι σχεδόν ίσες και διαχωρίζονται πολύ αργά.

Στη ρητίνη που μεταφέρεται στο εργοστάσιο, η περιεκτικότητα σε τερεβινθίνη είναι περίπου 18%, επομένως δεν είναι δυνατός ο διαχωρισμός του νερού με καθίζηση. Πρέπει να αυξηθεί η θερμοκρασία και να μεγαλώσει η διαφορά πυκνότητας μεταξύ ρητίνης και νερού. Η πυκνότητα του νερού μπορεί εύκολα να αυξηθεί με προσθήκη αλατιού, ενώ η πυκνότητα της ρητίνης μειώνεται με προσθήκη τερεβινθίνης ή άλλου διαλύτη. Τότε η διαδικασία καθίζησης θα βοηθήσει στον διαχωρισμό του νερού.

Συμπύκνωση

Η διαδικασία διαχωρισμού των πτητικών και μη πτητικών συστατικών της ρητίνης πεύκου ονομάζεται εξάτμιση.

Ο διαχωρισμός του τερεβινθελαίου από την τερεβινθίνη πρέπει να γίνεται σε όσο το δυνατόν χαμηλότερες θερμοκρασίες. Στην τερεβινθίνη μπορεί να παραμένουν ορισμένες ακαθαρσίες μετά τον καθαρισμό. Σε υψηλή θερμοκρασία, αυτές θα αρχίσουν να αποσυντίθενται. Η διαδικασία αποσύνθεσης των συστατικών του κολοφωνίου θα ξεκινήσει σε θερμοκρασία άνω των 200°C. Τα προϊόντα αποσύνθεσης θα δώσουν στο τερεβινθέλαιο έντονη οσμή και θα αλλάξουν το χρώμα του, ενώ στο κολοφώνιο θα δώσουν σκούρο χρώμα και κολλητικότητα. Το καθαρό τερεβινθέλαιο βράζει στους 156°C, αλλά η περιεκτικότητα σε ρητινικά οξέα οδηγεί σε αύξηση αυτής της θερμοκρασίας.

Ο διαχωρισμός της τερεβινθίνης θα αυξάνει στο υπόλοιπο τερεβινθινέλαιο τη συγκέντρωση των οξέων και το σημείο βρασμού. Επομένως, η εξαγωγή τερεβινθίνης από το τερεβινθινέλαιο δεν είναι δυνατή υπό κανονική ατμοσφαιρική πίεση. Από τις διάφορες μεθόδους επιλέχθηκε εκείνη που είναι ευκολότερο να πραγματοποιηθεί: ο διαχωρισμός με υδρατμούς. Βασίζεται στο γεγονός ότι η θερμοκρασία βρασμού ενός μείγματος υγρών που δεν αντιδρούν μεταξύ τους είναι σημαντικά χαμηλότερη από τη θερμοκρασία βρασμού των υγρών ξεχωριστά. Το μείγμα νερού και τερεβινθίνης βράζει στους 96°C. Το κολοφώνιο προκύπτει καλύτερης ποιότητας και έχει ανοιχτό χρώμα.

Χρήση

Όπως παλιότερα, έτσι και τώρα, το κολοφώνιο χρησιμοποιείται στη συγκόλληση. Κατά τη συγκόλληση διαφόρων εξαρτημάτων από χαλκό και τα κράματά του με ψευδάργυρο, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Το λιωμένο κολοφώνιο διαλύει τα οξειδωμένα φιλμ. Δεν είναι ανθεκτικό στην υγρασία, επομένως μετά τη συγκόλληση πρέπει να ξεπλένεται, ώστε να μην προκληθεί εντατική διάβρωση των εξαρτημάτων και συνδέσεων που έρχονται σε επαφή.

Μετά τη βιομηχανική επεξεργασία του κολοφωνίου, λαμβάνονται προϊόντα που χρησιμοποιούνται για το κολλάρισμα στην παραγωγή χαρτιού και χαρτονιού. Το κολοφώνιο χρησιμοποιείται στην κατασκευή καουτσούκ, τεχνητού δέρματος, χρωμάτων, κόλλας, στόκων και μονωτικών συνθέσεων. Το κολοφώνιο σε συνδυασμό με γλυκερίνη έχει βρει ευρεία εφαρμογή και στη σαπωνοποιία.

Εκτός από τη βιομηχανία, η κολοφώνιο έχει βρει εφαρμογή και σε άλλους τομείς. Οι μουσικοί τρίβουν με αυτή τα δοξάρια των έγχορδων μουσικών οργάνων. Στο μπιλιάρδο, με τη βοήθεια της κολοφώνιου μειώνεται η ολίσθηση της άκρης του στέκα. Στον αθλητισμό, αυτό το προϊόν χρησιμοποιείται κατά την άσκηση σε δίζυγο και μονόζυγο, ώστε να σταθεροποιείται η λαβή και να μη γλιστρούν τα χέρια. Οι αρσιβαρίστες τρίβουν με αυτή τα χέρια τους για καλύτερη πρόσφυση με τη μπάρα. Τα πουάντ των μπαλαρινών τρίβονται επίσης με κολοφώνιο για τη μείωση της ολίσθησης. Οι ορειβάτες χρησιμοποιούν συχνά κολοφώνιο.

Τα πευκοδάση έχουν από καιρό μετατραπεί σε αγαπημένες γραφικές τοποθεσίες αναψυχής για τους πολίτες. Σε αυτά, χωρίς να διαταράσσεται η υπάρχουσα οικολογική κατάσταση, ανεγείρονται σανατόρια, οικοδομούνται οίκοι ανάπαυσης και τουριστικές βάσεις. Τα σανατόρια προορίζονται για άτομα με αναπνευστικά προβλήματα. Ο αέρας εκεί είναι φρέσκος και καθαρός, περιέχει φυτοντσίδες που σκοτώνουν τα μικρόβια. Τα πεύκα φυτεύονται σε πάρκα και πλατείες. Τα αειθαλή πευκοβελόνια είναι πολύ όμορφα σε φόντο κιτρινισμένων ή ακόμα άφυλλων δέντρων.

Η ωφέλεια αυτού του δέντρου είναι αδιαμφισβήτητη. Η μαγική ρητίνη μπορεί να θεραπεύσει πολλές ασθένειες, βοηθά να αντικατασταθούν γιατροί και κοσμετολόγοι και να παραμείνουμε όμορφοι και υγιείς για πολλά χρόνια.

Φωτογραφία πευκορετσίνης