Γάλιον: φαρμακευτικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Γάλιον (γνωστό και ως Galium – από την ελληνική λέξη για το γάλα) είναι ένα φαρμακευτικό φυτό που αναπτύσσεται τόσο στην Ευρασία όσο και στη Βόρεια Αμερική. Στη φύση υπάρχουν αρκετές εκατοντάδες είδη αυτού του φυτού, αλλά δεν χρησιμοποιούνται όλα ούτε στη σύγχρονη φυτοθεραπεία ούτε στην παραδοσιακή λαϊκή ιατρική. Υπάρχουν και δηλητηριώδεις ποικιλίες, με τις οποίες πρέπει να χειρίζεται κανείς με ιδιαίτερη προσοχή.

Χημική σύνθεση

Η χημική σύσταση δύο ποικιλιών – του γαλίου του αληθινού (γνωστού και ως κίτρινου) και της κολλητσίδας – έχει μελετηθεί καλύτερα. Και οι δύο χρησιμοποιούνται ενεργά στη λαϊκή ιατρική, και πολύτιμες για τη φαρμακολογία ουσίες περιέχονται τόσο στο βότανο, όσο και στους μίσχους, στα άνθη, ακόμα και στα ριζώματα αυτών των φυτών.

Η χημική σύσταση του γαλίου του αληθινού είναι καλά μελετημένη και περιλαμβάνει:

1. Στεροειδείς σαπωνίνες. Η λειτουργία τους στη φύση είναι η προστασία του φυτού από παράσιτα και ασθένειες. Έχουν αντιμυκητιακές ιδιότητες, και επιπλέον χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ορμονικών σκευασμάτων.
2. Ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C), το οποίο ομαλοποιεί την κατάσταση των αγγείων και του κυκλοφορικού συστήματος γενικότερα, καθώς και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα.
3. Καροτίνη, χρήσιμη για την όραση.
4. Φλαβονοειδή, με αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
5. Διάφορα οργανικά οξέα.
6. Δεψικές και χρωστικές ουσίες (οι τελευταίες συνδέονται με το όνομα αυτού του φυτού – καθώς παράγει την ίδια χρωστική ουσία με τη ρουβία).
7. Διάφορα ιχνοστοιχεία – χαλκός, σίδηρος, ψευδάργυρος, ακόμα και νικέλιο και κοβάλτιο και άλλα.

Στα άνθη και φύλλα αυτής της ποικιλίας περιέχεται το πηκτικό ένζυμο ρεννίνη, χάρη στο οποίο παλαιότερα αυτό το φυτό χρησιμοποιούνταν και για την παραγωγή τυριού.

Η χημική σύσταση της κολλητσίδας είναι γενικά παρόμοια με την προηγούμενη. Περιέχει επίσης στεροειδείς σαπωνίνες, γλυκοσίδες, φλαβονοειδή και κουμαρίνες. Αλλά, επιπλέον, υπάρχει και σαλικυλικό οξύ, το οποίο έχει αντισηπτικές και κερατολυτικές ιδιότητες. Περιέχονται επίσης ουρσολικό οξύ και η αντίστοιχη αλδεΰδη, τα οποία καθιστούν το φυτό χρήσιμο για τη θεραπεία της νεφρολιθίασης. Η κολλητσίδα περιέχει επίσης άλατα ψευδαργύρου, κοβαλτίου, μαγνησίου, νικελίου κ.λπ.

Πώς μοιάζει και πού φυτρώνει

Σχεδόν όλα τα είδη αυτού του φυτού είναι ευρέως διαδεδομένα σε όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, το γαλόχορτο το αληθινό δεν φύεται μόνο στην Ευρώπη αλλά και στη Βόρεια Αφρική. Στην Ασία απαντάται σχεδόν παντού σε περιοχές με εύκρατο κλίμα, συμπεριλαμβανομένων της Τουρκίας, των χωρών της Εγγύς και της Άπω Ανατολής. Το φυτό μπορεί να βρεθεί ακόμα και στη Νέα Ζηλανδία (αν και μεταφέρθηκε εκεί από αποίκους) και στη Βόρεια Αμερική. Τα γαλόχορτα φύονται κυρίως σε λιβάδια θερισμού, σε χωράφια σιταριού, κατά μήκος δρόμων και σε σύνορα αγρών, και προτιμούν γόνιμα εδάφη.

Μεταξύ των γαλόχορτων υπάρχουν μονοετή, διετή και πολυετή φυτά. Τα ριζώματα όλων των ποικιλιών είναι λεπτά και έντονα διακλαδισμένα. Ορισμένα είδη έχουν θεραπευτικές ιδιότητες.

Οι μίσχοι αυτού του φυτού είναι συνήθως λεπτοί, σε ορισμένα είδη έρποντες. Υπάρχουν όμως και ποικιλίες με ισχυρούς όρθιους μίσχους, όπως το βόρειο γαλόχορτο. Τα φυλλαράκια είναι στενά, με έντονο πράσινο χρώμα, και σε ορισμένα είδη έχουν οδοντωτές άκρες. Τα άνθη είναι μικρά, αστεροειδή, και το χρώμα των πετάλων μπορεί να είναι ποικίλο – λευκό, έντονο κίτρινο, ροζ. Υπάρχουν ποικιλίες, όπως το αρωματικό γαλόχορτο, που έχουν ευχάριστη μυρωδιά.

Είδη

Υπάρχουν διάφορα είδη γαλόχορτου, τα περισσότερα από τα οποία απαντώνται στη Ρωσία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία:

1. Βόρειο γαλόχορτο. Είναι ένα πολυετές ποώδες φυτό, που φτάνει σε ύψος τουλάχιστον 15 εκατοστά, μερικές φορές σχεδόν ένα μέτρο. Χαρακτηριστικό του είναι τα μικρά στενά φύλλα με τρεις νευρώσεις, ενωμένα σε ομάδες. Ανθίζει με μικρά άνθη, συνήθως λευκής απόχρωσης. Φύεται κυρίως σε δασικά λιβάδια και προτιμά υγρές πλημμυρικές πεδιάδες. Αν και το γαλόχορτο γενικά προτιμά εύφορα εδάφη, αυτή η ποικιλία μπορεί να ευδοκιμήσει και σε πετρώδη εδάφη και σε βαλτώδεις περιοχές. Στη φυτοθεραπεία χρησιμοποιούνται κυρίως τα άνθη και τα φύλλα αυτής της ποικιλίας.
2. Γαλόχορτο το αληθινό. Είναι ένα πολυετές φυτό με ισχυρό όρθιο μίσχο, που φτάνει σε ύψος περίπου 60–70 εκατοστά. Τα φυλλαράκια του είναι μυτερά, η πάνω επιφάνειά τους έχει έντονο πράσινο χρώμα, ενώ η κάτω καλύπτεται από γκρι βελούδινο χνούδι. Θεωρείται εξαιρετικό μελιτοφόρο φυτό. Τα φωτεινά κίτρινα άνθη του σχηματίζουν χνουδωτές φόβες. Πράγματι, έχουν έντονο άρωμα μελιού που προσελκύει τις μέλισσες όλο το καλοκαίρι. Αυτή η ποικιλία συναντάται συχνότερα σε λιβάδια, προτιμά γόνιμα εδάφη, και με καλές καιρικές συνθήκες και απουσία εμποδίων μπορεί να δημιουργήσει πραγματικές φυτείες.
3. Κολλητσόχορτο. Αυτό το φυτό, στην ουσία, είναι ένα ζιζάνιο, και μάλιστα εξαιρετικά ανθεκτικό σε κάθε μέθοδο καταπολέμησής του. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι η δομή των βλαστών του, οι οποίοι καλύπτονται από μικροσκοπικά δοντάκια, χάρη στα οποία προσκολλάται πολύ σταθερά στη λεία επιφάνεια των μίσχων των σταχυών των σιτηρών. Τα φύλλα του είναι στενά, τα μικρά λευκά άνθη σχηματίζουν μικρές ταξιανθίες ημιομφαλοειδούς τύπου. Στη λαϊκή ιατρική χρησιμοποιείται συχνά ο φρέσκος χυμός αυτού του φυτού, που θεωρείται πολύ αποτελεσματικός στη θεραπεία διαφόρων παθήσεων του ήπατος και δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς. Σήμερα, στη φυτοθεραπεία ερευνάται η δυνατότητα χρήσης του κατά των κακοήθων όγκων. Τα συστατικά που περιέχονται στο βότανο και στα άνθη αυτού του φυτού του προσδίδουν επίσης διουρητικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Οι αλοιφές, τα αφεψήματα και τα βάμματα με βάση αυτό το είδος έχουν επουλωτικές ιδιότητες, επιτρέποντάς τους να χρησιμοποιούνται σε διάφορες δερματολογικές διαταραχές.
4. Ασπερούλα. Αυτό το είδος είναι επίσης πολυετές. Οι βλαστοί του φτάνουν σε ύψος έως 65 εκ. Ανάμεσα σε όλους τους συγγενείς της, η ασπερούλα θεωρείται η πιο όμορφη. Οι ταξιανθίες αποτελούνται από πολλά ημιομφάλια, που αποτελούνται από πολλά μικροσκοπικά άνθη με ευχάριστο άρωμα. Η ασπερούλα ανθίζει νωρίτερα από άλλα είδη, ήδη από τον Απρίλιο. Η ανθοφορία της διαρκεί μόνο μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού. Απαντάται συχνότερα στην Κριμαία, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, αν και μπορεί να βρεθεί και σε άλλες περιοχές της Ρωσίας.
5. Γάλιο το κοινό. Αυτή είναι μία από τις ψηλότερες ποικιλίες αυτού του φυτού. Το ύψος της μπορεί να είναι τουλάχιστον 85 εκ. Ο βλαστός του είναι ισχυρός, γωνιώδης, με λίγες διακλαδώσεις. Τα φύλλα είναι μικρά και στενά. Από πάνω είναι λιγότερο χνουδωτά, από κάτω περισσότερο. Τα άνθη αυτής της ποικιλίας είναι απαλό-χρυσαφένια. Ανθίζει στα τέλη του πρώτου καλοκαιρινού μήνα και ανθίζει μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου. Απαντάται κυρίως σε ξηρά λιβάδια και μικρές πλαγιές. Ξεχωριστό χαρακτηριστικό αυτής της ποικιλίας είναι η παρουσία στη χημική της σύνθεση πυριτικού οξέος και μεγάλης ποσότητας αιθέριων ελαίων.
6. Γάλιο το μαλακό. Το ξεχωριστό του χαρακτηριστικό είναι το κάπως ασυνήθιστο τετράπλευρο σχήμα του λείου βλαστού. Πάνω του φύονται μικρά επιμήκη φύλλα με μικρά αγκάθια στις άκρες. Τα άνθη είναι μικρά, με λευκά πέταλα, συγκεντρωμένα σε ταξιανθίες που σχηματίζουν στα άκρα των βλαστών αρκετά μεγάλες φόβες. Ανθίζει σχετικά σύντομα, στα τέλη Ιουνίου και το πρώτο μισό του Ιουλίου. Απαντάται κατά μήκος των δρόμων και σε λιβάδια. Στις παραδοσιακές συνταγές της σιβηρικής ιατρικής χρησιμοποιείται κυρίως για την εξάλειψη των διαταραχών του καρδιακού ρυθμού.

Η θεραπευτική δράση ορισμένων ποικιλιών γάλιου θεωρείται ελάχιστα μελετημένη. Ωστόσο, σχεδόν όλα τα αναφερόμενα είδη αποτελούν πολλά υποσχόμενη πρώτη ύλη για τη φαρμακευτική βιομηχανία.

Συλλογή και αποθήκευση

Δεδομένου ότι στη φυτοθεραπεία σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως δύο είδη γάλιου, θα πρέπει να εξεταστούν οι ιδιαιτερότητες της συλλογής και αποθήκευσής τους.

Όσον αφορά το γαλιό το αληθινό, σε αυτή την περίπτωση φαρμακευτική πρώτη ύλη είναι όλα τα μέρη του φυτού – τα ριζώματα, οι μίσχοι, τα φύλλα και τα άνθη. Είναι προτιμότερο να το συλλέγετε κατά την ανθοφορία. Το συλλεχθέν υλικό συνιστάται να στεγνώνεται με φυσικό τρόπο σε ανοιχτό χώρο, αλλά καλύτερα στη σκιά. Μπορείτε επίσης να το στεγνώσετε σε ζεστή σοφίτα, υπό την προϋπόθεση ότι αερίζεται καλά. Για το στέγνωμα, οι μίσχοι, τα φύλλα και τα άνθη απλώνονται σε βαμβακερό ύφασμα ή χαρτί (δεν πρέπει όμως να χρησιμοποιηθεί εφημερίδα, καθώς τότε η πρώτη ύλη θα απορροφήσει επιβλαβή τυπογραφική μελάνη). Το χόρτο και τα άνθη απλώνονται σε λεπτή στρώση και πρέπει να ανακατεύονται περιοδικά για να στεγνώσουν καλύτερα.

Τα ριζώματα του γαλιού του αληθινού συνιστάται να συλλέγονται καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, ανεξάρτητα από την περίοδο ανθοφορίας. Στεγνώνονται στον καθαρό αέρα. Όλα τα είδη πρώτης ύλης συνιστάται να φυλάσσονται είτε σε λινά σακουλάκια, είτε σε χάρτινες σακούλες, είτε σε καλά κλεισμένα γυάλινα βάζα. Αλλά όλα αυτά μπορούν να διατηρούνται μόνο σε κλειστά ντουλάπια, ώστε να μην εκτίθενται στο ηλιακό φως. Η διάρκεια αποθήκευσης είναι τρία χρόνια.

Από το γαλιό το κολλητικό συλλέγεται συνήθως μόνο το χόρτο κατά την ανθοφορία. Τα ριζώματα χρησιμοποιούνται σπανιότερα, αλλά αν παρ' όλα αυτά συλλέγονται, τότε το φθινόπωρο. Η πρώτη ύλη στεγνώνεται στη σκιά ή σε στεγνωτήρια που προορίζονται για λαχανικά και φρούτα, και οι ρίζες πρέπει να τεμαχίζονται εκ των προτέρων.

Φαρμακευτικές ιδιότητες του βοτάνου του γαλίου

Δεν έχουν αποδειχθεί σήμερα όλες οι φαρμακευτικές ιδιότητες του γαλιού που του αποδίδονταν παλαιότερα. Ωστόσο, πολλά από τα χαρακτηριστικά του έχουν επιβεβαιωθεί από επιστημονικές έρευνες. Σήμερα πιστεύεται ότι το γαλιό το αληθινό διαθέτει:

1. Αντιφλεγμονώδη δράση, την οποία παρέχουν τα φλαβονοειδή.
2. Οιστρογονική δράση (χάρη στις στεροειδείς σαπωνίνες, που έχουν ιδιότητες παρόμοιες με εκείνες των γυναικείων ορμονών).
3. Ασθενή αντισηπτική δράση, χάρη στις ίδιες σαπωνίνες, καθώς και στα οργανικά οξέα.
4. Χολαγωγικές και διουρητικές ιδιότητες.
5. Επουλωτική δράση.
6. Γενική ενισχυτική δράση χάρη στις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που αναφέρονται παραπάνω.

Επιπλέον, διαθέτει ηρεμιστικές και αιμοστατικές ιδιότητες. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως φυσικό καθαρτικό.

Όσον αφορά το γαλιό το κολλητικό, αυτό διαθέτει:

1. Αντικαρκινική δράση. Υπάρχουν έρευνες που αποδεικνύουν ότι το εκχύλισμά του καταστρέφει τα κύτταρα κακοήθων νεοπλασιών του μαστού, χωρίς ωστόσο να επηρεάζει τους υγιείς ιστούς. Αυτή τη δράση παρέχει η διοσμετίνη – μια ουσία που περιέχεται στο χόρτο του γαλιού του κολλητικού.
2. Αντικαρκινικές ιδιότητες, που επίσης επιτρέπουν την καταπολέμηση των όγκων.
3. Αντιμυκητιακή δράση – λόγω της περιεκτικότητας σε σαπωνίνες, οι οποίες σε φυσικές συνθήκες είναι απαραίτητες για την προστασία του φυτού από τέτοιους μικροοργανισμούς.

Στη λαϊκή ιατρική είναι επίσης γνωστές οι αντιπυρετικές ιδιότητες του γαλιού του κολλητικού. Στην Ανατολική Σιβηρία, τα αφεψήματα του χόρτου του χρησιμοποιούνταν παλαιότερα ως αντιεπιληπτικό φάρμακο. Ωστόσο, επί του παρόντος, αυτές οι ιδιότητες του φυτού δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.

Χρήση στη λαϊκή ιατρική

Στην παραδοσιακή και σύγχρονη φυτοθεραπεία, σκευάσματα με βάση το γάλιο το αληθινό ή το κολλώδες χρησιμοποιούνται για τις εξής ασθένειες:

1. Αμυγδαλίτιδα, βρογχίτιδα, διάφορες παθήσεις του αναπνευστικού, μέχρι και πνευμονία. Σε τέτοιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται ένα έγχυμα του βοτάνου γαλίου – 2 κουταλάκια του γλυκού από τα αποξηραμένα και ψιλοκομμένα φύλλα και βότανο περιχύνονται με ένα ποτήρι βραστό νερό, κατόπιν εγχύονται για 50–60 λεπτά, φιλτράρονται. Η ποσότητα που προκύπτει χωρίζεται σε τρεις ίσες δόσεις και πίνεται τρεις φορές την ημέρα ανεξάρτητα από το γεύμα.
2. Παθήσεις του ήπατος, συμπεριλαμβανομένων των φλεγμονωδών. Αντιμετωπίζονται με αφέψημα – 1 κουταλιά της σούπας ξηρή πρώτη ύλη περιχύνεται με ένα ποτήρι βραστό νερό και θερμαίνεται σε χαμηλή φωτιά για 5 λεπτά. Στη συνέχεια, το παρασκεύασμα ψύχεται σε αποδεκτή θερμοκρασία, φιλτράρεται και λαμβάνεται σε ίσες δόσεις τρεις φορές την ημέρα.
3. Στυτική δυσλειτουργία. Συνιστάται η λήψη φρέσκου χυμού από το υπέργειο μέρος του φυτού – 2 κουταλιές της σούπας τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα, διάρκεια της θεραπείας – τουλάχιστον έναν μήνα.
4. Στηθάγχη. Πρέπει να παρασκευαστεί ένα ελαφρύ έγχυμα από το ρίζωμα του γαλίου του κολλώδους – 20 γραμμάρια ξηρού φυτικού υλικού σε 0,5 λίτρα βραστό νερό.
5. Παθολογίες του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων του ινομυώματος, της ενδομητρίτιδας, της αμηνόρροιας (επώδυνης εμμήνου ρύσεως). Για αυτό, φτιάξτε ένα έγχυμα με τον τρόπο που περιγράφηκε παραπάνω και πάρτε το τρεις φορές την ημέρα. Αλλά μπορείτε να θεραπεύσετε με αυτό το βότανο και φλεγμονώδεις παθήσεις των πυελικών οργάνων. Σε αυτή την περίπτωση, 4 κουταλιές της σούπας ξηρού φυτικού υλικού περιχύνονται με 0,4 λίτρα βραστό νερό, εγχύνονται σε θερμός για 4 ώρες, στη συνέχεια φιλτράρονται και προστίθενται στο νερό του μπάνιου.
6. Διάβρωση του τραχήλου της μήτρας. Ένα αφέψημα από το βότανο, τα φύλλα και τα άνθη του γαλίου συνιστάται για κολπική πλύση.
7. Παθήσεις του μαστού. Μπορείτε να λάβετε ένα έγχυμα του βοτάνου (2 κουταλάκια του γλυκού υλικού σε ένα ποτήρι βραστό νερό) ή να εφαρμόσετε στην προβληματική περιοχή μια μάζα από φρέσκα φύλλα του φυτού πολτοποιημένα σε κατάσταση πολτού.
8. Δερματικές παθήσεις όπως έκζεμα, ορισμένοι τύποι δερματίτιδας, δοθιήνες, αποστήματα ακόμα και καρκίνωμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι πληγείσες περιοχές του δέρματος πρέπει να αλείφονται με φρεσκοστυμμένο χυμό του βοτάνου. Ωστόσο, μερικοί σύγχρονοι βοτανολόγοι συνιστούν να χρησιμοποιείτε για αυτόν τον σκοπό σκόνη από αποξηραμένα άνθη του κίτρινου γαλίου. Από αυτήν πρέπει να φτιάξετε μια αλοιφή (προσθέτοντας βαζελίνη ή ανάλατο βούτυρο) για τις φλεγμονώδεις και εξανθηματικές περιοχές.
9. Σακχαρώδης διαβήτης. Συνιστάται να πίνετε φρεσκοστυμμένο χυμό από το υπέργειο μέρος του φυτού – 2 κουταλιές της σούπας μετά τα κύρια γεύματα, και σε καμία περίπτωση μην προσθέτετε μέλι, καθώς θα μειώσει την αποτελεσματικότητα του σκευάσματος.

Επιπλέον, σκευάσματα διαφόρων τύπων από αυτό το βότανο μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άλλες ασθένειες. Για παράδειγμα, η σκόνη από αποξηραμένο βότανο γαλίου θεωρείται αποτελεσματική θεραπεία για τη δυσεντερία, καθώς διαθέτει αντισηπτικές ιδιότητες.

Αφεψήματα και εγχύματα διαφορετικής συγκέντρωσης του βοτάνου συνταγογραφούνται για τη θεραπεία κομμένων πληγών και πυώσεων, καθώς και σοβαρών εγκαυμάτων. Δεδομένου ότι διαθέτουν ήπιες αναλγητικές ιδιότητες σε συνδυασμό με αντιφλεγμονώδη δράση, χρησιμοποιούνται υπό μορφή κομπρέσας για τη θεραπεία της ποδάγρας.

Η παρουσία ουρσολικού οξέος στη σύνθεση του κολλητικού γαλόχορτου επιτρέπει τη χρήση του αφεψήματός του στη θεραπεία της νεφρίτιδας, παθήσεων του ουρογεννητικού συστήματος και των χοληφόρων οδών.

Μείγματα που περιέχουν γάλιο

Αυτό το φυτό χρησιμοποιείται όχι μόνο ως αυτόνομο φάρμακο. Αποτελεί συστατικό διαφόρων θεραπευτικών μειγμάτων. Όλα αυτά παρασκευάζονται με τον ίδιο τρόπο – 1 κουταλιά της σούπας μείγματος από ξερά θρυμματισμένα βότανα σε 370 ml βραστό νερό. Το αφήνουμε να εμποτιστεί για τρεις ώρες, το σουρώνουμε και το λαμβάνουμε σε διαφορετικές δόσεις τρεις φορές την ημέρα.

Για την καταστροφή οξαλικών και φωσφορικών λίθων στην ουροδόχο κύστη, παρασκευάζεται ένα μείγμα με βάση ριζώματα γαλόχορτου, που λαμβάνονται σε ίσες αναλογίες με ερυθρόδανο, σπόρους άνηθου, φύλλα μέντας και υπερικού, μούρα βερβερίδας. Αυτό το σκεύασμα λαμβάνεται σε θεραπεία διάρκειας τεσσάρων μηνών, στη συνέχεια γίνεται διάλειμμα και υποβάλλεστε σε επανέλεγχο. Εάν χρειαστεί, η θεραπεία μπορεί να επαναληφθεί, αλλά μόνο μετά από συνεννόηση με γιατρό.

Για την καταστροφή λίθων στη χοληδόχο κύστη, παρασκευάζεται ένα μείγμα με βάση το βότανο γαλόχορτου, το οποίο σε ίσες αναλογίες αναμειγνύεται με το βότανο γαϊδουράγκαθου, αλογοουράς, καψέλλας, με άνθη χαμομηλιού, μετάξια καλαμποκιού και ρίζα πράσου. Αυτό το αφέψημα λαμβάνεται επίσης για τέσσερις μήνες μετά από συμβουλή γιατρού.

Τα μείγματα με βάση το γαλόχορτο μπορούν να καταπολεμήσουν ακόμη και σοβαρές αγγειακές παθήσεις, όπως οι αιμορραγικές αγγειίτιδες. Επίσης, μπορεί να είναι αποτελεσματικά στη χολοκυστίτιδα εκτός οξείας φάσης, στη σπειραματονεφρίτιδα και σε άλλες παθήσεις.

Παρόλο που το γαλόχορτο από μόνο του έχει καθαρτικές ιδιότητες, σε συνδυασμό με άλλα βότανα μπορεί, αντιθέτως, να χρησιμοποιηθεί ως φάρμακο για τη διάρροια. Σε αυτή την περίπτωση, παρασκευάζεται ένα μείγμα από το βότανο γαλόχορτου, ποιμενικής τσάντας, θυμαριού, ριζώματος αγριόχορτου. Ωστόσο, η λήψη αυτού του σκευάσματος για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν επιτρέπεται, ιδίως αν δεν έχει προσδιοριστεί η αιτία της διάρροιας. Εάν πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη, η αντισηπτική και αντιμυκητιακή δράση του γαλόχορτου δεν υποκαθιστά τη λήψη αντιβιοτικών!

Είδη θεραπευτικών σκευασμάτων

Με βάση το βότανο γαλόχορτου παρασκευάζονται διάφορα είδη θεραπευτικών σκευασμάτων. Για εξωτερική χρήση χρησιμοποιούνται τρεις παραλλαγές:

1. Σκόνη. Αποτελεί ξηρό και θρυμματισμένο υλικό που λαμβάνεται από το υπέργειο τμήμα, δηλαδή το βότανο, τα άνθη και τα φύλλα. Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία παθήσεων όπως οι δερματίτιδες.
2. Πολτός για κομπρέσες και επιδέσμους, ο οποίος παρασκευάζεται από θρυμματισμένο φρέσκο βότανο και άνθη. Χρησιμοποιείται ως κατάπλασμα σε οποιεσδήποτε δερματικές παθήσεις, αλλά είναι πιο αποτελεσματικό σε αποστήματα και εξιδρώματα.
3. Αλοιφή. Παρασκευάζεται με βάση φρέσκο βότανο που έχει λιωθεί σε πολτό ή ξηρό υλικό. Στην πρώτη περίπτωση, τρίβεται σε γουδί με φρέσκο βούτυρο. Στη δεύτερη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί βαζελίνη ή άλλη ουδέτερη λιπαρή βάση. Τέτοια σκευάσματα είναι αποτελεσματικά σε οποιαδήποτε δερματολογικά προβλήματα.

Για εσωτερική χρήση λαμβάνονται εγχύματα και αφεψήματα, χυμός και βάμμα αλκοόλης. Σπανιότερα χρησιμοποιείται τσάι από το βότανο γαλόχορτου.

Βάμμα

Το βάμμα του ποδμαρέννικ μπορεί να είναι υδάτινο ή αλκοολούχο. Στην πρώτη περίπτωση, 1 κουταλιά της σούπας πρώτης ύλης περιχύνεται με ένα ποτήρι βραστό νερό και αφήνεται σε θερμός για αρκετές ώρες, στη συνέχεια στραγγίζεται. Η συγκέντρωση των ωφέλιμων συστατικών μπορεί να ρυθμιστεί προσθέτοντας περισσότερη ή λιγότερη φυτική πρώτη ύλη.

Για το αλκοολούχο βάμμα χρησιμοποιείται αιθυλική αλκοόλη ή βότκα. Για 2 κουταλιές της σούπας φυτικής πρώτης ύλης χρησιμοποιούνται 0,4–0,5 λίτρα αλκοολούχας βάσης. Το σκεύασμα εμποτίζεται για τουλάχιστον 4 εβδομάδες, όλο αυτό το διάστημα το δοχείο πρέπει να βρίσκεται σε σκοτεινό μέρος, και περιοδικά πρέπει να το βγάζετε και να το ανακινείτε.

Τσάι

Μπορείτε να παρασκευάζετε αυτό το σκεύασμα τόσο από βότανα και φύλλα όσο και από άνθη γαλίου. Για 1 κουταλάκι του γλυκού παίρνετε ένα ποτήρι βραστό νερό – η συγκέντρωση είναι χαμηλότερη από αυτή του εγχύματος. Για να βελτιώσετε τη γεύση, μπορείτε να προσθέσετε λίγο μέλι στο ρόφημα.

Αντενδείξεις για τη χρήση

Αυτό το βότανο δεν έχει πολλές αντενδείξεις, η κύρια είναι η ατομική δυσανεξία και οι αλλεργικές αντιδράσεις. Ωστόσο, πρέπει να θυμάστε ότι το αληθινό γάλιο είναι ένα ελαφρώς δηλητηριώδες φυτό. Τα αφεψήματά του, τα εγχύματά του και κυρίως ο συμπυκνωμένος χυμός του δεν πρέπει να δίνονται σε παιδιά, αντενδείκνυται κατά την εγκυμοσύνη και τη γαλουχία. Παρ' όλα αυτά, οι νέες μητέρες δεν πρέπει να το λαμβάνουν επίσης επειδή περιέχει ορμονοειδείς ουσίες που μπορεί να επηρεάσουν την πορεία της εγκυμοσύνης.

Λόγω της ισχυρής διουρητικής δράσης, τα σκευάσματα με βάση αυτό το φυτό πρέπει να λαμβάνονται με προσοχή σε περίπτωση σακχαρώδους διαβήτη.

Ενδιαφέροντα γεγονότα

1. Το γάλιο είναι ένα φυτό ευρέως γνωστό από τα αρχαία χρόνια. Ήδη από την αρχαιότητα ήταν γνωστό ότι έχει χρωστικές ιδιότητες, καθώς και την ικανότητα να πήζει το τυρί. Ωστόσο, στην Αγγλία το γάλιο χρησιμοποιούνταν επίσης επειδή η μυρωδιά του απωθούσε τους ψύλλους. Εκείνες τις εποχές, τα στρώματα γέμιζαν με βότανα και αυτό το φυτό ήταν υποχρεωτικό μεταξύ τους. Γι' αυτό η παλιά βρετανική ονομασία του γαλίου είναι «Our Lady’s Bedstraw» (που μπορεί να μεταφραστεί ως «το άχυρο κρεβάτι της Παναγίας μας»).
2. Το ποδμαρέννικ έχει χρωστικές ιδιότητες. Χρησιμοποιούνταν για να δώσει στα υφάσματα κίτρινη απόχρωση. Επίσης, αποτελούσε συστατικό της βαφής μαλλιών – φθηνή και προσιτή. Γι' αυτό μια άλλη αγγλική ονομασία αυτού του βοτάνου είναι «Maid’s Hair» (που μεταφράζεται ως «μαλλιά της υπηρέτριας»).
3. Στα παλιά βοτανολόγια αναφέρεται επίσης ότι το γάλιο δίνει δύναμη στους κουρασμένους ταξιδιώτες, και ο φρέσκος χυμός του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε είδους δερματικά εξανθήματα.

Φωτογραφία γαλίου