Λεβάντα: φαρμακευτικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Αρκεί να πει κανείς τη λέξη "λεβάντα", και στο μυαλό όλων όσοι την ακούν, ξεσπούν αμέσως συναισθήματα. Σε έναν αναδύονται αναμνήσεις από την παλιά κομό της γιαγιάς, στη γωνία της οποίας κρυβόταν ένα σασέ με αυτό το υπέροχο μυρωδάτο βότανο. Σε άλλον εμφανίζεται μπροστά στα μάτια η εικόνα των ατελείωτων γαλάζιων-μωβ φυτειών που χάνονται στο βάθος, που είδε κάπου σε ένα βιβλίο ή ακόμα και αυτοπροσώπως σε ένα ταξίδι. Και ένας τρίτος απλώς αρχίζει να τραγουδά: "Λαβά-α-ντα, ορεινή λαβά-α-ντα…". Αυτό το φυτό είναι πραγματικά θρυλικό.

Χημική σύνθεση

Η ευχάριστη αναγνωρίσιμη μυρωδιά της λεβάντας οφείλεται στο αιθέριο έλαιο, το οποίο περιέχεται σε όλα τα μέρη του φυτού, αλλά περισσότερο απ' όλα στις ταξιανθίες – έως 5%. Κατά κύριο λόγο, η λεβάντα εκτιμάται για το λάδι της, για την παραγωγή του οποίου και καλλιεργείται. Το αιθέριο έλαιο λεβάντας είναι ένα σύνθετο σύμπλεγμα παραγώγων διαφόρων οξέων, τα οποία όχι μόνο σε συνδυασμό, αλλά και μεμονωμένα αποτελούν ουσίες ωφέλιμες για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Έτσι, το ουρσολικό οξύ που περιέχεται σε αυτό μπορεί να εξασφαλίσει την αύξηση του μυϊκού όγκου, να διατηρήσει υπό έλεγχο τον μεταβολισμό και το επίπεδο σακχάρου στο αίμα, και να καταπολεμήσει το υπερβολικό βάρος. Επιπλέον, αυτό το συστατικό της λεβάντας αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των κακοήθων κυττάρων.

Το βαλεριανικό οξύ είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της καρδιάς, το καπροϊκό οξύ παίζει αντιφλεγμονώδη και αιμοστατικό ρόλο. Αντισηπτική και αποχρεμπτική δράση έχει η κινεόλη – μια ουσία με καμφοράδικο άρωμα. Ως αντισηπτικό και αντιφλεγμονώδες μέσο λειτουργεί η κιτράλη, η οποία έχει επίσης την ικανότητα να μειώνει την αρτηριακή πίεση. Στο έλαιο λεβάντας υπάρχει και η τανίνη – μια ευρέως γνωστή δεψική ουσία, που χρησιμοποιείται εδώ και πολύ καιρό από την ιατρική ως αντιδιαρροϊκό και ανθαιμορροϊδικό μέσο.

Επιπλέον, η λεβάντα περιέχει μια ολόκληρη σειρά αρωματικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στην αρωματοποιία – γερανιόλη, βορνεόλη, κουμαρίνη, γκαρνιερίτη, αμυλική αλκοόλη, λεβανδουλόλη.

Πώς μοιάζει και πού φυτρώνει

Οι βοτανολόγοι κατατάσσουν τη λεβάντα στους ημίθαμνους – δηλαδή σε φυτά των οποίων ο μίσχος είναι ξυλώδης στη βάση και ποώδης στην κορυφή. Σε ύψος, αυτό το πολυετές αειθαλές φυτό συνήθως φτάνει από 50 έως 70 εκατοστά, μερικές φορές φτάνει τα 80 εκατοστά. Χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι η έντονη διακλάδωση· σε ένα ενήλικο φυτό μπορεί να αναπτυχθούν από 700 έως 800 βλαστοί, με αποτέλεσμα ο θάμνος να γίνεται απλωτός, αφράτος και ελκυστικός, γι' αυτό τον αγάπησαν και οι κηπουροί.

Από μακριά, οι νεαροί βλαστοί της λεβάντας φαίνονται γλαυκοί-γκριζωποί, καθώς τα μακριά μικρά λογχοειδή φυλλαράκια της, με τις άκρες γυρισμένες προς τα κάτω, καλύπτονται από πολύ μικρές τρίχες, οι οποίες τους δίνουν αυτό το χρώμα. Τα πιο ώριμα φυλλαράκια αποκτούν ένα πιο έντονο πράσινο χρώμα, αλλά η χνούδωση παραμένει – στην κάτω πλευρά του φύλλου. Τα φύλλα μπορεί να είναι είτε οδοντωτά στις άκρες είτε λεία, και κάθονται στο μίσχο ανά δύο – το ένα απέναντι από το άλλο.

Όταν όμως το φυτό ανθίζει – αυτό αρχίζει τον Ιούνιο και διαρκεί έως τον Αύγουστο – τα φύλλα γίνονται δυσδιάκριτα. Ο ίδιος ο θάμνος αποκτά ένα μαγευτικό γαλάζιο ή γλαυκό-ιώδες χρώμα χάρη στα πολυάριθμα άνθη, τα οποία είναι συγκεντρωμένα σε στενές τετράγωνες ταξιανθίες με μορφή μακριού λεπτού σταχυού. Υπάρχει λεβάντα λευκού, ροζ και μωβ χρώματος, αλλά αυτές είναι κυρίως καλλιεργημένες ποικιλίες· το φυσικό της χρώμα είναι σε γαλάζιες αποχρώσεις.

Κάθε μεμονωμένο άνθος είναι μικρό, όχι περισσότερο από 1 εκατοστό, και έχει δίχειλο σχήμα. Αφού μαραθεί, μετατρέπεται σε έναν μικρό καρπό, που αποτελείται από τέσσερα μικρά καρύδια καστανού-καφέ χρώματος. Οι σπόροι συνήθως ωριμάζουν μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Η ρίζα της λεβάντας είναι ισχυρή, ξυλώδης, και μπορεί να διεισδύσει στο έδαφος σε βάθος πολύ μεγαλύτερο του ενός μέτρου.

Η φυσική εξάπλωση της λεβάντας είναι οι νότιες περιοχές της Ευρώπης, η μεσογειακή ακτή, τα Κανάρια Νησιά, οι βορειοανατολικές περιοχές της Αφρικής, η Ινδία, η Αυστραλία και η Αραβική Χερσόνησος. Στη Ρωσία, αυτό το αρωματικό φυτό αγάπησε τον Καύκασο, πιο συγκεκριμένα την ακτή του Εύξεινου Πόντου (Μαύρη Θάλασσα). Η λεβάντα προτιμά να εγκαθίσταται σε ορεινές περιοχές, και χάρη στη μακριά ρίζα της είναι σε θέση να αντλεί νερό και σε ξηρά μέρη.

Παρά τη νότια προέλευση του φυτού, οι κηπουροί σε πιο βόρειες περιοχές έχουν προσαρμοστεί να το καλλιεργούν στα οικόπεδά τους: άλλοι σε ανοιχτό έδαφος, έχοντας μάθει να δημιουργούν κατάλληλες συνθήκες τον χειμώνα, άλλοι ως καλλιέργεια σε γλάστρα, φυτεύοντάς το στο εξοχικό τους μόνο τη ζεστή εποχή.

Ως καλλιέργεια οικονομικής σημασίας, η λεβάντα καλλιεργείται σε ολόκληρες φυτείες στη νότια Ευρώπη – Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία.

Είδη

Σήμερα είναι γνωστές περίπου 50 ποικιλίες λεβάντας, οι οποίες ενώνονται σε 6 κύριες ομάδες. Από αυτές, 4 ομάδες χρησιμοποιούνται για αρωματικούς ή ιατρικούς σκοπούς.

Το πιο διαδεδομένο είδος είναι η λεβάντα η στενόφυλλη (Lavandula angustifolia). Για ιατρικούς και αρωματικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται οι ταξιανθίες της. Κατάγεται από τη Δυτική Μεσόγειο και εκεί αυτό το φυτό μπορεί να το δει κανείς ψηλά στα βουνά – έως 1500 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Η πλατύφυλλη λεβάντα – κάτοικος της Βαλκανικής χερσονήσου, της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Γαλλίας. Δεν έμαθε να ανεβαίνει τόσο ψηλά στα βουνά όσο η στενόφυλλη συγγενής της. Έχει δύο χαρακτηριστικά γνωρίσματα: διακλαδώνονται όχι μόνο οι μίσχοι αλλά και οι ταξιανθίες, και στη μυρωδιά των φύλλων υπάρχουν νότες καμφοράς.

Η ενδιάμεση λεβάντα σχηματίστηκε ως αποτέλεσμα φυσικής διασταύρωσης της στενόφυλλης και της πλατύφυλλης. Και από αυτήν μπορεί να ληφθεί διπλάσια ποσότητα αιθέριου ελαίου. Αυτό το χαρακτηριστικό το παρατήρησαν οι άνθρωποι και με τεχνητή διασταύρωση δημιούργησαν ποικιλίες που πλέον καλλιεργούνται σε βιομηχανική κλίμακα για την παραγωγή ελαίου. Βέβαια, αυτό το λάδι διατήρησε την απόχρωση της μυρωδιάς καμφοράς και γι' αυτό η αξία του είναι η μισή σε σύγκριση με το προϊόν από στενόφυλλη λεβάντα. Χρησιμοποιείται κυρίως στην καθημερινή ζωή.

Το όνομα της μαλλιαρής λεβάντας μιλάει από μόνο του: τα φύλλα της διακρίνονται για το ιδιαίτερα πυκνό κάλυμμα από τρίχες. Φοβάται πολύ την υγρασία και τη βροχή και πεθαίνει στην παραμικρή υπερβολική υγρασία του εδάφους.

Η γαλλική λεβάντα διακρίνεται για τις ταξιανθίες σκούρου μωβ χρώματος, είναι αρκετά ανεκτική στην υγρασία, γι' αυτό είναι κατάλληλη για καλλιέργεια σε κάποια πεδινή περιοχή.

Συλλογή και αποθήκευση

Η συγκομιδή της λεβάντας ξεκινά όταν ανθίσει περισσότερο από τα μισά άνθη, καθώς αυτή είναι η περίοδος στη ζωή του φυτού κατά την οποία έχει συσσωρεύσει τη μέγιστη ποσότητα αιθέριων ελαίων. Το να μαντέψετε αυτή την ώρα δεν είναι δύσκολο – το χρώμα και το άρωμα γίνονται πιο έντονα. Κατά κανόνα, αυτή είναι η περίοδος από τα μέσα Ιουνίου έως το τέλος Ιουλίου.

Για διακοσμητικούς σκοπούς – δηλαδή για χειμερινές ξηρές ανθοδέσμες – η λεβάντα πρέπει να κοπεί λίγο νωρίτερα, στο στάδιο των μπουμπουκιών, όσο τα αιθέρια έλαια είναι ακόμη λίγα. Τότε η μυρωδιά τους δεν θα είναι υπερβολικά δυνατή και ανυπόφορη. Στο ίδιο στάδιο μαζεύουν τη λεβάντα και για χρήση στη μαγειρική.

Όπως και κάθε άλλο φαρμακευτικό φυτό, η λεβάντα συλλέγεται σε ξηρό καιρό, με την απαραίτητη προϋπόθεση να μην έχει βρέξει για 2–3 ημέρες. Η καλύτερη ώρα της ημέρας για αυτό είναι το πρωί, αφού στεγνώσει η δροσιά. Δεν χρειάζεται να περιμένετε τη μεσημεριανή ζέστη, καθώς τότε τα αιθέρια έλαια από το φυτό αρχίζουν να εξατμίζονται.

Με κοφτερό κλαδευτήρι ή ψαλίδι κόβεται το πάνω μέρος του μίσχου με την ταξιανθία – περίπου 20 εκ. Το να σπάτε τα κλαδάκια με τα χέρια δεν συνιστάται – μπορεί να βλάψετε το φυτό.

Στη συνέχεια, η κομμένη πρώτη ύλη σε μορφή ανθοδέσμων κρεμιέται κάτω από την οροφή της βεράντας, στη σοφίτα όπου υπάρχει ρεύμα αέρα, ή στον αχυρώνα – εκεί όπου δεν θα φτάσουν οι ακτίνες του ήλιου και η υγρασία. Αν οι ταξιανθίες είναι λίγες, μπορείτε να μην τις κρεμάσετε, αλλά να τις στεγνώσετε σε απλωμένη κατάσταση. Οι ταξιανθίες διαφορετικού χρώματος – λευκού, μπλε ή ροζ – πρέπει να στεγνώνονται χωριστά, για να διατηρηθεί η καθαρή έντονη απόχρωση της καθεμιάς.

Για την αποθήκευση της αποξηραμένης λεβάντας επιλέγονται χαρτόκουτα ή ξύλινα κουτιά από κόντρα πλακέ με οπές για επιπλέον αερισμό. Μπορείτε να τοποθετήσετε το ξηρό υλικό σε σακουλάκια από βαμβακερό ύφασμα και να τα βάλετε στην ντουλάπα – το βότανο θα διατηρηθεί καλά και θα παίξει το ρόλο σασέ.

Εάν το φυτό προετοιμαστεί και αποθηκευτεί σωστά, η μυρωδιά και οι ευεργετικές ιδιότητες θα παραμείνουν αναλλοίωτες για περισσότερο από ένα χρόνο.

Τι διαφέρει το φασκόμηλο από τη λεβάντα

Και η λεβάντα και το φασκόμηλο κατάγονται από νότιες περιοχές. Αγαπούν περίπου το ίδιο έδαφος, χρειάζονται πολύ ήλιο, και χρησιμοποιούνται και τα δύο στην αρωματοποιία, και μοιάζουν. Ωστόσο, έχουν μερικές διαφορές.

1. Πρώτον, η μυρωδιά. Για τη λεβάντα λένε: «Έχει πυκνό στυφό άρωμα», ενώ το φασκόμηλο έχει πιο πικάντικη, φρέσκια και έντονη μυρωδιά, που ακόμα και έχει μια νότα πεύκου ή κεχριμπαριού.
2. Δεύτερον, ο μίσχος. Στη λεβάντα είναι εντελώς λείος, στο φασκόμηλο καλυμμένος με λευκές τρίχες, το αποκαλούν μάλιστα μαλλιαρό.
3. Τρίτον, τα φύλλα. Της λεβάντας είναι όλα ίδια – μικρά και άμισχα. Το φασκόμηλο έχει δύο τύπους φύλλων: τα κάτω με μίσχους, τα πάνω άμισχα. Και σε μέγεθος τα φύλλα του φασκόμηλου είναι μεγαλύτερα.
4. Τέταρτον, οι ταξιανθίες. Η λεβάντα έχει λεπτή, μακριά και αρκετά πυκνή σταχυή, ενώ το φασκόμηλο έχει διακλαδισμένες και πιο χαλαρές στην εμφάνιση. Και τα άνθη του φασκόμηλου είναι σημαντικά μεγαλύτερα.

Αλλά και η λεβάντα και το φασκόμηλο είναι εξίσου ωφέλιμα για τον άνθρωπο.

Φαρμακευτικές ιδιότητες της λεβάντας

Η απίστευτη θεραπευτική αξία της λεβάντας έχει αποδειχτεί επιστημονικά. Επί του παρόντος, η ιατρική έχει πιστοποιήσει τη θετική της επίδραση στη θεραπεία 167 ασθενειών.

Τα παρασκευάσματα με βάση τη λεβάντα έχουν ηρεμιστικές, τονωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιβακτηριακές και αναλγητικές ιδιότητες. Το φυτό χρησιμοποιείται για τη θεραπεία παθήσεων του πεπτικού συστήματος, ανακουφίζει από πονοκεφάλους ημικρανίας, ρυθμίζει την υψηλή αρτηριακή πίεση, ηρεμεί το νευρικό σύστημα, απαλλάσσει από την κατάθλιψη. Το τσάι από άνθη λεβάντας δεν φοβάται κανένα στρες, αντιμετωπίζει υπέροχα την αϋπνία, εξασφαλίζοντας γρήγορο ύπνο και ήσυχο γαλήνιο ύπνο.

Το λάδι λεβάντας ανακουφίζει από τον πόνο στις αρθρώσεις, χρησιμοποιείται για την επούλωση εγκαυμάτων και την ανακούφιση από τον κνησμό μετά από τσίμπημα εντόμων. Το χαλαρωτικό μασάζ με αυτό το μέσο είναι αποτελεσματικό στις πιο δύσκολες και προχωρημένες περιπτώσεις, όταν χρειάζεται να χαλαρώσουν οι μύες, να εκτονωθεί η γενική ένταση και ακόμα να ηρεμήσει ο πονοκέφαλος.

Για γυναίκες

Για τις γυναίκες, η λεβάντα μπορεί να γίνει κάτι σαν φίλη, καθώς με αυτό το φυτό τα στρες, οι καταθλίψεις και τα νευρικά ξεσπάσματα αντέχονται πιο εύκολα. Αν χρειαστεί να ηρεμήσει το νευρικό σύστημα, ο πρώτος βοηθός είναι η λεβάντα.

Το λάδι λεβάντας μπορεί να βοηθήσει και σε ευαίσθητα γυναικεία προβλήματα: στην κυστίτιδα, σε γυναικολογικές παθήσεις. Το λάδι λεβάντας, χάρη στις αντισηπτικές του ιδιότητες, αντιμετωπίζει γρήγορα τη φλεγμονώδη διαδικασία και ανακουφίζει από τον πόνο. Για να λυθεί ένα πρόβλημα όπως η καντιντίαση, γίνονται πλύσεις με έγχυμα χαμομηλιού με προσθήκη αιθέριου ελαίου λεβάντας.

Επιπλέον, η λεβάντα βοηθά στην ομαλοποίηση του εμμηνορροϊκού κύκλου, εξαλείφοντας τις διαταραχές του ορμονικού υποβάθρου.

Για άνδρες

Στους άνδρες – λάτρεις του λιπαρού βαρέως φαγητού, του αλκοόλ και των τσιγάρων, συνήθως υπάρχει υψηλή περιεκτικότητα σε χοληστερόλη στο αίμα, που εγκυμονεί κίνδυνο πρώιμου εγκεφαλικού επεισοδίου ή εμφράγματος. Τα παρασκευάσματα λεβάντας θα βοηθήσουν να ελαχιστοποιηθούν αυτοί οι κίνδυνοι, έχουν ευεργετική επίδραση στο καρδιαγγειακό σύστημα, καθαρίζουν και θεραπεύουν τον οργανισμό.

Επιπλέον, το έλαιο λεβάντας είναι ένα φυσικό αφροδισιακό, βοηθά σε περιπτώσεις μειωμένης ισχύος. Και η ικανότητα της λεβάντας να ηρεμεί όχι μόνο επαναφέρει το νευρικό σύστημα στο φυσιολογικό, αφαιρεί την ευερεθιστότητα και την επιθετικότητα, αλλά προσδίδει και αυτοπεποίθηση.

Στην εγκυμοσύνη

Είναι επιτρεπτή η χρήση της λεβάντας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης; Υπάρχουν διάφορες απόψεις επί του θέματος. Μερικοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι κατά την αναμονή του παιδιού η λεβάντα είναι απαράδεκτη. Άλλοι θεωρούν ότι η μέτρια χρήση των παρασκευασμάτων της δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο. Αλλά και οι δύο συμφωνούν σε ένα: είναι καλύτερο να μην λαμβάνονται εσωτερικά σκευάσματα με αυτό το φυτό. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης, καθώς η λεβάντα διεγείρει τις συσπάσεις της μήτρας.

Εάν απαιτείται η ανακούφιση από τη ναυτία στην τοξιναιμία, η αφαίρεση της ευερεθιστότητας, η αποκατάσταση του φυσιολογικού ύπνου, μπορεί κανείς να καταφύγει στην εξωτερική χρήση της λεβάντας, για παράδειγμα, κάνοντας ένα μπάνιο. Και μάλιστα, είναι καλύτερο να μην αγοράζετε έτοιμο λάδι, αλλά να ετοιμάζετε ένα σπιτικό αφέψημα από αποξηραμένα άνθη του φυτού.

Το έτοιμο λάδι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μασάζ, εάν οι πόνοι στην πλάτη κατά τις τελευταίες εβδομάδες της κύησης του μωρού σας βαραίνουν, ρίχνοντας μερικές σταγόνες σε λάδι μασάζ. Εάν προσθέσετε τις ίδιες μερικές σταγόνες λαδιού λεβάντας σε ελαιόλαδο, μπορείτε να τρίψετε αυτό το μείγμα στο δέρμα της κοιλιάς και να κάνετε μασάζ στα πόδια, το οποίο θα έχει προληπτική δράση κατά των ραγάδων και των κιρσών.

Στον θηλασμό

Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, τα παρασκευάσματα με λεβάντα επιτρέπονται μόνο για εξωτερική χρήση. Οι θηλάζουσες μητέρες μπορούν να κάνουν συνεδρίες μασάζ με την προσθήκη λαδιού λεβάντας, που θα βοηθήσουν στην απώλεια βάρους και στην επαναφορά του σώματος σε φυσιολογική κατάσταση μετά τον τοκετό.

Τα μπάνια με την προσθήκη αφεψημάτων λεβάντας είναι επίσης επιτρεπτά για την ανακούφιση από το άγχος και τη διατήρηση του νευρικού συστήματος σε τάξη. Εάν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης λόγω ορμονικών αλλαγών το δέρμα της μητέρας έχει υποστεί βλάβη, τα μπάνια και οι πλύσεις με λεβάντα θα αποκαταστήσουν την προηγούμενη ελκυστικότητά του.

Για παιδιά

Οι παιδίατροι υποστηρίζουν ότι η εσωτερική χρήση της λεβάντας σε παιδιά κάτω των 12 ετών είναι προτιμότερο να αποφεύγεται. Αργότερα είναι δυνατή, αφού πρώτα βεβαιωθείτε ότι το παιδί δεν έχει αλλεργία σε αυτήν. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το λάδι λεβάντας δεν συνιστάται σε αγόρια που έχουν εισέλθει στην εφηβεία, καθώς μπορεί να επηρεάσει τη διαμόρφωση του ορμονικού υποβάθρου.

Η λεβάντα είναι καλή για τα παιδιά σε μορφή μπάνιου, θα βοηθήσει στη μείωση της υπερδιέγερσης, θα ηρεμήσει και θα προάγει τον ήρεμο ύπνο. Ανακουφίζει την κατάσταση των μικρών παιδιών που πάσχουν από εξάνθημα από πάνα ή ξηρότητα δέρματος. Επίσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σκευάσματα με λεβάντα σε παιδιά με εισπνοές για τη θεραπεία της καταρροής και του βήχα κατά το κρυολόγημα.

Στην απώλεια βάρους

Αναγνωρίζεται η ιδιότητα της λεβάντας να καταπολεμά την παχυσαρκία και να συμβάλλει στην απώλεια του υπερβολικού βάρους. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με τη μορφή μπάνιων, διαδικασιών μασάζ και περιτυλιγμάτων. Στα μπάνια πρέπει να προστίθεται αφέψημα, ενώ για μασάζ και περιτυλίγματα να χρησιμοποιείται αιθέριο έλαιο.

Επιπλέον, σε μια διατροφή για απώλεια βάρους, θα ήταν χρήσιμο να καταναλώνετε 2-3 σταγόνες λαδιού λεβάντας κάθε μέρα, προσθέτοντάς τις σε μέλι ή προϊόντα γάλακτος που έχουν υποστεί ζύμωση. Το αδιάλυτο λάδι δεν πρέπει να λαμβάνεται εσωτερικά – μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα στους βλεννογόνους.

Η λεβάντα στη λαϊκή ιατρική

Η λαϊκή ιατρική έχει από καιρό εκτιμήσει τις θεραπευτικές ιδιότητες της λεβάντας. Τα σκευάσματα που παρασκευάζονται με βάση τη λεβάντα λαμβάνονται από το στόμα, και χρησιμοποιούνται για κομπρέσες, λοσιόν, εισπνοές, λουτρά. Για την παρασκευή θεραπευτικών μέσων χρησιμοποιούνται τόσο τα άνθη όσο και το θρυμματισμένο φύλλωμα του φυτού.

Οι εισπνοές με λεβάντα είναι καλές μόλις γαργαλήσει ο λαιμός ή αρχίσει ο βήχας. Μην περιμένετε να επιδεινωθεί η αδιαθεσία, καλύτερα να ρίξετε αμέσως 3 σταγόνες λαδιού σε ένα ποτήρι νερό, να το ζεστάνετε στους 50–55 βαθμούς, και στη συνέχεια, σκύβοντας πάνω από το διάλυμα, καλύψτε το κεφάλι σας με μια μεγάλη πετσέτα, ώστε το μέσο να μην εξατμίζεται άσκοπα, και αναπνεύστε αυτό τον θεραπευτικό ατμό για 5–7 λεπτά.

Μεγάλο όφελος στο νευρικό σύστημα προσφέρουν τα λουτρά με λάδι λεβάντας. Μπορούν να ανακουφίσουν το στρες, να ηρεμήσουν, να βελτιώσουν τη διάθεση, να αναζωογονήσουν το ενδιαφέρον για τη ζωή, να τακτοποιήσουν το δέρμα, να θεραπεύσουν όλες τις πληγές και τις ρωγμές, να το αναζωογονήσουν, να το φρεσκάρουν. Γι' αυτό αρκούν μόνο 5 σταγόνες λαδιού. Και σε φλεγμονές, φαγούρα και πρήξιμο από τσιμπήματα εντόμων, πρέπει να αλείφετε το δέρμα πολλές φορές την ημέρα με οποιοδήποτε σκεύασμα με βάση τη λεβάντα.

Επιπλέον, συχνά για την επίλυση ενός προβλήματος, η λαϊκή ιατρική προσφέρει αρκετές επιλογές χρήσης της λεβάντας: έτσι, για πονοκεφάλους και ημικρανίες, μπορείτε να κάνετε ένα θεραπευτικό λουτρό με αιθέριο έλαιο, να πιείτε ζεστό τσάι από αποξηραμένα άνθη, να ανάψετε μια αρωματική λάμπα και να θεραπευτείτε, απολαμβάνοντας το άρωμα λεβάντας.

Είδη θεραπευτικών σκευασμάτων με λεβάντα

Έγχυμα

1. Σε περίπτωση αυξημένης κόπωσης. Ρίξτε μια μεγάλη κουταλιά άνθη σε 2 ποτήρια μόλις βρασμένου νερού. Αφήστε το να εγχυθεί για 2 ώρες, τυλιγμένο σε μια κουβέρτα. Σουρώστε το έγχυμα και πάρτε το. Ημερήσια δόση – τέσσερις φορές την ημέρα από ένα τέταρτο του ποτηριού μισή ώρα πριν από το φαγητό.
2. Χολαγωγό έγχυμα. 3 κουταλάκια του γλυκού άνθη και 400 ml βρασμένου νερού, ζεστάνετε σε υδατόλουτρο για 15 λεπτά, κρατώντας το καπάκι κλειστό. Αφαιρέστε από το υδατόλουτρο και αφήστε το να εγχυθεί για 45 λεπτά. Σουρώστε το έγχυμα και πάρτε αυτό το μέσο μισή ώρα πριν από το φαγητό, 100 ml.
3. Σε περίπτωση ταχυκαρδίας. Ρίξτε 3 κουταλάκια του γλυκού άνθη σε 400 ml βρασμένου νερού και ζεστάνετε για 30 λεπτά σε υδατόλουτρο, ανακατεύοντας κατά διαστήματα. Αφαιρέστε από το υδατόλουτρο και αφήστε το να εγχυθεί για 10 λεπτά. Σουρώστε το έγχυμα, μοιράστε το σε ίσες μερίδες και πιείτε το μέσα στην ημέρα σε πολλές δόσεις.
4. Ποδόλουτρο για την εφίδρωση των ποδιών. Η λεβάντα έχει την ιδιότητα να ρυθμίζει την εφίδρωση, γεγονός που χρησιμοποιείται αν τα πόδια ιδρώνουν πολύ και, κατά συνέπεια, μυρίζουν άσχημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις ενδείκνυνται χρήσιμα ποδόλουτρα. Για να τα κάνετε, πρώτα πρέπει να ετοιμάσετε ένα έγχυμα: πάρτε 20 γρ ξηρού μείγματος λεβάντας με φασκόμηλο και ρίξτε το σε 0,5 λ βραστό νερό. Αφήστε το να εγχυθεί και μετά από 30 λεπτά σουρώστε. Για μεγαλύτερο αποτέλεσμα, ρίξτε σε αυτό το έγχυμα λάδι λεβάντας (5 ml) και λάδι φασκόμηλου (3 ml). Το προκύπτον μείγμα ρίξτε το σε μια λεκάνη με ζεστό νερό και κάντε μπάνιο τα πόδια για 20 λεπτά. Επαναλάβετε τη διαδικασία αρκετές φορές κάθε δεύτερη μέρα.

Βάμμα

Συνταγή για ημικρανία: Ρίξτε 3 κουταλάκια του γλυκού με γεμάτη κουταλιά άνθη σε ένα θερμός με 0,5 λ βρασμένου νερού. Αφήστε το να εγχυθεί για μια ώρα. Σουρώστε, μοιράστε αυτή τη δόση σε πολλές μερίδες και πιείτε τα όλα μέσα στην ημέρα.

Αφέψημα

Τα αφεψήματα λεβάντας μπορείτε είτε να τα πάρετε από το στόμα είτε να κάνετε μπάνιο με αυτά.

Θεραπευτικό μπάνιο με αφέψημα
Ρίξτε σε μια κατσαρόλα 60 γρ άνθη και 1 λίτρο νερό, σε μέτρια φωτιά φέρτε σε βρασμό και αποσύρετε από την εστία. Μετά από 10 λεπτά, στραγγίστε. Ρίξτε το αφέψημα στην μπανιέρα γεμάτη με νερό. Σε αυτήν μπορείτε να κάνετε μπάνιο στο παιδί αν είναι ώρα για ύπνο και είναι πολύ διεγερμένο. Αυτό το μπάνιο μπορείτε να το κάνετε και εσείς ως ενήλικας για να τονωθείτε ή να ανακουφιστείτε από τυχόν ερεθισμούς του δέρματος.

Τσάι

Εάν πιείτε τσάι λεβάντας το βράδυ, θα ηρεμήσει τα νεύρα σας και θα σας προετοιμάσει για έναν καλό ύπνο. Σε περίπτωση κρυολογήματος, είναι καλύτερο να το πιείτε με μια φέτα λεμόνι.

Τσάι για την αϋπνία
Ρίξτε 2 γεμάτα κουταλάκια του γλυκού άνθη σε ένα ποτήρι βραστό νερό. Αφήστε το να εμποτιστεί, όπως το συνηθισμένο τσάι, για όχι περισσότερο από 10 λεπτά. Για να δράσει το ρόφημα, είναι προτιμότερο να το πιείτε μία ώρα πριν τον ύπνο.

Αλοιφή

Με αλοιφές λεβάντας μπορείτε να τρίβετε τους κροτάφους σε περίπτωση ημικρανίας, να θεραπεύετε δερματικούς ερεθισμούς, ακμή, εγκαύματα. Το θεραπευτικό φυτό χρησιμοποιείται σε αυτή τη μορφή και για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του ρευματισμού.

Αλοιφή για το ξηρό έκζεμα
Κρατήστε 0,5 λίτρο ελαιόλαδο με δύο κουταλιές άνθη λεβάντας σε υδατόλουτρο για 2 ώρες. Στη συνέχεια, αφήστε το να εμποτιστεί για περίπου 10 ώρες. Αυτή η αλοιφή διατηρείται ενάμιση μήνα.

Σιρόπι

Το σιρόπι λεβάντας είναι πάντα χρήσιμο. Εάν κάποιος στην οικογένεια βράχηκε στα πόδια και κρυολόγησε, κάποιος έχει πονόλαιμο, ξέσπασε ημικρανία, η καρδιά χτυπάει αγχωμένα και πιο γρήγορα από το συνηθισμένο, δεν υπάρχει όρεξη – αυτά τα προβλήματα αντιμετωπίζονται με τη λήψη 1 κουταλάκι του γλυκού σιρόπι 30 λεπτά πριν από το γεύμα.

Σιρόπι λεβάντας
Η παρασκευή του σιροπιού είναι εύκολη: βράστε για 20 λεπτά 100 γρ άνθη λεβάντας σε 2 λίτρα νερό και 2 κιλά ζάχαρη. Μετά από 24 ώρες, στραγγίστε το σιρόπι και μπορείτε να το φυλάξετε σε ένα σκούρο γυάλινο βάζο.

Το λάδι λεβάντας: ιδιότητες και χρήση

Το αιθέριο έλαιο λεβάντας παράγεται από φρέσκα, μόλις μαζεμένα φυτά. Τα άνθη περιέχουν το περισσότερο λάδι, τα φύλλα και οι μίσχοι λίγο λιγότερο, αλλά και αυτά είναι κατάλληλα για την εξαγωγή του θεραπευτικού μέσου.

Τα φυτά θερμαίνονται σε υδατόλουτρο, το οποίο διασπά τη δομή τους και μετατρέπει την ανθική ουσία σε ατμό. Οι ατμοί συλλέγονται και ψύχονται, με αποτέλεσμα να καθιζάνουν ως συμπύκνωμα και αιθέριο έλαιο, τα οποία ρέουν σε ένα κοινό δοχείο. Η συλλογή του λαδιού από την επιφάνεια του συμπυκνώματος δεν είναι δύσκολη. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται απόσταξη με ατμό.

Το γνήσιο αιθέριο έλαιο λεβάντας είναι άχρωμο, μερικές φορές μπορεί να είναι είτε κίτρινο είτε ανοιχτό πράσινο. Αυτό το προϊόν φοβάται τον ήλιο, γι' αυτό φυλάσσεται σε σκούρο γυάλινο δοχείο.

Για να ελέγξετε αν το λάδι είναι πραγματικά φυσικό, μπορείτε να ρίξετε μια σταγόνα σε λευκό χαρτί. Το φυσικό προϊόν, μετά την εξάτμιση, δεν πρέπει να αφήσει λεκέ λίπους. Χαρακτηρίζεται από ένα γλυκό και στυφό άρωμα με πικρή γεύση. Το τελικό προϊόν είναι πλούσιο σε ωφέλιμες ουσίες – λιμονένιο, αλδεΰδη, τανίνες, οξικό λιναλοΰλο, κουμαρίνη, βαλεριανικό και βουτυρικό οξύ.

Το αιθέριο έλαιο λεβάντας εκτιμάται για το ευρύ φάσμα δράσης του, το οποίο επιτρέπει τη χρήση του τόσο στην ιατρική όσο και στην κοσμετολογία. Είναι ικανό να καταπολεμά βακτήρια και ιούς, να ανακουφίζει από σπασμούς και κράμπες, να δρα ως αναλγητικό, να έχει διουρητική και ηρεμιστική δράση, να βελτιώνει τη λειτουργία της καρδιάς και την κυκλοφορία του αίματος, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου, και να μειώνει την αρτηριακή πίεση.

Χάρη σε αυτό το πλούσιο σύνολο ευεργετικών ιδιοτήτων, χρησιμοποιείται από θεραπευτές για τη θεραπεία οξειών αναπνευστικών ιογενών λοιμώξεων, της αμυγδαλίτιδας και της πνευμονίας. Με τη βοήθειά του ενισχύεται το ανοσοποιητικό σύστημα, σταθεροποιείται η κατάσταση του νευρικού συστήματος, ομαλοποιείται ο ύπνος, επιταχύνεται η θεραπεία της κατάθλιψης και ανακουφίζονται οι πονοκέφαλοι. Το λάδι λεβάντας είναι αποτελεσματικό για την εξάλειψη της ταχυκαρδίας, καθώς και για τον ρευματισμό και την παράλυση.

Με τη χρήση του ελαίου, οι πληγές, τα εγκαύματα και άλλες βλάβες του δέρματος επουλώνονται ταχύτερα και χωρίς ίχνη. Με τη βοήθειά του βελτιώνεται η μικροκυκλοφορία του αίματος στο δέρμα, ανακουφίζονται η ερυθρότητα, ο κνησμός και το ξεφλούδισμα. Χάρη στην ικανότητά του να καθαρίζει και να αναζωογονεί το δέρμα, το λάδι έχει γίνει το νούμερο ένα μέσο στην κοσμετολογία, συμπεριλαμβανομένης της περιποίησης των μαλλιών. Το λάδι χρησιμοποιείται επίσης από γυναικολόγους για τη θεραπεία γυναικείων προβλημάτων.

Εφαρμογή στην κοσμητολογία

Η λεβάντα δικαιωματικά μπορεί να πάρει την πρώτη θέση ανάμεσα στα βότανα που χρησιμοποιούνται στην κοσμετολογία, καθώς είναι σε θέση να αντιμετωπίσει σχεδόν οποιοδήποτε πρόβλημα σε αυτόν τον τομέα. Το πεδίο εφαρμογής του φυτού στην κοσμετολογία είναι ευρύ, καθώς έχει την ικανότητα να απομακρύνει ερεθισμούς και να καταπολεμά αλλεργικές εκδηλώσεις. Χάρη στην αντιφλεγμονώδη και αντισηπτική του δράση, η λεβάντα είναι επιτυχής στη θεραπεία της ακμής, χωρίς να αφήνει ίχνη, και εξομαλύνει τις ουλές. Ρυθμίζοντας την παραγωγή σμήγματος και στενεύοντας τους πόρους, προλαμβάνει την εμφάνιση νέων σπυριών.

Επιπλέον, η λεβάντα βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και λειαίνει τις ρυτίδες. Το λάδι λεβάντας χρησιμοποιείται σε συνθέσεις για περιτυλίγματα, αξιοποιώντας τις αντικυτταριτιδικές του ιδιότητες. Δεν θεραπεύει και θρέφει μόνο το δέρμα, αλλά ενισχύει επίσης τα μαλλιά και τα νύχια, ενώ αντιμετωπίζει με επιτυχία την πιτυρίδα.

Στην κοσμετολογία χρησιμοποιούνται αφεψήματα και ελαιώδη εκχυλίσματα από αποξηραμένες πρώτες ύλες λεβάντας και το αιθέριο έλαιο. Μάλιστα, το ίδιο το αιθέριο έλαιο είναι τόσο συμπυκνωμένο που μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα, γι' αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο ως πρόσθετο συστατικό με άλλες ουσίες – έλαια, κρέμες κ.λπ. Κατά την παρασκευή σπιτικών καλλυντικών, πρέπει να θυμόμαστε ότι η λεβάντα είναι ένα είδος αγωγού που βοηθά αυτές τις βασικές κρέμες και έλαια να διεισδύσουν βαθύτερα στο δέρμα, επομένως θα πρέπει να είναι άριστης ποιότητας. Αν το λάδι λεβάντας θερμανθεί ελαφρώς πριν από τη χρήση, ενισχύει τη θεραπευτική του δράση.

Για την αναζωογόνηση του λαιμού

Η ηλικία μιας γυναίκας συχνά διαβάζεται όχι τόσο στο πρόσωπο, όσο στο λαιμό και στην περιοχή του ντεκολτέ – εδώ συχνά εμφανίζονται πρώιμες ρυτίδες. Το λάδι λεβάντας είναι ικανό να λειαίνει και να αναζωογονεί το δέρμα. Για αυτή τη διαδικασία, ανακατέψτε 2 κουταλιές μέλι με 2 σταγόνες αιθέριου ελαίου και εφαρμόστε το μείγμα για μισή ώρα στο πάνω μέρος του στήθους και στο λαιμό.

Για σφριγηλή επιδερμίδα

Η καταπολέμηση της κυτταρίτιδας μετατρέπεται συχνά για τις γυναίκες σε μακρά και άκαρπη. Η λεβάντα όχι μόνο αντιμετωπίζει με επιτυχία το πρόβλημα, αλλά επίσης σφίγγει τα περιγράμματα του σώματος, έχει αναζωογονητική δράση και αποτρέπει την εμφάνιση ραγάδων. Για αυτό, στο λάδι που χρησιμοποιείται για το συνηθισμένο μασάζ, προστίθεται λάδι λεβάντας: 5 σταγόνες ανά 10 ml μασάζ. Σε συνδυασμό με μπάνια λεβάντας, αυτή η διαδικασία λειτουργεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά.

Για δυνατά νύχια

Για να σταματήσουν τα νύχια να απολεπίζονται και να γίνουν δυνατά, πρέπει καθημερινά να τρίβετε μια σταγόνα λαδιού λεβάντας σε κάθε νύχι για ένα λεπτό. Έτσι, η επιδερμίδα θα γίνει πιο μαλακή και τα νύχια θα αποκτήσουν υγιή λάμψη.

Για απαλά χέρια και υγιή νύχια

Διαλύστε μια κουταλιά θαλασσινό αλάτι σε 250 ml νερό, ρίξτε 10 σταγόνες λάδι λεβάντας και χρησιμοποιήστε αυτό το μείγμα ως μπάνιο για τα χέρια. Μετά από 15 λεπτά, βγάλτε τα χέρια, στεγνώστε τα με πετσέτα και εφαρμόστε κρέμα.

Για το δέρμα του προσώπου

Ρίξτε 2 σταγόνες λάδι λεβάντας σε ένα μπολ με 2 κουταλιές ελαιόλαδο. Ανακατέψτε και εφαρμόστε στο πρόσωπο. Μετά από 20 λεπτά, ξεπλύνετε με καθαρό ζεστό νερό.

Μάσκα προσώπου για τις ρυτίδες

Ζεστάνετε μια κουταλιά μέλι σε μπεν μαρί, αποσύρετε από τη φωτιά, προσθέστε το χτυπημένο ασπράδι αυγού, 50 γρ γιαούρτι, 3 σταγόνες λάδι λεβάντας, ανακατέψτε. Εφαρμόστε τη μάσκα στο πρόσωπο για 15-20 λεπτά. Στη συνέχεια, πλύνετε το πρόσωπο με χλιαρό νερό.

Μάσκα κατά της ακμής

Χτυπήστε τον κρόκο αυγού, προσθέστε μερικές σταγόνες αιθέριου ελαίου, ανακατέψτε. Απλώστε το μείγμα στο πρόσωπο και ξαπλώστε ήρεμα για 15-20 λεπτά. Στη συνέχεια, ξεπλύνετε το μείγμα με καθαρό νερό.

Για την πιτυρίδα

Στην ποσότητα σαμπουάν που επαρκεί για ένα κανονικό λούσιμο, ρίξτε 3-4 σταγόνες λάδι λεβάντας. Στη συνέχεια, ενεργήστε ως συνήθως.

Μάσκα για την ανάπτυξη των μαλλιών

Για να μεγαλώνουν καλά τα μαλλιά και να μην σας ταλαιπωρεί άλλο η πιτυρίδα, ανακατέψτε 3 σταγόνες λάδι λεβάντας και 2 κουταλιές λάδι κολλιτσίδας, απλώστε το μείγμα σε όλα τα μαλλιά και κάντε μασάζ στο τριχωτό της κεφαλής. Τυλίξτε το κεφάλι με πλαστική μεμβράνη για 40-50 λεπτά και για ζεστασιά με μια πετσέτα. Αυτή η μάσκα ξεπλένεται καλά με σαμπουάν.

Λοσιόν

Σε ένα δοχείο ανακατέψτε 100 ml γλυκερίνης, 150 ml νερό, 100 ml καλής βότκας και 10 σταγόνες λάδι λεβάντας. Χρησιμοποιήστε το για να σκουπίζετε το δέρμα πρωί και βράδυ.

Η λεβάντα στη μαγειρική

Αν κοιτάξουμε τη λεβάντα μόνο ως φαρμακευτικό, αρωματοποιίας ή καλλυντικό μέσο, αυτό δεν είναι απολύτως σωστό. Για τη ρωσική κουζίνα είναι μια υπέροχη, αλλά ακόμα άγνωστη κυρία. Στο οπλοστάσιο των Γαλλίδων, Ισπανίδων και Ιταλίδων νοικοκυρών υπάρχουν πολλές μαγειρικές συνταγές όπου χρησιμοποιείται αυτό το φυτό. Στις χώρες της Μεσογείου, τα αποξηραμένα άνθη λεβάντας αλέθονται σε σκόνη και πασπαλίζονται πάνω στα έτοιμα πιάτα, όπως το πιπέρι. Στην Ουγγαρία φτιάχνουν ακόμα και παγωτό με λεβάντα.

Το φυτό μπορεί να προστεθεί είτε σε σάλτσα, είτε σε σούπα, είτε σε επιδόρπιο, να καρυκεύσετε κρέας και σαλάτα – παντού το άρωμα της λεβάντας ταιριάζει. Το κρέας που μαρινάρεται με λεβάντα και δεντρολίβανο έχει γίνει ένα από τα συχνά καταναλωθέντα ευρωπαϊκά πιάτα. Ο γαστρονομικός συνδυασμός μελιού και λεβάντας θεωρείται ήδη κλασικός της υψηλής κουζίνας, και σε αυτή τη συνεργασία τα χρησιμοποιούν σε πίτες, ψήνουν μπισκότα και ψωμί, βράζουν ζελέ και μαρμελάδες, τα προσθέτουν στο τυρί κότατζ. Αλλά πρέπει να χρησιμοποιείτε τη λεβάντα πολύ προσεκτικά, σε μικρές ποσότητες, διαφορετικά το άρωμα θα χαλάσει ολόκληρο το πιάτο.

Ζάχαρη λεβάντας

Βάλτε 3–4 λουλούδια λεβάντας στη ζαχαρόκουπα και σε μία ημέρα η ζάχαρη λεβάντας θα είναι έτοιμη. Θα αποκτήσει μια ενδιαφέρουσα μυρωδιά και θα βοηθήσει να φέρετε ποικιλία στο βραδινό τσάι.

Ξύδι λεβάντας

Ρίξτε 5–6 λουλούδια ξηρής λεβάντας σε ένα μπουκάλι ξιδιού μισού λίτρου. Αφήστε το να εμποτιστεί για μία εβδομάδα. Το ξίδι θα απορροφήσει το άρωμα λεβάντας και θα είναι ένα πικάντικο συμπλήρωμα για σαλάτα ή σάλτσα.

Λεμονάδα λεβάντας

Για να πάρετε 1 λίτρο λεμονάδα, αρκεί 1 κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένη λεβάντα. Ρίξτε την σε ένα ποτήρι βραστό νερό, ανακατέψτε με 5 κουταλιές της σούπας ζάχαρη και σουρώστε όταν κρυώσει. Στύψτε το χυμό λεμονιού εκεί. Κόψτε το δεύτερο λεμόνι σε μικρά κομμάτια. Σε μια όμορφη κανάτα βάλτε θρυμματισμένο πάγο, προσθέστε το κομμένο λεμόνι, ρίξτε το αφέψημα λεβάντας. Συμπληρώστε με 750 ml ανθρακούχο νερό.

Κοτόπουλο με λεβάντα

Για τη μαρινάδα πρέπει να πάρετε 1 κουταλιά της σούπας δεντρολίβανο, θυμάρι, χυμό μισού λεμονιού, 2 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο και μέλι, 1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι και μισό κουταλάκι του γλυκού λουλούδια λεβάντας. Μαρινάρετε 1 κιλό φιλέτο κοτόπουλου για μερικές ώρες, στη συνέχεια το βάζετε στη σχάρα.

Χρήση της λεβάντας στην καθημερινή ζωή

Χάρη στο ευχάριστο άρωμά του, το αιθέριο έλαιο λεβάντας χρησιμοποιείται ευρέως στο νοικοκυριό. Ακόμη και οι γιαγιάδες μας φύλαγαν σε μια γωνιά του κομμού ένα μικρό σακουλάκι με ξηρή λεβάντα, και αυτή η παράδοση επιβιώνει ακόμη και σήμερα. Αυτό το σασέ εμποτίζει με λουλουδάτο άρωμα ό,τι φυλάσσεται στα ράφια. Είναι ιδιαίτερα ευχάριστο να κοιμάσαι σε τέτοια κλινοσκεπάσματα. Ο δεύτερος σκοπός που επιτυγχάνεται με αυτόν τον τρόπο είναι η απομάκρυνση του σκόρου από την ντουλάπα.

Επιπλέον, σήμερα στο νοικοκυριό χρησιμοποιείται η απολυμαντική ιδιότητα του λαδιού λεβάντας, για την οποία συχνά το προσθέτουν στο πλυντήριο κατά το πλύσιμο. Για τον αρωματισμό και την απολύμανση του αέρα, βάζουν στο σακουλάκι της ηλεκτρικής σκούπας ένα βαμβακερό δίσκο βρεγμένο με λάδι.

Το σκούπισμα του ψυγείου ή των ντουλαπιών κουζίνας με ένα σφουγγάρι στο οποίο έχετε ρίξει λίγο αιθέριο έλαιο θα σας βοηθήσει να απαλλαγείτε από τις άσχημες μυρωδιές.

Αν ανάψετε στο σπίτι μια αρωματική λάμπα με λεβάντα, μπορείτε όχι μόνο να γεμίσετε τον χώρο με ένα ευχάριστο άρωμα, αλλά και να απαλλαγείτε από κουνούπια και μύγες. Και αν βάλετε σε ένα βάζο ένα χειμωνιάτικο ξηρό μπουκέτο λεβάντας, ένα ελαφρύ άρωμα στο σπίτι θα εξασφαλιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Πώς να καλλιεργήσετε λεβάντα στο σπίτι

Πολλοί θα ήθελαν να μεταφέρουν στο περβάζι τους ένα μικρό κομμάτι της Μεσογείου – έστω και με τη μορφή λεβάντας. Για πολλά χρόνια πίστευαν ότι η ύπαρξή της σε εσωτερικό χώρο είναι αδύνατη, ωστόσο με εμπειρικό τρόπο οι παθιασμένοι λάτρεις του φυτού αποκρυπτογράφησαν τα μυστικά της καλλιέργειάς του σε διαμέρισμα. Το κυριότερο είναι ο προσεκτικός έλεγχος της θερμοκρασίας και η εκπλήρωση όλων των «ιδιοτροπιών» της ομορφιάς.

Η γλάστρα για τη φύτευση λεβάντας πρέπει να είναι τουλάχιστον δύο λίτρων, η διάμετρός της να είναι 30 εκ. Στον πυθμένα τοποθετείται αποστράγγιση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί διογκωμένος πηλός, μικρό χαλίκι ή κέλυφος καρυδιού, προετοιμάζεται χαλαρό αμμώδες έδαφος με αλκαλική αντίδραση.

Για το φυτό είναι κατάλληλα περβάζια όπου υπάρχει αρκετό έντονο ηλιακό φως, αλλιώς θα πεθάνει. Το συχνό πότισμα είναι επιβλαβές για τη λεβάντα, αρκεί να ποτίζεται μία φορά την εβδομάδα, και το φθινόπωρο, όταν η υγρασία στον αέρα είναι αυξημένη, μία φορά κάθε 10 ημέρες. Το χειμώνα η λεβάντα κλαδεύεται ελαφρά και τοποθετείται σε δροσερό (αλλά όχι κρύο!) μέρος, το πότισμα μειώνεται σε μία φορά κάθε 2 εβδομάδες.

Για να ευχαριστεί η λεβάντα τον ιδιοκτήτη για μεγάλο χρονικό διάστημα, χρειάζεται τακτικές λιπάνσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα λιπάσματα που συνήθως εφαρμόζονται για φυτά εσωτερικού χώρου.

Όταν η ρίζα του φυτού φτάσει στον πυθμένα της γλάστρας, πρέπει να το μεταφυτεύσετε αμέσως, για να μην αρρωστήσει. Επιλέγεται μια γλάστρα με μεγαλύτερη διάμετρο και στη συνέχεια ακολουθούνται οι συνήθεις κανόνες μεταφύτευσης φυτών. Παρεμπιπτόντως, οι λάτρεις της λεβάντας σημειώνουν ότι σε ανοιχτόχρωμες γλάστρες αναπτύσσεται καλύτερα από ό,τι σε σκούρες, καθώς οι σκούρες προσελκύουν περισσότερο το ηλιακό φως και το έδαφος υπερθερμαίνεται, βλάπτοντας τις ρίζες.

Πόσο ωφέλιμο είναι το μέλι λεβάντας

Υπάρχουν δύο είδη μελιού που ονομάζεται μέλι λεβάντας. Το πρώτο είναι φυσικό, συλλεγμένο από μέλισσες από φυτείες λεβάντας. Είναι σπάνιο, ακριβό και η λαϊκή ιατρική το εκτιμά πολύ. Το δεύτερο είναι συνηθισμένο μέλι αναμεμειγμένο με λεβάντα και θερμασμένο. Μοιάζει με το φυσικό μόνο στη μυρωδιά, αλλά δεν έχει τις θεραπευτικές ιδιότητες της λεβάντας.

Το φυσικό μέλι λεβάντας είναι εξαιρετικά όμορφο. Το φρέσκο προϊόν που μόλις συλλέχθηκε κυριολεκτικά αστράφτει και λαμπυρίζει, σαν μια λιωμένη χρυσή ράβδος που φέρει το άρωμα λεβάντας. Στη γεύση είναι γλυκό, αλλά όχι σιροπιάστο. Το μέλι δεν κρυσταλλώνεται για τρεις μήνες, αλλά όταν συμβεί αυτό, αποκτά λευκό χρώμα και γίνεται σαν κρέμα.

Το μέλι λεβάντας από μόνο του μπορεί να χρησιμεύσει ως ηρεμιστικό. Αυτό οφείλεται στο ότι περιέχει μεγάλη ποσότητα αμινοξέος που ονομάζεται τυροσίνη, το οποίο έχει ευεργετική δράση στον εγκέφαλο. Στην ιατρική αυτή η ιδιότητα χρησιμοποιείται για τη θεραπεία παθολογιών του νευρικού συστήματος – στρες, κατάθλιψη, νόσο Αλτσχάιμερ ή Πάρκινσον. Βοηθά επίσης στην αντιμετώπιση του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης.

Επιπλέον, το μέλι υποστηρίζει καλά τον οργανισμό που έχει αποδυναμωθεί από σοβαρή ασθένεια ή χειρουργική επέμβαση, βοηθά τον άνθρωπο να ανακτήσει γρηγορότερα τις δυνάμεις του μετά από δύσκολη πνευματική εργασία. Παρόλο που είναι γλυκό προϊόν, μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, καθώς και την ποσότητα της χοληστερόλης.

Το μέλι πήρε από τη λεβάντα όλες της τις καλύτερες ιδιότητες, με αποτέλεσμα να είναι ωφέλιμο για την κατανάλωση, ώστε να βελτιώσει τη μνήμη και να τονώσει την εγκεφαλική δραστηριότητα, καθώς και για την απώλεια βάρους, καθώς επιταχύνει τις μεταβολικές διαδικασίες στο σώμα, για τον καθαρισμό από τοξίνες και άχρηστες ουσίες. Το μέλι βοηθά στην επούλωση πληγών, γρατσουνιών και εγκαυμάτων στο στόμα, σκοτώνει ιούς και άλλους παθογόνους οργανισμούς, και επίσης επιδρά ευνοϊκά στην πέψη και στη λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων.

Αντενδείξεις για τη χρήση

Κατά κανόνα, ούτε η ξηρή λεβάντα ούτε το λάδι λεβάντας προκαλούν εμφανείς αλλεργικές αντιδράσεις, αλλά παρ' όλα αυτά είναι πιθανές περιπτώσεις ατομικής δυσανεξίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το φυτό αντενδείκνυται σε οποιαδήποτε μορφή.

Δεν επιτρέπεται η εσωτερική κατανάλωση λεβάντας από έγκυες, θηλάζουσες μητέρες και παιδιά κάτω των 12 ετών.

Η λεβάντα έχει καλές χολερετικές ιδιότητες, και αυτό μπορεί να βλάψει άτομα που πάσχουν από παθήσεις της χοληδόχου κύστης που σχετίζονται με διαταραχή της κινητικότητάς της και παρουσία λίθων. Εάν η οξύτητα του γαστρικού υγρού είναι αυξημένη, θα πρέπει επίσης να αποφεύγεται η εσωτερική κατανάλωση του φυτού, καθώς μπορεί να προκαλέσει καούρα. Δεδομένου ότι η λεβάντα έχει την ικανότητα να μειώνει την αρτηριακή πίεση, δεν πρέπει να καταναλώνεται από υποτασικούς. Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγεται η λεβάντα εάν ο γιατρός έχει συνταγογραφήσει φάρμακα που περιέχουν ιώδιο.

Εάν τηρηθούν αυτές οι συστάσεις και δεν γίνει υπέρβαση των συνιστώμενων δόσεων κατά την κατανάλωσή της, το φυτό θα αποφέρει μόνο όφελος. Εάν γίνει υπέρβαση των ορίων, είναι πιθανές παρενέργειες, όπως αδυναμία, ναυτία, γρήγορος καρδιακός παλμός, ζάλη, εφίδρωση, ρίγη, ακόμη και σπασμοί.

Φωτογραφία λεβάντας