Γραβιλάτης: θεραπευτικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Ο Γραβιλάτης απαντάται παντού στον πλανήτη – ίσως εκτός από την Ανταρκτική. Αυτό το φυτό από την οικογένεια των Ροδών αγαπήθηκε από τους αρχιτέκτονες τοπίου και τους ερασιτέχνες κηπουρούς. Με αυτό θεραπεύονται πολλές ασθένειες διαφόρων τύπων. Οι γυναίκες το χρησιμοποιούν για ομορφιά και βάζουν στο τραπέζι μαγειρικές δημιουργίες παρασκευασμένες με την προσθήκη αυτού του ευχάριστου φυτού που έχει άρωμα γαρύφαλλου. Επιπλέον, μερικές φορές το ρίζωμα χρησιμοποιείται ως δεψική ουσία για το δέρμα και ως βαφή για υφάσματα, δίνοντάς τους χρυσαφένιες και καφέ αποχρώσεις. Ο λαός του έχει δώσει πολλά ονόματα. Ίσως τα πιο αξιομνημόνευτα είναι: το γαρυφαλλένιο αφέψημα, το γαρυφαλλένιο πνεύμα και η γαρυφαλλένια ρίζα, το ζωντανό χορτάρι, το καθαρτικό χορτάρι, ο εραστής, το αγαπημένο χορτάρι, τα σκυλάκια.

Χημική σύνθεση

1. Κίτρινη χρωστική ουσία και δεψικές ουσίες περιέχονται στα ριζώματα του φυτού, με τις δεψικές ουσίες να είναι πολλές – περίπου 40% της χημικής σύστασης.
2. Εκτός από αυτά τα συστατικά, το φυτό περιέχει φλαβονοειδή, γνωστά για την ενισχυτική δράση τους στα τοιχώματα των αγγείων. Εξασφαλίζουν την ελαστικότητά τους και μειώνουν τη διαπερατότητα.
3. Το φυτό περιέχει επίσης μια μεγάλη ποικιλία υδατανθράκων. Σε συνδυασμό με άλλες ωφέλιμες ουσίες – μέταλλα, βιταμίνες, φλαβονοειδή και φλαβόνες – μπορούν να καταστείλουν τη δράση των ελεύθερων ριζών, να αναστείλουν τις διαδικασίες οξείδωσης των ιστών και, κατά συνέπεια, να καθυστερήσουν τόσο την εξωτερική όσο και την εσωτερική γήρανση του οργανισμού. Αυτές οι ουσίες είναι στην ουσία φυσικά αντιοξειδωτικά. Από τις βιταμίνες, αξίζει να σημειωθεί η υψηλή περιεκτικότητα των φύλλων σε καροτίνη και ασκορβικό οξύ, που συμβάλλει στην ανοσοδιεγερτική δράση του φυτού.
4. Σε αρμονική σύμπραξη με τα αντιοξειδωτικά δρουν και οι πικρές ουσίες, καθώς και τα συστατικά του αιθέριου ελαίου – αυτά διεγείρουν και ελέγχουν τον μεταβολισμό στον οργανισμό. Παρεμπιπτόντως, το αιθέριο έλαιο περιέχεται στο ρίζωμα σε ποσοστό 0,4%. Φαινομενικά λίγο, αλλά προσδίδει στο φυτό μια αρκετά σταθερή ευχάριστη μυρωδιά γαρύφαλλου. Το αιθέριο έλαιο από το γραβιλάτο εξάγεται ειδικά με τη μέθοδο της απόσταξης με ατμό, και έχει κοκκινωπό χρώμα. Μάλιστα, χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική βιομηχανία για τον αρωματισμό φαρμακευτικών σκευασμάτων.
5. Τα οργανικά οξέα του γραβιλάτου, παίζοντας σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της οξεοβασικής ισορροπίας του οργανισμού, συμβάλλουν στη βελτίωση όλων των λειτουργιών του πεπτικού συστήματος, στην αποβολή των τοξινών και στη διατήρηση της λειτουργικότητας του ανθρώπου γενικότερα.
6. Υπάρχουν αρκετές ταννίνες στο φυτό, με διαφορετική περιεκτικότητα στα διάφορα μέρη του γραβιλάτου. Συνολικά όμως φτάνει το 30%. Αυτές οι ουσίες είναι γνωστές και ευρέως χρησιμοποιούμενες στην ιατρική και τη φαρμακευτική, καθώς διαθέτουν μια σειρά από ευεργετικές δράσεις – όπως αιμοστατική, αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή, αντισηπτική και αντιελονοσιακή.
7. Πηγές ενέργειας για τον οργανισμό αποτελούν οι πολυσακχαρίτες και το άμυλο, που επίσης περιέχονται στο φυτό.
8. Στο γραβιλάτο περιέχεται ο γλυκοζίτης γεΐνη. Όπως όλες οι ουσίες της ομάδας των γλυκοζιτών, μπορεί να θεωρηθεί τόσο αρνητικά όσο και θετικά. Σε υπερδοσολογία είναι τοξικές, αλλά με λογική χρήση διεγείρουν την όρεξη και ενεργοποιούν τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος, ασκούν τοπικά ερεθιστική δράση, ρυθμίζουν τη δραστηριότητα των μυών της καρδιάς και ομαλοποιούν το αγγειακό σύστημα, ενώ καταπολεμούν ενεργά τους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Πώς μοιάζει και πού φυτρώνει

Αυτό το πολυετές ποώδες φυτό φτάνει σε ύψος από 30 έως 60 εκ. Διαθέτει ένα αρκετά παχύ ρίζωμα από το οποίο αναδύεται μια βασική ροζέτα φύλλων. Αποτελείται από έντονα οδοντωτά φύλλα, στερεωμένα σε μακριούς μίσχους. Το στέλεχος είναι όρθιο, γωνιώδες, διακλαδισμένο. Τα φύλλα πάνω του είναι λίγα, χωρίζονται σε τρεις οξυκόρυφους τομείς, με οδοντωτές άκρες. Στερεώνονται στο στέλεχος με τόσο κοντούς μίσχους που μοιάζουν με άμισχα. Τα φύλλα διαφέρουν σε μέγεθος – τα βασικά είναι μεγαλύτερα από τα στελεχιαία. Ολόκληρο το πράσινο μέρος του φυτού καλύπτεται ελαφρά από ένα μαλακό χνούδι – μικρές τρίχες.

Τα άνθη βρίσκονται στις κορυφές κάθε διακλάδωσης του στελέχους, οι μίσχοι τους είναι κοντοί και καλύπτονται επίσης από μαλακές λευκές τρίχες. Κάθε άνθος έχει πέντε πέταλα, είναι πλατιά ανοιχτό, με μια μικρή εγκοπή στην άκρη που μοιάζει με ένα απαλά σκαλισμένο σχήμα καρδιάς. Το πιο συνηθισμένο φυσικό χρώμα των ανθέων του γραβιλάτου είναι το κίτρινο, ενώ σπανιότερα μπορεί να συναντηθούν και λευκά ή ροζ. Είναι συγκεντρωμένα σε ταξιανθίες από 3 έως 10 άνθη η καθεμία. Οι ταξιανθίες είναι διαφορετικές – άλλες έχουν σχήμα ομπρέλας και άλλες μοιάζουν με φόβη.

Το γραβιλάτο ανθίζει από τα τέλη της άνοιξης έως τις αρχές του καλοκαιριού. Μετά την ανθοφορία εμφανίζονται καρποί που ονομάζονται πολυκάρπια, σε καθένα από τα οποία υπάρχουν πολλά σπέρματα που έχουν στο άκρο μια λυγισμένη αγκιστροειδή ουρά. Τα σπέρματα ωριμάζουν στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Το γεούμ δεν είναι πολύ απαιτητικό ως προς το έδαφος· απλώς δεν του ταιριάζουν τα υγρά και τα όξινα εδάφη. Τις περισσότερες φορές αυτό το φυτό απαντάται σε δασικά ξέφωτα και είναι διαδεδομένο παντού – από την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική μέχρι την Αυστραλία και τις δύο Αμερικές. Δεν το πειράζει ούτε η ζέστη των τροπικών ή των ημιερήμων ούτε οι παγωμένοι ρωσικοί χειμώνες. Η μόνη ήπειρος όπου δεν υπάρχει γεούμ είναι η Ανταρκτική.

Είδη

Στη φύση υπάρχουν περίπου πενήντα ποικιλίες γεούμ, από τις οποίες καλλιεργούνται οι 20. Στη Ρωσία μπορεί κανείς να συναντήσει 11 είδη – τόσο στο φυσικό τους περιβάλλον όσο και καλλιεργούμενα.

1. Γεούμ το ορεινό. Ο συνήθης τόπος ανάπτυξης του είναι οι ορεινές περιοχές της Ευρώπης. Αυτό το είδος είναι θαμνώδες αλλά χαμηλό – όχι περισσότερο από 30 εκ.· τα φυλλαράκια του είναι τραχιά στην αφή. Το άνθος δεν ανοίγει τελείως και γι' αυτό έχει σχήμα φλιτζανιού. Αρχίζει να ανθίζει τον Ιούνιο. Τα άνθη έχουν έντονο κίτρινο χρώμα και είναι αρκετά μεγάλα – έως 4 εκ. σε διάμετρο. Αγαπά τον ήλιο, δεν αντέχει τη σκιά και υπομένει τον κρύο καιρό με αρκετή αντοχή.
2. Γεούμ το έρπον. Το γεούμ το έρπον μοιάζει σε πολλά με τον ορεινό συγγενή του και φύεται σε γειτονικές περιοχές – στις Άλπεις, στα Βαλκάνια, στα Καρπάθια. Το φυτό είναι χαμηλό – μόλις 15 εκ. Τα μεμονωμένα χρυσόχρωμα άνθη αρχίζουν να προσφέρουν την ομορφιά τους από τις αρχές του καλοκαιριού. Χρησιμοποιείται συχνά για τη διαμόρφωση παρτεριών.
3. Γεούμ το αστικό. Διακρίνεται για το πολύ παχύ ρίζωμά του, για το οποίο εκτιμάται από τους λαϊκούς θεραπευτές. Φύεται σε όλες τις χώρες· στη Ρωσία είναι πιο διαδεδομένο στην περιοχή των Ουραλίων. Ένα από τα πιο ψηλά είδη – έως 70 εκ. Τα άνθη είναι μικρά – περίπου 1,5 εκ. – έχουν κίτρινο, αλλά αρκετά ανοιχτό χρώμα, αν όχι θαμπό. Ανθίζει από τον Μάιο και στη συνέχεια σχηματίζει πολλούς σπόρους, οι οποίοι βλαστάνουν αρκετά εύκολα· ως αποτέλεσμα, το γεούμ εξαπλώνεται γρήγορα, εκτοπίζοντας όλα τα υπόλοιπα χόρτα.
4. Γεούμ το ρεματικό. Τυπικός κάτοικος της αμερικανικής ηπείρου, αλλά απαντάται και στην επικράτεια της Ευρασίας. Ένα από τα λίγα είδη γεούμ που μπορούν να ζήσουν σε έδαφος με άφθονη υγρασία, μεταξύ άλλων στις όχθες ποταμών και λιμνών. Το ρίζωμα είναι ισχυρό και το ύψος αντιστοιχεί στη δύναμή του – έως 70 εκ. Ξεχωρίζει από το καφέ χρώμα του στελέχους. Τα άνθη έχουν ενδιαφέρον χρώμα – κίτρινα με κόκκινη ή κοκκινοκάφε λωρίδα, και έχουν σχήμα φλιτζανιού.
5. Γεούμ το αλεπικό. Παρά το υψηλό ανάστημά του – 70 εκ. – έχει κοντό ρίζωμα. Παρουσιάζει εξωτερική ομοιότητα με το γεούμ το αστικό, αλλά το αλεπικό είναι πιο χνουδωτό, ακόμη, θα μπορούσε να πει κανείς, δασύ. Το φυσικό του περιβάλλον είναι τα δάση σημύδας, τα ξέφωτά τους και οι στεπώδεις λειμώνες. Είναι ευρέως διαδεδομένο σε όλη τη Ρωσία – από το ευρωπαϊκό τμήμα μέχρι την Άπω Ανατολή, στην Κεντρική Ασία και στη βορειοαμερικανική ήπειρο. Με αυτοσπορά και με τη βοήθεια του ανέμου εξαπλώνεται εύκολα σε αξιοσημείωτες αποστάσεις και μεγάλες εκτάσεις. Για να περιοριστεί η εξάπλωσή του απαιτείται έγκαιρο κούρεμα – πριν από την ωρίμανση των σπόρων.
6. Γεούμ το χιλιανό. Η πατρίδα του είναι η Χιλή, από εκεί προήλθε και το όνομά του. Ψηλό και θαμνώδες φυτό, καλυμμένο με πυκνό χνούδι. Χαρακτηρίζεται από μεγάλα – περίπου 4 εκ. – διπλά άνθη πορφυρού χρώματος· ανθίζει αρκετά παρατεταμένα – από τα τέλη Μαΐου μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.
7. Γραβιλάτ λαμπερό κόκκινο. Η πατρίδα αυτού του είδους γραβιλάτ είναι ο Καύκασος και η περιοχή της Βαλκανικής Χερσονήσου. Βασισμένο στο φυτό που προέρχεται από αυτές τις περιοχές, οι βελτιωτές φυτών ανέπτυξαν ένα πολύ όμορφο λουλούδι που εκτιμάται από τοπιογράφους και κηπουρούς. Ψηλό θαμνώδες φυτό με μεγάλα λαμπερά κόκκινα άνθη, μαζεμένα σε κεφαλή ανά 2–4 τεμάχια. Ανθίζει από τον Μάιο έως το τέλος του καλοκαιριού.
8. Γραβιλάτ μεγαλόφυλλο. Από το όνομα φαίνεται ότι το χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτού του είδους είναι το μεγαλύτερο φύλλωμα σε σύγκριση με άλλα είδη. Κάθε φύλλο είναι πλατύ, έχει σχήμα αυγού. Αλλά τα άνθη είναι μικρότερα, πιο χλωμά και πιο αδιάφορα – μόνο 1 εκατοστό σε διάμετρο. Η ανθοφορία αρχίζει τον Μάιο και τελειώνει στα μέσα του καλοκαιριού. Η πατρίδα αυτής της ποικιλίας είναι η Βόρεια Αμερική.
9. Γραβιλάτ Ρόσσα. Αυτή η ποικιλία είναι αξιοσημείωτη για το ότι είναι διαδεδομένη κυρίως σε ψυχρά κλίματα – στις αρκτικές περιοχές της βορειοαμερικανικής ηπείρου. Διατηρείται άριστα και ξεχειμωνιάζει κανονικά σε τόσο σκληρές συνθήκες.
10. Γραβιλάτ τριφλόρουμ. Χαμηλό πολυετές φυτό, μεγαλώνει όχι πάνω από 30 εκατοστά. Χρησιμοποιείται με επιτυχία για τη διαμόρφωση παρτεριών και ανθώνων, εφαρμόζεται ευρέως όχι μόνο στον ιδιωτικό αλλά και στον αστικό σχεδιασμό τοπίου. Τα λαμπερά κίτρινα άνθη προσφέρουν αισθητική απόλαυση με τη ζωντάνια τους. Μεταξύ των λαμπερών κίτρινων ανθέων μπορεί να εμφανιστούν και πορτοκαλί.
11. Γραβιλάτ υβριδικό. Οι βελτιωτές φυτών ανέπτυξαν πολλές ποικιλίες αυτής της ποικιλίας γραβιλάτ. Κυρίως διαφέρουν με μεγάλες ταξιανθίες σε πορτοκαλί και κόκκινες αποχρώσεις. Μεταξύ των πιο δημοφιλών είναι ποικιλίες όπως οι απαλά πορτοκαλί «Γκλάντις Πέρι» και «Πριγκίπισσα Ιουλιάνα» και το πορτοκαλοκόκκινο «Φάιερ Όπαλ».

Συλλογή και αποθήκευση

Δεδομένου ότι για το γραβιλάτ δεν υπάρχει πρακτικά έδαφος ακατάλληλο για ανάπτυξη, μπορεί κανείς να το βρει και σε αστικούς φυσικούς χλοοτάπητες και κατά μήκος των δρόμων. Τέτοια φυτά δεν μπορούν να ληφθούν και να συλλεχθούν για φαρμακευτικούς σκοπούς, καθώς απορροφούν όλες τις επιβλαβείς ουσίες από βιομηχανικές εκπομπές και καυσαέρια αυτοκινήτων. Καλύτερα να πηγαίνετε για συλλογή έξω από την πόλη, σε δάση και λιβάδια.

Το πράσινο μέρος του φυτού, όπως και τα άνθη, πρέπει να συλλέγονται όταν αρχίζει να ανθίζει, κόβοντας με δρεπάνι το γραβιλάτ σχεδόν στη βάση του στελέχους. Είναι καλύτερο να πηγαίνετε για συλλογή το πρώτο μισό της ημέρας, αλλά όχι πολύ νωρίς: πρέπει να έχει στεγνώσει η δροσιά.

Μπορείτε να στεγνώσετε το πράσινο ολόκληρο ή να ξεχωρίσετε τα άνθη και να κάνετε ξεχωριστή παρασκευή. Οι συνθήκες ξήρανσης είναι ίδιες. Αρχικά, η φαρμακευτική πρώτη ύλη πρέπει να μαραθεί λίγο στη σκιά, σε καθαρό αέρα, και το μαραμένο φυτό να ολοκληρωθεί σε ηλεκτρικό στεγνωτήριο, ρυθμίζοντας τη θερμοκρασία στους 45–50 βαθμούς. Για να είναι πιο βολικό να τοποθετηθεί το φυτό στο στεγνωτήριο, είναι καλύτερο να το κόψετε σε κομμάτια εκ των προτέρων.

Το έτοιμο φαρμακευτικό υλικό είναι καλύτερο να τοποθετηθεί σε χάρτινες σακούλες, χαρτόκουτες ή βαμβακερά σακουλάκια, όπου φυλάσσονται σε ξηρό χώρο για όχι περισσότερο από ένα χρόνο.

Αξίζει να προμηθευτείτε τα ριζώματα το φθινόπωρο, καθώς μέχρι τότε προλαβαίνουν να συσσωρεύσουν τη μεγαλύτερη ποσότητα θεραπευτικών ουσιών. Για φαρμακευτικούς σκοπούς είναι καταλληλότερα τα ώριμα φυτά. Οι σκαμμένες ρίζες πρέπει να τινάζονται από το χώμα, να πλένονται καλά με μια βούρτσα και, όπως και το πράσινο μέρος, πρώτα να στεγνώνουν στον αέρα και στη συνέχεια να τοποθετούνται σε ηλεκτρικό στεγνωτήριο ή φούρνο στεγνώματος, όπου ρυθμίζεται η θερμοκρασία στους 45 βαθμούς. Υπό αυτές τις συνθήκες, το φαρμακευτικό παρασκεύασμα διατηρεί άριστα τόσο τις ωφέλιμες ουσίες όσο και τη χαρακτηριστική, ξεχωριστή μυρωδιά του γκραβιλάτ – τη μυρωδιά του γαρύφαλλου.

Φυλάξτε τα θεραπευτικά ριζώματα σε βαμβακερά σακουλάκια σε ξηρό χώρο· υπό αυτές τις συνθήκες, είναι κατάλληλα για χρήση για τρία χρόνια.

Θεραπευτικές ιδιότητες του γραβιλάτη

Το Γκραβιλάτ είναι ένα φυτό γνωστό ως φαρμακευτικό ήδη από την αρχαία Ελλάδα. Ήταν οι Έλληνες που το περιέγραψαν σε ιατρικές πραγματείες. Η επίσημη ιατρική της χώρας μας το αναγνώρισε το 1818 και το συμπεριέλαβε στη ρωσική φαρμακοποιία.

Χάρη στις ουσίες που περιέχει το φαρμακευτικό φυτό, τα παρασκευάσματά του έχουν αντιφλεγμονώδεις, επουλωτικές, αντισηπτικές, στυπτικές, ανθελονοσιακές, εφιδρωτικές και τονωτικές δράσεις. Οι συνθέσεις του μπορούν να ανακουφίζουν από τον κοιλιακό πόνο που προκαλείται από σπασμούς, να εξαλείφουν τη στάση της χολής, να μειώνουν την κόπωση και να προσθέτουν ζωτικότητα, καθώς και να μειώνουν την εφίδρωση.

Από το φαρμακευτικό φυτό παρασκευάζονται υδατικά σκευάσματα – εγχύματα και αφεψήματα – και αλκοολούχα βάμματα, ενώ το Γκραβιλάτ χρησιμοποιείται και απευθείας, απλώς αλέθοντάς το σε σκόνη. Στη λίστα των ασθενειών που αντιμετωπίζει το φυτό περιλαμβάνονται κολίτιδα διαφόρων αιτιολογιών, γαστρικοί κατάρροι, εντερικοί κολικοί και αυξημένα αέρια, έμετος και δυσεντερία. Το Γκραβιλάτ θεραπεύει και τα αναπνευστικά όργανα – από απλό βήχα έως κοκκύτη, πνευμονία, βρογχικό άσθμα ακόμη και φυματίωση. Νεφρίτιδα και κυστίτιδα, χολοκυστίτιδα και ηπατικά προβλήματα, νευρώσεις και ανεπάρκεια βιταμίνης C – για τη θεραπεία όλων αυτών των ασθενειών υπάρχει συνταγή βασισμένη στο θεραπευτικό φυτό.

Το Γκραβιλάτ χρησιμοποιείται επίσης για την επίλυση λεπτών ανδρικών και γυναικείων προβλημάτων: απαλλαγή από την ανικανότητα, λήψη του ως μέσο για την τόνωση των συσπάσεων της μήτρας και τη διακοπή της αιμορραγίας – όχι μόνο της μητριαίας, αλλά και της αιμορροϊδικής.

Οι αντισηπτικές και αντιφλεγμονώδεις ικανότητες του φαρμακευτικού φυτού είναι χρήσιμες και για εξωτερική χρήση στη θεραπεία αμυγδαλίτιδας, περιοδοντίτιδας, ουλίτιδας και στοματίτιδας – ακόμη και σε πολύ περίπλοκες και προχωρημένες περιπτώσεις, όπου παρατηρούνται ήδη νεκρωτικές αλλαγές των ιστών, για την επιτάχυνση της επούλωσης των πληγών. Το Γκραβιλάτ αποβάλλει τα σκουλήκια και καταπολεμά τη ραχίτιδα, είναι αποτελεσματικό ως αντιικό, εφιδρωτικό, ανθελονοσιακό και τονωτικό μέσο.

Ο γραβιλάτης στη λαϊκή ιατρική

Σύμφωνα με την αιωνόβια παράδοση, η λαϊκή ιατρική χρησιμοποιεί το φαρμακευτικό φυτό για την ανακούφιση από ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων – από την απλή εφίδρωση μέχρι σοβαρές καταστάσεις, όπως, για παράδειγμα, οι όγκοι.

Για τους κάλους

Για να απαλλαγείτε από τους ξηρούς κάλους, θα χρειαστείτε ένα φρέσκο, μόλις σκαμμένο ρίζωμα γραβιλάτου. Πρέπει να το κόψετε στη μέση κατά μήκος και να το δέσετε με την κομμένη πλευρά πάνω στον κάλο όλη τη νύχτα. Επαναλάβετε τη διαδικασία καθημερινά μέχρι να εξαφανιστεί ο κάλος.

Στο κρυολόγημα

Για την παρασκευή ενός ροφήματος που ανακουφίζει από το κρυολόγημα, πάρτε 15–20 γραμμάρια σκόνης που παρασκευάζεται από οποιαδήποτε υπέργεια μέρη του φυτού – φύλλα, μίσχους, άνθη – ρίξτε επάνω της βραστό νερό και περιμένετε 3 ώρες μέχρι να εμποτιστεί. Αφού το στραγγίσετε, πίνετε 2 γουλιές το πρωί και το βράδυ. Το ρόφημα όχι μόνο θα σας βοηθήσει να αναρρώσετε γρηγορότερα από κρυολογήματα, βρογχίτιδα ή αμυγδαλίτιδα, αλλά θα ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα και θα γίνει ένα εξαιρετικό προληπτικό μέσο για μελλοντικές ασθένειες.

Καθαριστικό μέσο

Αυτό το παρασκεύασμα παρασκευάζεται μόνο από αποξηραμένα φύλλα του φυτού. Τρίψτε τα με τα δάχτυλά σας μέχρι να γίνουν σκόνη και πάρτε 2 κουταλάκια του γλυκού από την ιαματική πρώτη ύλη. Ρίξτε 2,5 ποτήρια βραστό νερό και ζεστάνετε για 20 λεπτά σε μπάνιο νερού. Εάν πίνετε μια κουταλιά της σούπας από αυτό το παρασκεύασμα την ημέρα, θα αποκατασταθεί η ισορροπία των ιχνοστοιχείων στο σώμα – όπως ο σίδηρος, το νάτριο και το μαγνήσιο. Αυτό το φάρμακο καθαρίζει επίσης τα αιμοφόρα αγγεία και βοηθά στην επούλωση δύσκολων πληγών.

Για παιδιά με ραχίτιδα

Λουτρά με αυτό το παρασκεύασμα συνταγογραφούνται για μωρά μεγαλύτερα των έξι μηνών.

Το γραβιλάτο χρησιμοποιείται ως συστατικό ενός βοτανικού μείγματος, στο οποίο αυτό το φυτό αναμειγνύεται σε ίσα μέρη με χαμομήλι, τσουκνίδα και τσερέντα. Πάρτε 4 κουταλιές της σούπας από το μείγμα και βράστε για 15 λεπτά σε νερό (3 λίτρα). Αφού το στραγγίσετε, προσθέστε το στο νερό του μπάνιου (20 λίτρα). Η διάρκεια της υδάτινης διαδικασίας είναι 10 λεπτά.

Για πεπτικές διαταραχές

Οι παθήσεις του ήπατος, η χολοκυστίτιδα και η γαστρίτιδα μπορούν να αντιμετωπιστούν με ένα παρασκεύασμα που παρασκευάζεται από τη ρίζα και το βότανο του γραβιλάτου. Θρυμματίστε 10 γραμμάρια από αυτά και βράστε τα για 10 λεπτά σε 250 ml νερού και ρίξτε το μείγμα σε ένα θερμός για 2 ώρες. Στη συνέχεια φιλτράρετε και πίνετε το υγρό κατά τη διάρκεια της ημέρας, χωρίζοντάς το σε 4 δόσεις.

Για νεφρικές παθήσεις

Σε 250 ml νερού, πάρτε 20 γραμμάρια αποξηραμένου βοτάνου και βράστε το παρασκεύασμα για μισή ώρα. Όταν κρυώσει, στραγγίστε το και πάρτε 3 φορές την ημέρα πριν από τα γεύματα, μια κουταλιά της σούπας από το αφέψημα. Το ίδιο μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε για γαργάρες για τον πονόλαιμο και για ξέπλυμα του στόματος για τη στοματίτιδα.

Στη βρογχίτιδα

Για την ανακούφιση του βήχα στο βρογχικό άσθμα και τη βρογχίτιδα, συνιστάται η λήψη σκόνης από την αποξηραμένη ρίζα γραβιλάτου πριν από τα γεύματα. Πάρτε το φάρμακο στην άκρη ενός κουταλιού του γλυκού, φάτε το με μέλι και πιείτε νερό.

Αιμοστατικό σκεύασμα

1. Για μητρική ή αιμορροϊδική αιμορραγία, βράστε 2 κουταλιές της σούπας τριμμένη ρίζα του φαρμακευτικού φυτού σε μισό λίτρο νερού για 30 λεπτά. Αφού κρυώσει, στραγγίστε και πιείτε το υγρό που προκύπτει κατά τη διάρκεια της ημέρας σε μικρές δόσεις.
2. Σε σοβαρές περιπτώσεις χρειάζεται ένα πιο συμπυκνωμένο αφέψημα, το οποίο παρασκευάζεται από 30–40 γραμμάρια ρίζας και ενάμισι ποτήρια νερό. Πρέπει να το εξατμίσετε σε χαμηλή φωτιά στο μισό, να το στραγγίσετε και να το λαμβάνετε κάθε μία ώρα από μια κουταλιά της σούπας.

Για τη γαστρίτιδα

Παρασκευάζεται ένα φαρμακευτικό μείγμα βοτάνων από γραβιλάτο, αρνόγλωσσο, αιματόχορτο και θυμάρι, που λαμβάνονται σε ποσότητα μίας κουταλιάς της σούπας το καθένα. Επίσης, πρέπει να προστεθούν 3 κουταλιές της σούπας από φιλιπένδουλα, χαμομήλι, λινάρια, βήχιο, ιβανοτσάι, μελισσόχορτο και 2 κουταλιές από κώνους λυκίσκου και ρείκι. Αυτή η ποσότητα αρκεί για ολόκληρη τη διάρκεια της θεραπείας, διότι για ημερήσια λήψη παρασκευάζεται ένα μείγμα μόνο από 1 κουταλιά της σούπας από το μείγμα, που χύνεται σε θερμός με 300 ml μόλις βρασμένου νερού. Λαμβάνεται μετά από 6ωρη παραμονή και στράγγισμα. Το υγρό χωρίζεται σε τρεις μερίδες και η κάθε μία πίνεται μισή ώρα πριν από το φαγητό.

Είδη θεραπευτικών σκευασμάτων

Οι βασικές φαρμακευτικές μορφές με τις οποίες η λαϊκή ιατρική χρησιμοποιεί το φαρμακευτικό φυτό είναι το έγχυμα, το βάμμα και το αφέψημα.

Έγχυμα

1. Έγχυμα βοτάνου. Αυτό το φαρμακευτικό φυτό ηρεμεί καλά τα νεύρα. Για την παρασκευή του εγχύματος, ρίξτε μια κουταλιά της σούπας θρυμματισμένα φύλλα σε ένα ποτήρι βρασμένου νερού και αφήστε το για τουλάχιστον δύο ώρες. Στραγγίστε και πιείτε το υγρό που προκύπτει κατά τη διάρκεια της ημέρας, χωρισμένο σε δύο δόσεις.
2. Έγχυμα ριζών – 1η εκδοχή. Το έγχυμα από ρίζες γραβιλάτο βοηθά τους λαϊκούς θεραπευτές να θεραπεύσουν το άρρωστο συκώτι, να ανακουφίσουν από σπασμούς της χοληδόχου κύστης και κολικούς του εντέρου. Οι κομμένες ρίζες (μία κουταλιά της σούπας) ζεματίζονται με ένα ποτήρι βρασμένου νερού και διατηρούνται κάτω από καλά κλεισμένο καπάκι και ζεστή πετσέτα για τουλάχιστον δύο ώρες, κατά προτίμηση τρεις. Η τρίωρη παραμονή μπορεί να αντικατασταθεί με ατμόλουτρο σε υδατόλουτρο για μισή ώρα. Αφού κρυώσει, το μείγμα στραγγίζεται και λαμβάνεται έως 4 φορές την ημέρα – πριν από το φαγητό, κάθε φορά 2–3 κουταλιές της σούπας.
3. Έγχυμα ριζών – 2η εκδοχή. Σε περιπτώσεις μετεωρισμού, διάρροιας, εμετού, εντερικών κολικών, ακόμα και δυσεντερίας, ενδείκνυται έγχυμα από 2 κουταλάκια του γλυκού ψιλοκομμένης, φρεσκοσκαμμένης ρίζας του φαρμακευτικού φυτού, περιχυμένης με 250 ml βρασμένου νερού. Μετά από δύο ώρες παραμονής σε καλά κλεισμένο δοχείο, το σκεύασμα στραγγίζεται, χωρίζεται σε δύο ίσες μερίδες και πίνεται το πρωί και το βράδυ, μισή ώρα πριν από το φαγητό.

Βάμμα

1. Τονωτικό βάμμα. Σε 100 ml βότκας ρίξτε μια κουταλιά της σούπας ψιλοκομμένη φρέσκια ρίζα του φυτού και αφήστε το για ένα μήνα σε σκοτεινό μέρος. Στραγγίστε και πιείτε 10–15 σταγόνες αραιωμένες σε 100 ml νερού, πριν από το πρωινό, το μεσημεριανό και το βραδινό. Έχει ηρεμιστική δράση και συνιστάται για τη θεραπεία νευρικών διαταραχών, καθώς και προσφέρει ζωτικότητα.
2. Βάμμα για τον καρκίνο του στομάχου. Σε μισό λίτρο βότκας μουλιάστε 5 μεγάλες κουταλιές ρίζας του φαρμακευτικού φυτού, προηγουμένως θρυμματισμένης. Αφήστε το να ετοιμαστεί για 2 εβδομάδες. Η θεραπεία με αυτό το βάμμα ενδείκνυται ως μέρος σύνθετης θεραπείας για ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του στομάχου. Η δοσολογία είναι 20 έως 30 σταγόνες τρεις φορές την ημέρα, μία ώρα μετά το φαγητό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι θεραπευτές συνταγογραφούν μία κουταλιά του γλυκού του σκευάσματος σε μία δόση.
3. Βάμμα σε κρασί. Για μισό λίτρο κρασί απαιτούνται 5 κουταλάκια του γλυκού θρυμματισμένες ρίζες του φαρμακευτικού φυτού. Χρόνος εμβάπτισης – μία εβδομάδα. Το στραγγισμένο διάλυμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της πέψης, τη μείωση του μετεωρισμού και την παύση του εμέτου. Πίνετε 50–60 λεπτά μετά το γεύμα (3–4 φορές την ημέρα) από μία κουταλιά της σούπας.

Αφέψημα

1. Βράστε για μισή ώρα 15 γραμμάρια φρέσκιας πρώτης ύλης ριζών σε 200 ml νερό. Αφού κρυώσει, φιλτράρετε. Με αυτό το αφέψημα κάντε γαργάρες για την αμυγδαλίτιδα, καθώς και εφαρμόστε κομπρέσες για ανακούφιση από πόνους στις αρθρώσεις σε περιπτώσεις εξαρθρωμάτων και ρευματισμών.
2. Σε χαμηλό βρασμό, κρατήστε στη φωτιά για 10 λεπτά ένα ποτήρι νερό με ένα κουταλάκι του γλυκού τριμμένο φρέσκο ρίζωμα γραβιλάτου. Στη συνέχεια, αφήστε το να εμποτιστεί για μία ώρα, μετά φιλτράρετε και πιείτε το κατά τη διάρκεια της ημέρας, κάνοντας μικρές γουλιές από καιρό σε καιρό. Το αφέψημα συνταγογραφείται για τη διακοπή της μητρορραγίας.
3. Σε χαμηλή φωτιά, βράστε για 10–15 λεπτά 250 ml νερό με 2 κουταλάκια του γλυκού φρέσκο θρυμματισμένο ρίζα του φαρμακευτικού φυτού, στη συνέχεια αφήστε το για 2 ώρες να εμποτιστεί. Αυτό το αφέψημα είναι καλό για γαργάρες σε περίπτωση λαρυγγίτιδας ή αμυγδαλίτιδας. Επίσης, το σκεύασμα βοηθά στη θεραπεία της στοματικής κοιλότητας σε περιπτώσεις ουλίτιδας, στοματίτιδας και άλλων προβλημάτων των βλεννογόνων. Κάντε γαργάρες 4–5 φορές ημερησίως μέχρι να εξαφανιστούν τελείως τα συμπτώματα.
4. Σε ένα ποτήρι ζεστό νερό, ανακατέψτε μια κουταλιά της σούπας φρέσκιας, κομμένης σε μικρά κομμάτια ρίζας του φυτού και βάλτε τη σε σιγανή φωτιά για 20 λεπτά, στη συνέχεια αποσύρετε και αφήστε το να εμποτιστεί για άλλα 50–60 λεπτά. Φιλτράρετε και πίνετε μία κουταλιά της σούπας 20 λεπτά πριν από κάθε γεύμα, 3 έως 4 φορές την ημέρα. Συνιστάται για τη θεραπεία του ξηρού βήχα στη βρογχίτιδα.

Εφαρμογή στην κοσμητολογία

Το αιθέριο έλαιο που λαμβάνεται από το γραβιλάτο χρησιμοποιείται ενεργά από εταιρείες παραγωγής αρωμάτων και καλλυντικών. Προσδίδει στα προϊόντα ένα ευχάριστο άρωμα γαρύφαλλου, και χάρη στις αντισηπτικές ιδιότητες του φυτού, παρασκευάζονται από αυτό σκευάσματα που έχουν καθαριστική, αναλγητική και ελαφριά ξηραντική δράση στο δέρμα.

Στην οικιακή κοσμετολογία, το γραβιλάτο χρησιμοποιείται κυρίως για λιπαρό δέρμα. Με τη βοήθεια του φαρμακευτικού φυτού μπορείτε να μειώσετε την παραγωγή σμήγματος, να τακτοποιήσετε το χόριο και να ρυθμίσετε την εφίδρωση.

Μάσκα για λιπαρό δέρμα

Βράστε ένα κουταλάκι του γλυκού φρέσκα φύλλα γραβιλάτου σε μισό λίτρο νερό για μισή ώρα. Αποσύρετε το σκεύασμα από τη φωτιά, φιλτράρετε το ζεστό και προσθέστε προσεκτικά, σε λεπτή ροή, ανακατεύοντας συνεχώς, 2 κουταλιές της σούπας άμυλο. Αφήστε το μείγμα να κρυώσει για ένα τέταρτο της ώρας και εφαρμόστε το στο πρόσωπο για 30 λεπτά. Κατά τη διάρκεια αυτής της μισής ώρας, μην ασχοληθείτε με τίποτα, ξεκουραστείτε και δείτε την αγαπημένη σας ευχάριστη τηλεοπτική εκπομπή.

Μπάνιο σώματος

Για να βελτιώσετε την κατάσταση της λιπαρής επιδερμίδας, να καθαρίσετε τους πόρους ή να μειώσετε την εμφάνιση της ακμής, που συχνά εμφανίζεται στην πλάτη σε λιπαρό δέρμα, πρέπει να ετοιμάσετε ένα αφέψημα από 8 κουταλιές της σούπας του φυτού (οποιοδήποτε μέρος του γραβιλάτου είναι κατάλληλο) και 1 λίτρο νερό. Βράστε το μείγμα για ένα τέταρτο της ώρας, μεταφέρετε το σε ένα θερμός και αφήστε το για άλλες δύο ώρες, στη συνέχεια φιλτράρετε το αφέψημα και ρίξτε το στο μπάνιο – και μπορείτε να βυθιστείτε στο νερό, να απολαμβάνετε και ταυτόχρονα να θεραπεύεστε.

Για δερματικά εξανθήματα

Αλέστε το αποξηραμένο ρίζωμα του φαρμακευτικού φυτού σε μύλο καφέ μέχρι να γίνει σκόνη. Πάρτε 2 μεγάλες κουταλιές σκόνης και αναμείξτε το με μία κουταλιά της σούπας χοιρινό λίπος, το οποίο είναι καλό να ζεσταθεί ελαφρά. Αλείψτε τα κοκκινίλες και τα εξανθήματα ακμής κάθε πρωί και βράδυ.

Για έκζεμα και δερματικούς ερεθισμούς

Στο δέρμα των χεριών που έχει προσβληθεί από έκζεμα, εφαρμόστε φύλλα του φυτού, και για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ζυμώστε τα εκ των προτέρων για να βγάλουν χυμό. Στερεώστε το φαρμακευτικό βότανο με στείρο στεγνό επίδεσμο. Επαναλάβετε τη διαδικασία μία φορά την ημέρα μέχρι να επανέλθει το δέρμα. Αυτή η θεραπεία βοηθά επίσης για την απαλλαγή από άλλες δερματικές παθήσεις.

Για πρηξίματα στο πρόσωπο και αγγειακές αράχνες

Αναμείξτε τη συνηθισμένη ποσότητα της καθημερινής κρέμας με πολτό που παρασκευάζεται με μπλέντερ από φρέσκα φύλλα γραβιλάτου. Εφαρμόστε το μείγμα κρέμας-βοτάνου στο πρόσωπο και ξαπλώστε για 20–25 λεπτά, στη συνέχεια ξεπλύνετε τα υπολείμματα του βοτάνου με ζεστό νερό. Το θεραπευτικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται λόγω της ενισχυτικής δράσης του φυτού στα τοιχώματα των αγγείων, αυξάνοντας την ελαστικότητά τους. Εάν αυτή η διαδικασία γίνεται τακτικά, τα οιδήματα δεν θα εμφανιστούν και οι αγγειακές αράχνες θα εξαφανιστούν με τον καιρό.

Αντενδείξεις για τη χρήση

Το χαρακτηριστικό του γραβιλάτου είναι ότι προδιαθέτει στην πήξη του αίματος, γι' αυτό δεν συνιστάται σε ασθενείς που είναι επιρρεπείς στο σχηματισμό θρόμβων, που πάσχουν από θρομβοφλεβίτιδα. Όσοι έχουν χαμηλή αρτηριακή πίεση θα πρέπει επίσης να αποφύγουν τη θεραπεία με αυτό το φαρμακευτικό φυτό.

Λόγω των στυπτικών και τανικών συστατικών του, το γραβιλάτο απαγορεύεται σε όσους υποφέρουν από χρόνια δυσκοιλιότητα. Σε έγκυες γυναίκες, θηλάζουσες μητέρες και παιδιά, το γραβιλάτο αντενδείκνυται επίσης.

Και, όπως κάθε φαρμακευτικό φυτό, το γραβιλάτο πιθανότατα έχει συστατικά που μπορεί να προκαλέσουν ατομική δυσανεξία σε κάποιον. Αυτά τα άτομα δεν πρέπει να το χρησιμοποιούν.

Φωτογραφία γραβιλάτου