Ακόνιτο: θεραπευτικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Το ακόνιτο (μαχητής) είναι ποώδες πολυετές φυτό της εκτεταμένης οικογένειας των Βατραχιοειδών. Στις χώρες της ΚΑΚ, το φυτό είναι γνωστό ως κράνος, γοβάκι, μπλε βατράχιο, γαλανομάτης, πυροβολισμός. Στη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία υπάρχουν πάνω από τριάντα τοπικές ονομασίες του ακόνιτου. Ο μαχητής διαθέτει θεραπευτικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται τόσο στη λαϊκή όσο και στην επίσημη ιατρική.

Χημική σύνθεση

Το υπέργειο τμήμα και οι ρίζες του ακόνιτου περιέχουν αλκαλοειδή. Αυτές οι ουσίες επηρεάζουν δραστικά τον ανθρώπινο οργανισμό. Σε μικρές ποσότητες έχουν θεραπευτική δράση, ενώ σε μεγάλες δόσεις αποτελούν δηλητήρια, που είναι θανατηφόρα για τον άνθρωπο.

Το φυτό περιέχει ακονιτίνη. Η ουσία είναι εξαιρετικά τοξική και ανήκει στις νευροτοξίνες. Οι ποικιλίες της ακονιτίνης (μεσοακονιτίνη, βενζοακονιτίνη, σασαακονιτίνη, γεταακονιτίνη, βενζοϋλακονίνη) ανήκουν στα αλκαλοειδή της πρώτης ομάδας.

Η δεύτερη ομάδα περιλαμβάνει σπαρτεΐνη, εφεδρίνη και ναπαλλίνη. Η συνολική περιεκτικότητα σε αλκαλοειδή στους βολβούς και τις ρίζες του ακόνιτου κυμαίνεται από 0,9 έως 4,9%.

Στη σύνθεση της φυτικής πρώτης ύλης του ακόνιτου περιλαμβάνονται επίσης:

• σαπωνίνες;
• ταννίνες·
• κουμαρίνη·
• ρητίνες και ρητινώδεις ουσίες·
• διάφορα οξέα (φουμαρικό, κιτρικό, βενζοϊκό)·
• λιπαρά οξέα (ελαϊκό, λινελαϊκό, μυριστικό, παλμιτικό, στεαρικό)·
• δαυκοστερόλη·
• ινοσιτόλη·
• μεσαϊνοδιζόλη·
• άμυλο και αμυλούχες ενώσεις·
• φλαβονοειδή·
• σάκχαρα.

Η πρώτη ύλη είναι πλούσια σε μακροστοιχεία. Πρόκειται για άλατα σιδήρου και μαγνησίου, ουσίες που περιέχουν κάλιο και ασβέστιο. Στα φύλλα και τις ρίζες του φυτού υπάρχουν ιχνοστοιχεία – ψευδάργυρος, χρώμιο, βάριο, σελήνιο, βόριο, χαλκός, μόλυβδος, νικέλιο. Οι βλαστοί και τα φύλλα περιέχουν μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C.

Πώς μοιάζει και πού φυτρώνει

Οι αντιπρόσωποι του γένους διαφέρουν σημαντικά ως προς την εξωτερική εμφάνιση, το μέγεθος, το σχήμα των φύλλων και των ανθέων. Επίσης διαφέρουν τα μεγέθη των φυτών, η διάταξη των ταξιανθιών και ο χρωματισμός των στεφάνων.

Πώς είναι

Τα φυτά του γένους Ακόνιτο έχουν ιδιόμορφα άνθη. Δεν μοιάζουν με τα άνθη του κλασικού τύπου της οικογένειας των Βατραχιοειδών. Οι στεφάνες μοιάζουν με άνθη λούπινου και άλλων εκπροσώπων της οικογένειας των Φαμπίων.

Τα μεγάλα φωτεινά πέταλα έχουν σχήμα κουκούλας, υπερκείμενου κράνους, κωδωνίσκου, καλύκου. Τα περισσότερα άνθη είναι πενταπέταλα. Το άνω πέταλο είναι μεγάλο, κυρτό, υπερκείμενο του κεντρικού τμήματος του άνθους και το προστατεύει από τυχαίες βλάβες. Το χρώμα των πετάλων είναι λιλά, μπλε, μωβ, ιώδες, κίτρινο ή λευκό.

Μέσα στο λουλούδι κρύβεται ένας στεφάνης μετασχηματισμένος σε 2 νεκτάρια (νεκταρογόνους αδένες), που εκκρίνουν ζαχαρούχο, γλυκό χυμό, προσελκύοντας μέλισσες και άλλα έντομα. Στο λουλούδι σχηματίζεται άνω ωοθήκη, στην οποία ωριμάζουν 3 έως 7 καρποί-φυλλάδια. Σε αυτά σχηματίζονται δεκάδες μικροί καφέ σπόροι.

Τα φύλλα των ακονίτων είναι πλούσια πράσινα, φωτεινά. Έχουν παλαμοειδώς διαιρεμένο και στρογγυλό σχήμα και καλύπτουν το στέλεχος από κάτω προς τα πάνω. Το ύψος των στελεχών εξαρτάται από το είδος των φυτών. Οι πιο χαμηλοί εκπρόσωποι του γένους φτάνουν σε ύψος τα 60 εκατοστά, τα ψηλότερα είδη τεντώνονται μέχρι 200–220 εκατοστά.

Το ριζικό σύστημα του ακονίτου συνεχώς αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής. Διαφορετικά είδη έχουν 2 διαφορετικά ριζικά συστήματα.

Στην πρώτη περίπτωση είναι μια κονδυλώδης ρίζα καλυμμένη με μαύρο περίβλημα, η οποία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αναπτύσσει 1–2 θυγατρικούς κονδύλους. Αυτοί διαχειμάζουν με επιτυχία και δημιουργούν νέα ακόνιτα. Η μητρική κονδυλώδης ρίζα είτε πεθαίνει είτε επιβιώνει τον χειμώνα μαζί με τους νεαρούς κονδύλους. Έτσι, σχηματίζεται μια αλυσίδα από αρκετούς στρογγυλούς κονδυλώδεις ρίζες. Μερικές φορές ο αριθμός τους φτάνει τα 10–15 τεμάχια. Από τους κονδύλους προς τα πλάγια και προς τα κάτω εκφύονται λεπτές ριζούλες.

Στη δεύτερη περίπτωση, το φυτό αναπτύσσει πολυάριθμες, σχοινοειδείς, μακριές ρίζες. Αυτές συγχωνεύονται και σχηματίζουν μια επίπεδη, γερή, ελαφρώς συστραμμένη κεντρική ρίζα.

Πού φύεται

Η κατανομή των φυτών του γένους Ακόνιτο εκτείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Αυτά τα λουλούδια συναντώνται παντού στα δάση της Ασίας. Το ακόνιτο αγαπά τα θρεπτικά εδάφη πλούσια σε χούμο και οργανικά οξέα, φύεται σε δάση και ορεινά λιβάδια, σε υγρές όχθες λιμνών και ποταμών, σε χωράφια και παρυφές δασών, κατά μήκος δρόμων και αρδευτικών καναλιών.

Είδη

Στο Βόρειο Ημισφαίριο φύονται 330 είδη του γένους Ακόνιτο. 75 ποικιλίες αυτού του φυτού συναντώνται στη Ρωσία και τις χώρες της ΚΑΚ, από αυτές 26 είδη ακονίτου φύονται στη Σιβηρία, 37 στην Άπω Ανατολή. Ευρέως διαδεδομένα είναι το ακόνιτο αλταϊκό, λευκόστομο, λευκοϊώδες, στενοκράνο, μπαϊκάλικο, στεπικό, παχύφυλλο, δελφινιόφυλλο, καρακολικό, τζουνγκαρικό, ορεινό, κουκουλοφόρο, ρανούνκουλοειδές, σαχαλίνικο, αναρριχώμενο. Δεκάδες εκπρόσωποι του γένους έχουν ονομαστεί από ονόματα βιολόγων που μελέτησαν ή ανακάλυψαν σπάνια είδη.

Το 1946 στη Σοβιετική Ένωση, δύο είδη ακόνιτου — το ακόνιτο τζουνγκαρικό και το ακόνιτο καρακολικό — συμπεριλήφθηκαν σε μια ειδική λίστα — την Κρατική Φαρμακοποιία, ως φαρμακευτικά φυτά. Αυτά τα είδη συναντώνται στις υγρές δασωμένες κοιλάδες του Τιεν Σαν.

Στην κεντρική Ρωσία συναντώνται 4 είδη ακόνιτου. Το βόρειο ακόνιτο αναπτύσσεται σε όλη την Ανατολικοευρωπαϊκή πεδιάδα, αλλά τείνει προς υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη. Το λασιόστομο ακόνιτο είναι διαδεδομένο μέχρι την οροσειρά των Ουραλίων. Το δασικό ακόνιτο απαντάται μόνο στις περιοχές του τσερνοζιόμ. Το ακόνιτο του Φλέροφ είναι ένα σπάνιο φυτό που περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο.

Συλλογή και αποθήκευση

Οι ρίζες του ακόνιτου συλλέγονται από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο. Αυτή την περίοδο οι κόνδυλοι έχουν ήδη σχηματιστεί και έχουν συσσωρεύσει θρεπτικά συστατικά. Οι συλλέκτες ξεθάβουν τόσο τους κονδυλώδεις ρίζες όσο και τα λεπτά ριζίδια. Για την εργασία χρειάζεται ένα φτυάρι. Οι εκσκαμμένες πρώτες ύλες πλένονται με καθαρό νερό και στεγνώνουν. Η ξήρανση πραγματοποιείται σε αεριζόμενο χώρο, κάτω από στέγαστρο ή στη βεράντα. Οι πρώτες ύλες δεν πρέπει να εκτίθενται στο ηλιακό φως. Η θερμοκρασία ξήρανσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 70 βαθμούς Κελσίου.

Τα φύλλα, οι μίσχοι και τα άνθη συλλέγονται στην ακμή της ανθοφορίας, τον Ιούνιο-Ιούλιο. Το πράσινο κόβεται με μαχαίρι ή ψαλίδι, διαχωρίζεται και ξηραίνεται κάτω από στέγαστρο σε ρεύμα αέρα. Η θερμοκρασία ξήρανσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τους +30 βαθμούς.

Το φυτό είναι εξαιρετικά δηλητηριώδες, κατά τη διάρκεια της συλλογής και επεξεργασίας των πρώτων υλών θα πρέπει να αποφεύγεται η επαφή του δέρματος με τον χυμό και τις κομμένες ρίζες. Οι εργασίες συλλογής πραγματοποιούνται με λαστιχένια γάντια. Τα ταψιά και οι σχάρες μετά την ξήρανση πλένονται σχολαστικά με τρεχούμενο νερό.

Οι συλλεγμένες πρώτες ύλες αποθηκεύονται σε ερμητικά κλειστά γυάλινα βάζα, σε σκοτεινό, δροσερό χώρο. Ο χώρος αποθήκευσης δεν πρέπει να είναι προσβάσιμος από παιδιά και ζώα. Η διάρκεια ζωής του ξηρού ακόνιτου είναι 2 χρόνια.

Θεραπευτικές ιδιότητες του ακόνιτου

Η μοναδική χημική σύσταση του ακόνιτου παρέχει μια σύνθετη δράση στον ανθρώπινο οργανισμό. Φαρμακευτικά και λαϊκά σκευάσματα με βάση το φυτό έχουν:

• αντιβακτηριακή;
• αντιπυρετική·
• αντιφλεγμονώδης;
• αναλγητική·
• ηρεμιστική·
• αποχρεμπτικό·
• σπασμολυτική·
• στυπτικό;
• αιμοστατικό;
• διουρητική;
• οιστρογονική δράση.

Το φάρμακο Αλλαπινίνη σε δισκία, η δραστική ουσία του οποίου λαμβάνεται από τις ρίζες του ακόνιτου λευκόστομου, συνταγογραφείται για τη θεραπεία της αρρυθμίας. Το φάρμακο έχει επίσης ηρεμιστική, αναισθητική και αγγειοδιασταλτική δράση.

Άλλα σκευάσματα με βάση το ακόνιτο, που παρασκευάζονται από φαρμακευτικές εταιρείες, η επίσημη ιατρική τα αναγνωρίζει μόνο ως εξωτερικά φάρμακα. Στα φαρμακεία πωλούνται αλκοολούχα βάμματα, αλοιφές, αποξηραμένη ρίζα. Συνταγογραφούνται για τη θεραπεία της ουρικής αρθρίτιδας, του ρευματισμού, των νευρολογικών παθήσεων, της ριζίτιδας.

Το ακόνιτο στη λαϊκή ιατρική

Στη λαϊκή ιατρική, τα σκευάσματα με βάση το ακόνιτο χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία δεκάδων ασθενειών, λαμβάνοντάς τα τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Οι συνταγές αξιόπιστων και αποτελεσματικών φαρμάκων μεταδίδονται από τη μια γενιά θεραπευτών στην άλλη.

Με εκχυλίσματα, αφεψήματα και βάμματα, κύριο συστατικό των οποίων είναι το ακόνιτο, οι λαϊκοί θεραπευτές θεραπεύουν όγκους (καλοήθεις και κακοήθεις), φυματίωση, καρδιαγγειακές παθήσεις, επιληψία, νευρολογικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της σκλήρυνσης κατά πλάκας, νευρικές διαταραχές. Αυτά τα σκευάσματα αφαιρούν τον πόνο και τη φλεγμονή στην αρθρίτιδα και την αρθροπάθεια, τη ριζίτιδα, την οστεοχονδρωσία, μειώνουν τη σοβαρότητα των κρίσεων άσθματος σε ενήλικες και βοηθούν στην ανάρρωση από πνευμονικές παθήσεις.

Οι βοτανολόγοι θεωρούν τον ακονίτη αποτελεσματικό φάρμακο για την ημικρανία, την ουλίτιδα και τον πονόδοντο. Οι παραδοσιακοί θεραπευτές συνιστούν την από του στόματος λήψη εγχυμάτων από ακονίτη για την αρρυθμία. Αφεψήματα και βάμματα συνιστώνται για οποιαδήποτε διαταραχή της λειτουργίας της καρδιάς, αδυναμία των αιμοφόρων αγγείων.

Ως εξωτερικό φάρμακο, τα σκευάσματα με βάση τον ακονίτη χρησιμοποιούνται για την πλύση πυορροούντων, κακώς επουλούμενων τραυμάτων και συριγγίων, την επεξεργασία δοθιήνων, φλυκταινώδους εξανθήματος. Με υδαρή εγχύματα θεραπεύουν ψωρίαση, δερματίτιδες, έρπητα ζωστήρα, ερυσίπελας, νευροδερματίτιδα.

Ο ακονίτης χρησιμοποιείται για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας του αίματος και τη μείωση των μυϊκών πόνων. Με αφεψήματα τρίβουν το τριχωτό της κεφαλής για να απαλλαγούν από τις ψείρες. Η λήψη του εγχύματος από το στόμα καθαρίζει τον οργανισμό από σκουλήκια και άλλους έλμινθες. Με γαργάρες θεραπεύουν στοματίτιδα, ουλίτιδα, λοιμώξεις του λαιμού. Πριν από την εμφάνιση των αντιβιοτικών, με διαλύματα που είχαν εμποτιστεί με ακονίτη, θεράπευαν αφροδίσια νοσήματα.

Βάμμα για τον πονόδοντο και τον πονοκέφαλο
Για την παρασκευή του φαρμάκου χρειάζεται ένα μπουκάλι βότκα και 20 γρ αποξηραμένης ρίζας ακονίτη. Φρέσκο υλικό δεν χρησιμοποιείται σε αυτή τη συνταγή.

Οι ρίζες κόβονται με μαχαίρι και ρίχνονται σε γυάλινο βάζο, στη συνέχεια περιχύνονται με βότκα. Το βάζο κλείνεται με αεροστεγές καπάκι. Το δοχείο τοποθετείται σε σκοτεινό μέρος και αφήνεται σε θερμοκρασία δωματίου για 7–10 ημέρες.

Το περιεχόμενο του βάζου σουρώνεται για να αφαιρεθούν τα κομμάτια της ρίζας (ορισμένοι συγγραφείς συνταγών συνιστούν να αφήσετε το υλικό στο οινόπνευμα). Το έτοιμο βάμμα φυλάσσεται σε κρύο μέρος.

Για τον πονοκέφαλο, το φάρμακο χρησιμοποιείται εξωτερικά. Μια κουταλιά της σούπας από το βάμμα τρίβεται (χωρίς έντονη πίεση) στο τριχωτό της κεφαλής. Η διαδικασία είναι καλύτερο να γίνεται πριν τον ύπνο.

Για να απαλλαγείτε από τον πονόδοντο, το βάμμα τρίβεται στο δέρμα του προσώπου, στο σημείο όπου βρίσκεται το πονεμένο δόντι και το ούλο. Δεν συνιστάται η εφαρμογή του αλκοολούχου υγρού στη βλεννογόνο μεμβράνη του στόματος. Οι διαδικασίες συνεχίζονται μέχρι βελτίωσης της κατάστασης, για πονοκεφάλους η διάρκεια είναι 1 μήνας, αλλά όχι περισσότερο.

Αφέψημα για τη θεραπεία πυωδών δερματικών παθήσεων, δοθιήνων και πλύσης τραυμάτων
Για την παρασκευή του αφεψήματος μετρούν 15 γρ αποξηραμένης ρίζας ακονίτη και τοποθετούν σε σμάλτινη κατσαρόλα (ή μεγάλη κούπα). Περιχύνουν το υλικό με ένα ποτήρι μόλις βρασμένου νερού, βάζουν το σκεύος στο μάτι και βράζουν το αφέψημα για τουλάχιστον 20 λεπτά. Στη συνέχεια αποσύρουν από το μάτι, σκεπάζουν το δοχείο με καπάκι και αφήνουν να κρυώσει.

Το δέρμα, τα τραύματα, οι δοθιήνες αντιμετωπίζονται με βαμβάκι εμποτισμένο στο αφέψημα. Η διαδικασία γίνεται 3–5 φορές την ημέρα.

Βάμμα για την ενίσχυση των αιμοφόρων αγγείων και τη θεραπεία καρδιακών παθήσεων
Το βάμμα παρασκευάζεται από αποξηραμένες ρίζες ακονίτη και βότκα. Για την παρασκευή του φαρμάκου θα χρειαστούν 10 γρ υλικού και 2 μπουκάλια βότκας (1 λ).

Οι ρίζες ψιλοκόβονται, ρίχνονται σε γυάλινο βάζο του ενός λίτρου και περιχύνονται με βότκα. Το δοχείο κλείνεται καλά με βιδωτό ή πλαστικό καπάκι, αφήνεται σε σκοτεινό ντουλάπι για 3–4 ημέρες (σε θερμοκρασία δωματίου) και σουρώνεται. Μετά από αυτό, το βάμμα είναι έτοιμο για χρήση. Η βότκα μπορεί να αντικατασταθεί με ιατρικό οινόπνευμα περιεκτικότητας 60–70%. Το φάρμακο φυλάσσεται στο ψυγείο.

Το βάμμα λαμβάνεται τρεις φορές την ημέρα, 2 σταγόνες, 30–40 λεπτά πριν από το πρωινό, το μεσημεριανό και το βραδινό. Το φάρμακο στάζει σε ένα ποτηράκι με νερό και πίνεται. Η διάρκεια της θεραπείας είναι καλύτερο να συμφωνηθεί με τον γιατρό.

Αλοιφή για τη θεραπεία της αρθρίτιδας
Για την παρασκευή του σκευάσματος θα χρειαστείτε 2 κουταλάκια του γλυκού θρυμματισμένα άνθη ακόνιτου και λαρδί (ανάλατο). Παίρνετε φρέσκα, μόλις ανθισμένα λουλούδια.

Το φυτικό υλικό τοποθετείται σε μεταλλικό εμαγιέ δοχείο. Το λαρδί λιώνεται σε τηγάνι σε χαμηλή φωτιά και περιχύνονται τα άνθη με αυτό.

Η κατσαρόλα τοποθετείται στο μάτι σε χαμηλή φωτιά. Αφήνεται για 15 λεπτά ανακατεύοντας συνεχώς το λίπος. Στη συνέχεια, το δοχείο μεταφέρεται στον φούρνο, ρυθμισμένο σε σταθερή θερμοκρασία 50–60 βαθμών. Το μείγμα διατηρείται για 10–12 ώρες και βγαίνει από τον φούρνο.

Αν δεν υπάρχει ηλεκτρικός ή υγραερίου φούρνος, μπορείτε απλά να τυλίξετε την κατσαρόλα και να την τοποθετήσετε σε ζεστό μέρος – σε σόμπα ή καλοριφέρ για το ίδιο χρονικό διάστημα. Το έτοιμο σκεύασμα φυλάσσεται στο ψυγείο.

Για τη θεραπεία, η αλοιφή εφαρμόζεται στην άρθρωση με κινήσεις τριβής. Κάνετε 2–3 εφαρμογές την ημέρα, η διάρκεια της θεραπείας είναι 7 ημέρες. Στη συνέχεια κάνετε ένα διάλειμμα μιας εβδομάδας και επαναλαμβάνετε ξανά τη θεραπεία.

Το λαρδί μπορεί να αντικατασταθεί με φαρμακευτική βαζελίνη χωρίς αρωματικά ή άλλα πρόσθετα. Η τεχνική παρασκευής της αλοιφής δεν διαφέρει από την παρασκευή του σκευάσματος με λαρδί.

Βάμμα αλκοόλης για τη θεραπεία του έλκους του δωδεκαδακτύλου
Για την παρασκευή του σκευάσματος παίρνετε 0,6 λίτρα βότκα και 20 γραμμάρια αποξηραμένης ρίζας ακόνιτου. Η πρώτη ύλη θρυμματίζεται, περιχύνεται με βότκα (ή ιατρικό οινόπνευμα) και αφήνεται για μια εβδομάδα σε κατοικημένο χώρο, σε σκοτεινό μέρος (σε ντουλάπι ή μπουφέ). Μετά από αυτό, το υγρό διηθείται και κλείνεται με αεροστεγές καπάκι.

Για τις ημερήσιες και εφάπαξ δόσεις πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό, καθώς το οινόπνευμα ερεθίζει τους βλεννογόνους. Είναι σημαντικό η αυτοθεραπεία να μην προκαλέσει παρενέργειες.

Λάδι για πόνους σε αρθρώσεις και μύες
Για την παρασκευή του σκευάσματος παίρνετε 5–7 γρ αποξηραμένης ρίζας ακόνιτου και ένα ποτήρι φυτικού ελαίου (οι λαϊκοί θεραπευτές συνιστούν ελαιόλαδο). Οι ρίζες θρυμματίζονται, τοποθετούνται σε μεταλλικό εμαγιέ δοχείο και περιχύνονται με καυτό λάδι (250 ml). Το δοχείο τοποθετείται σε μπεν μαρί και το νερό φτάνει σε βρασμό.

Το λάδι θερμαίνεται για 15 λεπτά. Το σκεύασμα ψύχεται, μεταγγίζεται σε μπουκάλι ή βάζο και κλείνεται καλά με το καπάκι.

Το παρασκεύασμα εφαρμόζεται στην άρθρωση και στους επώδυνους μύες 2–4 φορές την ημέρα. Το λάδι εντρίβεται στο δέρμα και κάνετε ελαφρύ μασάζ. Η σύνθεση απορροφάται καλά και δεν ερεθίζει το δέρμα.

Βάμμα για λήψη σε θεραπευτική σειρά σε παθήσεις εσωτερικών οργάνων
Ένα κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένων ριζών ακόνιτου θρυμματίζεται, περιχύνεται με ένα μπουκάλι βότκα και αφήνεται σε αεροστεγές δοχείο για 12–14 ημέρες. Στο μέρος όπου διατηρείται το σκεύασμα, η θερμοκρασία πρέπει να είναι δωματίου, και το δοχείο δεν πρέπει να εκτίθεται σε άμεσο ηλιακό φως. Το δοχείο ανακινείται καθημερινά. Μετά το αναφερόμενο χρονικό διάστημα, το υγρό διηθείται, η πρώτη ύλη συμπιέζεται και απομακρύνεται.

Η θεραπευτική αγωγή ξεκινά με 1 σταγόνα του φαρμάκου, η οποία προστίθεται σε 50 ml νερού. Κατά τη διάρκεια της ημέρας λαμβάνονται 3 δόσεις αυτής της συγκέντρωσης (το πρωί, το μεσημέρι και το βράδυ, μισή ώρα πριν από το γεύμα).

Κάθε μέρα προστίθεται 1 σταγόνα, αυξάνοντας τη συγκέντρωση σε 10 σταγόνες βάμματος για κάθε λήψη. Στη συνέχεια, η δόση του βάμματος ακονίτου μειώνεται σταδιακά, μετρώντας αντίστροφα.

Η διάρκεια της αγωγής είναι 19 ημέρες. Μετά το τέλος της θεραπείας γίνεται διάλειμμα 1–1,5 μηνών και επαναλαμβάνεται η λήψη του βάμματος με το ίδιο σχήμα.

Αφέψημα για τη θεραπεία του έρπητα ζωστήρα
Για την παρασκευή του αφεψήματος θα χρειαστούν 6 g φύλλων ακονίτου, 40 g βοτάνου τσερέντα, 4 ποτήρια νερό. Τα υλικά τεμαχίζονται, αναμειγνύονται, τοποθετούνται σε μια εμαγιέ κατσαρόλα και περιχύνονται τα φυτικά συστατικά με βραστό νερό. Στη συνέχεια, το δοχείο τοποθετείται στην κουζίνα, ρυθμίζεται σε χαμηλή φωτιά, το υγρό φέρεται σε βρασμό και βράζεται για 10–12 λεπτά. Η κατσαρόλα απομακρύνεται από τη φωτιά, σκεπάζεται με καπάκι και αφήνεται να κρυώσει. Το έτοιμο αφέψημα διηθείται.

Για τη θεραπεία του έρπητα ζωστήρα, μια υφασμάτινη χαρτοπετσέτα ή βαμβάκι βρέχεται στο αφέψημα και τοποθετείται στο πονεμένο δέρμα. Η κομπρέσα διατηρείται για 10 λεπτά. Η διαδικασία συνιστάται να επαναλαμβάνεται δύο φορές την ημέρα.

Έγχυμα για έκζεμα και ψωρίαση σε θερμός
Για την παρασκευή θα χρειαστεί ξηρό φυτικό υλικό: φύλλα ευκαλύπτου (30 g) και ακονίτου (3 g). Εάν πρέπει να χρησιμοποιηθούν φρέσκα φυτά, τα φύλλα προξηραίνονται και μόνο τότε ζυγίζεται η απαιτούμενη ποσότητα φυτικού υλικού.

Τα φύλλα λειαίνονται και χύνονται στο θερμός. Στη συνέχεια, το υλικό περιχύνεται με ένα ποτήρι βραστό νερό, κλείνεται το καπάκι και το δοχείο αφήνεται για 45–50 λεπτά. Μετά από αυτό το διάστημα, το έγχυμα διηθείται, μεταγγίζεται σε ένα μεγάλο γυάλινο βάζο και αραιώνεται με 3 ποτήρια ζεστού βρασμένου νερού.

Για τη θεραπεία του εκζέματος και της ψωρίασης γίνονται κομπρέσες. Μια υφασμάτινη χαρτοπετσέτα ή βαμβάκι βρέχεται στο έγχυμα και τοποθετείται στην πληγείσα περιοχή για ένα τέταρτο της ώρας. Οι διαδικασίες εκτελούνται 1 φορά την ημέρα, η διάρκεια της θεραπείας πρέπει να συντονιστεί με έναν δερματολόγο.

Σύνθετο βάμμα για τη θεραπεία της επιληψίας, της βρογχοκήλης, των νεοπλασμάτων και της πολυαρθρίτιδας
Αυτό το σύνθετο παρασκεύασμα παρασκευάζεται από φύλλα, μίσχους και άνθη ακονίτου, που συλλέγονται τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο. Το φάρμακο αποτελείται από 2 μέρη. Ξεχωριστά παρασκευάζεται ένα αλκοολικό βάμμα ακονίτου και ένα μικτό έγχυμα βοτάνων, με το οποίο αναμειγνύεται.

Για την παρασκευή του βάμματος λαμβάνεται μισό ποτήρι αποξηραμένα φύλλα και άνθη ακονίτου. Το υλικό λειαίνεται καλά, περιχύνεται με βότκα (1,5 λίτρα) και αφήνεται για 9–10 ημέρες σε σκοτεινό δωμάτιο ή κλειστό ντουλάπι. Στη συνέχεια, το υγρό διηθείται και μεταγγίζεται σε γυάλινο δοχείο για αποθήκευση.

Μετά την «ωρίμανση» του αλκοολικού βάμματος, παρασκευάζεται το δεύτερο μέρος του φαρμάκου – το έγχυμα βοτάνων. Για αυτό θα χρειαστεί ξηρό υλικό από μελίλωτο, λεοντούρα, άνθη και φύλλο σελεντίνιου, αθάνατου, τσουκνίδας δίοικης. Θα χρειαστούν επίσης βότανο μέντας πιπεράτης, σπιρέας, φύλλα πλαταγίου, άνθη κιχωρίου, φύλλο φασκόμηλου, ρεικιού, ώριμοι κώνοι λυκίσκου.

Μετρούν ίση ποσότητα από όλα τα συστατικά και αλέθουν καλά τα βότανα (σχεδόν σε σκόνη). Στη συνέχεια ετοιμάζουν ένα έγχυμα. Μια κουταλιά του τσαγιού από βότανο σε σκόνη (χωρίς την κορυφή) βράζουν με ένα ποτήρι βραστό νερό, σκεπάζουν το δοχείο με καπάκι και το αφήνουν για 7–8 ώρες.

Λαμβάνουν το φάρμακο ως εξής. Σε ένα ποτηράκι ρίχνουν 50–70 ml από το βότανο έγχυμα και προσθέτουν 5 σταγόνες από το αλκοολούχο βάμμα ακόνιτου. Πίνουν το φάρμακο τρεις φορές την ημέρα, 30–40 λεπτά πριν από το γεύμα.

Αυτή τη δοσολογία (5 σταγόνες ανά λήψη) τη διατηρούν για 5 ημέρες. Στη συνέχεια, κάθε πενθήμερο αυξάνουν τη συγκέντρωση του βάμματος ακόνιτου κατά 5 σταγόνες, φέρνοντας την εφάπαξ δόση στις 50 σταγόνες.

Για τη διακοπή του φαρμάκου θα πρέπει να συμβουλευτείτε γιατρό, καθώς ορισμένοι λαϊκοί θεραπευτές επιτρέπουν την απότομη διακοπή της θεραπείας, ενώ άλλοι θεωρούν ότι η έξοδος πρέπει να είναι σταδιακή. Το βότανο έγχυμα δεν διατηρείται περισσότερο από μία ημέρα και παρασκευάζεται καθημερινά.

Είδη θεραπευτικών σκευασμάτων

Από ξηρές ρίζες και το υπέργειο τμήμα του ακόνιτου παρασκευάζονται εγχύματα και βάμματα, θεραπευτικά έλαια και αλοιφές. Η ποσότητα των πρώτων υλών σε διαφορετικές συνταγές μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Αλλά οι γενικές αρχές παρασκευής των λαϊκών φαρμάκων είναι ίδιες.

Έγχυμα

Τα εγχύματα από ακόνιτο παρασκευάζονται όπως το τσάι, βράζοντας την αλεσμένη ξηρή πρώτη ύλη με βραστό νερό και αφήνοντάς το μέχρι να κρυώσει. Τα φρέσκοκομμένα φύλλα και άνθη πρώτα στεγνώνονται για να αποφευχθεί η υπερδοσολογία (σχεδόν όλες οι διαθέσιμες συνταγές περιλαμβάνουν μόνο αποξηραμένο υλικό).

Εάν στη διαδικασία παρασκευής αναφέρεται θέρμανση, γίνεται σε υδατόλουτρο. Αλλά υπάρχουν πολλές συνταγές όπου αναφέρεται απλό βράσιμο στην κουζίνα. Εάν το βράσιμο διαρκεί περισσότερο από 5 λεπτά, θα πρέπει να μιλάμε για παρασκευή αφεψήματος και όχι εγχύματος.

Βάμμα

Για την παρασκευή βάμματος ακόνιτου χρησιμοποιούν ποιοτική βότκα ή ιατρικό οινόπνευμα περιεκτικότητας έως 70 βαθμούς. Μπορεί να αραιωθεί με βρασμένο νερό στους 40 βαθμούς.

Η ξηρή πρώτη ύλη μετριέται με κουτάλι (ή με ζυγαριά κουζίνας), χύνεται σε γυάλινο βάζο και περιχύνεται με οινόπνευμα (βότκα). Στη συνέχεια, το δοχείο κλείνεται ερμητικά.

Το ηλιακό φως καταστρέφει τα ωφέλιμα συστατικά που περνούν από την πρώτη ύλη στο υγρό, γι' αυτό το βάμμα τοποθετείται σε σκοτεινό μέρος. Το φάρμακο διατηρείται για καθορισμένο χρόνο σε θερμοκρασία από 15 έως 24 βαθμούς, μετά το βάζο ανοίγεται και το περιεχόμενο στραγγίζεται. Το βάμμα είναι έτοιμο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αρκετούς μήνες.

Λάδι

Το έλαιο ακόνιτου παρασκευάζεται με βάση ελαιόλαδο ή ηλιέλαιο, αποξηραμένη ρίζα και το πράσινο μέρος του φυτού. Για την παρασκευή χρησιμοποιούν μια μικρή εμαγιέ κατσαρόλα ή κούπα.

Μετρούν την απαιτούμενη ποσότητα αποξηραμένου ακόνιτου, το βάζουν σε ένα δοχείο και το περιχύνουν με λάδι. Για να είναι μέγιστη η εξαγωγή ωφέλιμων ουσιών, το δοχείο με τα συστατικά τοποθετείται σε βραστό υδατόλουτρο και διατηρείται για το χρόνο που αναφέρεται στη συνταγή. Στη συνέχεια, το φάρμακο ψύχεται και χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες.

Αλοιφή

Οι αλοιφές παρασκευάζονται με βάση βαζελίνη ή λαρδί (το οποίο προηγουμένως λιώνουν σε χαμηλή φωτιά). Ως πρώτη ύλη ακόνιτου χρησιμοποιούν αποξηραμένη ρίζα και φύλλα ή φρέσκοκομμένα άνθη και φύλλα.

Τα συστατικά ζυγίζονται, μετρώνται και αναμειγνύονται σε μεταλλικό εμαγιέ σκεύος. Το σκεύος τοποθετείται σε υδατόλουτρο, ώστε το λιπαρό συστατικό να γίνει υγρό, και θερμαίνεται με συνεχή ανάδευση σε χαμηλή φωτιά.

Στη συνέχεια, το δοχείο αφαιρείται από το υδατόλουτρο, κλείνεται, τυλίγεται με πετσέτα και τοποθετείται σε ζεστό μέρος για 10–12 ώρες. Στο διάστημα αυτό, οι φυτικές πρώτες ύλες θα μαλακώσουν με τον ατμό και θα απελευθερώσουν τις ωφέλιμες ουσίες στη λιπαρή βάση. Μπορείτε να βάλετε το δοχείο σε φούρνο προθερμασμένο στους 50–60 βαθμούς (για τον ίδιο χρόνο). Μετά την ψύξη, το παρασκεύασμα χρησιμοποιείται για θεραπευτικές διαδικασίες.

Αντενδείξεις για τη χρήση

Τα δηλητηριώδη αλκαλοειδή που περιέχονται στο φυτό επιβάλλουν μια σειρά περιορισμών στη χρήση των παρασκευασμάτων. Αντενδείξεις για τη χορήγηση είναι:

• εγκυμοσύνη;
• θηλασμός;
• εξάρτηση από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά;
• υπέρταση και υπόταση;
• νεφρική ανεπάρκεια;
• ασθένειες του ήπατος;
• αλλεργική αντίδραση σε ουσίες που περιέχονται στις φυτικές πρώτες ύλες και στα εκχυλίσματα;
• οξείες λοιμώδεις νόσοι.

Τα παρασκευάσματα που περιέχουν ακονίτη δεν χορηγούνται σε παιδιά και εφήβους.

Σε περίπτωση τυχαίας κατάποσης ξηρών φυτικών πρώτων υλών, φρέσκων φύλλων και λουλουδιών ακονίτου, ή υπερδοσολογίας φαρμακευτικών και λαϊκών σκευασμάτων, θα πρέπει να καλέσετε αμέσως ασθενοφόρο. Το φυτό είναι εξαιρετικά δηλητηριώδες· ελλείψει επαγγελματικής ιατρικής βοήθειας, η δηλητηρίαση μπορεί να αποβεί θανατηφόρα. Μέχρι να φτάσουν οι γιατροί, θα πρέπει να πιείτε μεγάλη ποσότητα νερού με ενεργό άνθρακα και να προκαλέσετε εμετό.

Οι λαϊκοί θεραπευτές θεωρούν αντίδοτο το κρεμμύδι και το ξινόγαλο. Ωστόσο, αυτά τα μέσα βοηθούν μόνο σε ήπια δηλητηρίαση. Οι παραδοσιακοί θεραπευτές συνιστούν επίσης, σε περίπτωση δηλητηρίασης από έγχυμα δηλητηριώδους ακονίτου, να πιείτε έγχυμα από αντιδοτικό ακονίτη.

Φωτογραφία ακονίτου