Σέλινο ριζικό: ευεργετικές ιδιότητες και αντενδείξεις

Το σέλινο είναι ένα από τα πιο ωφέλιμα φυτά για τον άνθρωπο. Μάλιστα, όλα τα μέρη του είναι ωφέλιμα - τα φύλλα, οι ρίζες, οι σπόροι (και τα κοτσάνια - στις αντίστοιχες ποικιλίες). Ωστόσο, η ρίζα σέλινου εκτιμάται ιδιαίτερα στη διατροφολογία, καθώς περιέχει πολλές βιολογικά δραστικές ουσίες και φυτικές ίνες, που ομαλοποιούν τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Είναι διαθέσιμο σχεδόν όλο το χρόνο, αν και οι πιο νόστιμες ρίζες πωλούνται σε καταστήματα και αγορές από τον Σεπτέμβριο έως τον Απρίλιο.

Σύνθεση και θερμιδική αξία

Η ενεργειακή αξία της ρίζας σέλινου είναι μόλις 34 kcal ανά 100 g. Επιπλέον, περιέχει πολλές ωφέλιμες ουσίες.

Στη ρίζα σέλινου σχεδόν δεν υπάρχουν λιπαρά, και η ζάχαρη είναι μόνο 2–4% (για σύγκριση, στα φύλλα δεν ξεπερνά το 1%). Το μεγαλύτερο μέρος του όγκου αποτελείται από φυτικές ίνες, που ομαλοποιούν την πέψη. Επιπλέον, οι ρίζες περιέχουν:

1. Ασκορβικό οξύ, που ομαλοποιεί τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και βελτιώνει την κατάσταση των αγγείων.
2. Χολίνη και βιταμίνες της ομάδας Β και ΡΡ, οι οποίες είναι απαραίτητες τόσο για την κανονική λειτουργία του ΚΝΣ όσο και για τον ενεργό μεταβολισμό.
3. Οργανικά οξέα, συμπεριλαμβανομένου του οξαλικού, μερικά από τα οποία έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες, δηλαδή ασκούν αντιφλεγμονώδη δράση και επιβραδύνουν τις διαδικασίες πρόωρης γήρανσης.
4. Ανόργανα στοιχεία – άλατα καλίου, φωσφόρου, ασβεστίου, νατρίου, χωρίς τα οποία οι μεταβολικές διαδικασίες δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν.
5. Γλυκοσίδες και αιθέρια έλαια.

Οι ιδιότητες όλων αυτών των ουσιών (και των συνδυασμών τους) είναι πολύπλευρες, έτσι πολλοί τείνουν να θεωρούν το σέλινο ως φάρμακο για όλες τις ασθένειες. Αυτό φυσικά δεν ισχύει, αν και οι έρευνες για τις ιδιότητες της ρίζας διεξάγονται πολύ ενεργά και θεωρείται πρώτη ύλη με προοπτικές για τη φαρμακολογική βιομηχανία.

Ωστόσο, όλα έχουν μια αρνητική πλευρά, και το σέλινο δεν αποτελεί εξαίρεση. Συγκεκριμένα, περιέχει πολύ ισχυρά αλλεργιογόνα, τα οποία δεν καταστρέφονται ούτε με θερμική επεξεργασία. Μάλιστα, στη ρίζα περιέχονται περισσότερα από ό,τι στα φύλλα (αν και λιγότερα από ό,τι στους σπόρους). Αυτές οι ουσίες μπορεί να προκαλέσουν εξαιρετικά σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, ακόμη και αναφυλακτικό σοκ.

Ευεργετικές ιδιότητες της ρίζας σέλινου

Γενικά οφέλη

Αυτά τα ριζώδη λαχανικά έχουν πολλές διαφορετικές ευεργετικές ιδιότητες. Για παράδειγμα, έχουν ήπια διουρητική δράση, γι' αυτό το σέλινο συνιστάται να συμπεριλαμβάνεται στη διατροφή ατόμων που υποφέρουν από οίδημα, καθώς και σε ορισμένα προβλήματα ούρησης, ακόμη και σε μικρές πέτρες στα νεφρά. Η ρίζα σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να καταναλωθεί ωμή ή να στυφθεί ο χυμός της.

Οι ευεργετικές του ιδιότητες δεν περιορίζονται σε αυτό. Πρέπει να αναφερθεί ότι η ρίζα σέλινου:

1. Βελτιώνει τις πεπτικές διεργασίες λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε διαιτητικές ίνες. Υπάρχουν επίσης ερευνητικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι σε μεγάλες ποσότητες οι ίνες προστατεύουν από καρκινικές ασθένειες του εντέρου. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό – οι ίνες δημιουργούν επίσης ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη ωφέλιμων εντερικών βακτηρίων, που βοηθούν στην πρόληψη ασθενειών όπως ο διαβήτης και η παχυσαρκία.
2. Προλαμβάνει την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης. Γενικά, η ρίζα σέλινου συνιστάται για διάφορες καρδιαγγειακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της αρτηριακής υπέρτασης, δηλαδή της υψηλής πίεσης. Ωστόσο, τα εκχυλίσματα σέλινου δεν είναι τόσο ωφέλιμα όσο η κατανάλωση της ρίζας του.
3. Περιέχει αντιοξειδωτικά που καταστέλλουν τις φλεγμονώδεις διαδικασίες και προστατεύουν τον οργανισμό σε κυτταρικό επίπεδο, πράγμα που αποτελεί πρόληψη πολλών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένων των κακοήθων όγκων, των καρδιαγγειακών παθολογιών και της νόσου Αλτσχάιμερ. Ιδιαίτερα ωφέλιμα θεωρούνται τα φερουλικό και καφεϊκό οξύ και τα φλαβονοειδή (π.χ. κερκετίνη) που περιέχονται στη ρίζα σέλινου.
4. Βελτιώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου και επηρεάζει ευεργετικά τις γνωστικές ικανότητες.
5. Βοηθά τον οργανισμό να ανακάμψει μετά από χειρουργικές επεμβάσεις και σοβαρές ασθένειες.
6. Καταστέλλει τη δράση των ορμονών του στρες και επηρεάζει ευεργετικά τη λειτουργία του νευρικού συστήματος συνολικά. Μπορεί να συγκριθεί με ένα ήπιο ηρεμιστικό φυτικής προέλευσης.
7. Υποστηρίζει τη λειτουργία του καρδιακού μυός – λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε κάλιο. Αυτό το στοιχείο επιτρέπει την εξουδετέρωση των συνεπειών της υπερβολικής κατανάλωσης μαγειρικού αλατιού.
8. Προστατεύει το ήπαρ από την ανάπτυξη λιπώδους ηπάτωσης.
9. Είναι ένα αρκετά ισχυρό αφροδισιακό.

Οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες της ρίζας σέλινου επιτρέπουν τη χρήση της στη θεραπεία λοιμωδών και δερματικών νοσημάτων, ακόμη και παθολογιών όπως η ουρική αρθρίτιδα και η αρθρίτιδα – τα αντιοξειδωτικά ανακουφίζουν σημαντικά αυτές τις καταστάσεις.

Οι αντικαρκινικές ιδιότητες της ρίζας σέλινου δεν έχουν ακόμη μελετηθεί επαρκώς. Ωστόσο, υπήρξαν αρκετές μεγάλης κλίμακας μελέτες που έδειξαν ότι τα αντιοξειδωτικά και η βιταμινική σύνθεση του σέλινου το καθιστούν ένα πολλά υποσχόμενο μέσο στην καταπολέμηση των ογκολογικών ασθενειών.

Επίσης, μια σειρά ερευνών επιτρέπει στους επιστήμονες να θεωρούν ότι η κατανάλωση της ρίζας σέλινου θα μπορούσε να αποτρέψει την ανάπτυξη έλκους στομάχου. Συγκεκριμένα, τα ριζώδη λαχανικά περιέχουν έναν ειδικό τύπο αιθανόλης που βοηθά τις εξασθενημένες βλεννογόνες μεμβράνες. Ωστόσο, πώς να χρησιμοποιηθεί αυτή η ιδιότητα στην πράξη, δεδομένου ότι τα αιθέρια έλαια του σέλινου αντενδείκνυνται στη γαστρίτιδα και το έλκος, δεν είναι ακόμη σαφές.

Για γυναίκες

Στις εκπροσώπους του ωραίου φύλου, η ρίζα σέλινου είναι ενδιαφέρουσα επειδή περιέχει φυτικές ίνες, οι οποίες βοηθούν στην πέψη και συμβάλλουν στην απώλεια βάρους. Αλλά αυτό δεν είναι το μόνο πλεονέκτημά της.

Όλα τα μέρη του φυτού, και η ρίζα επίσης, περιέχουν το στοιχείο απιόλη. Είναι μια ορμονοειδής ουσία που δρα σε μεγάλο βαθμό όπως τα οιστρογόνα. Επομένως, η τακτική κατανάλωση ρίζας σέλινου βοηθά στη ρύθμιση του εμμηνορροϊκού κύκλου και στην εξάλειψη των πιο δυσάρεστων συμπτωμάτων του PMS, καθώς και βελτιώνει σημαντικά την κατάσταση κατά την εμμηνόπαυση.

Για τις γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση, η ρίζα σέλινου είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη επειδή περιέχει πολλή βιταμίνη Κ και φώσφορο. Και τα δύο αυτά στοιχεία είναι πολύ σημαντικά για την ενδυνάμωση των οστών και η τακτική πρόσληψή τους μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο οστεοπόρωσης, της οποίας η ανάπτυξη απειλεί τις κυρίες αυτή την περίοδο.

Επιπλέον, η ρίζα σέλινου περιέχει αντιοξειδωτικά, τα οποία έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορούν να επιβραδύνουν τις διαδικασίες γήρανσης. Η πλούσια βιταμινούχα σύνθεση του ριζώματος βοηθά στη βελτίωση της κατάστασης του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών.

Για άνδρες

Η ρίζα σέλινου πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνεται στη διατροφή ενός άνδρα, καθώς περιέχει φυτικές ορμονοειδείς ουσίες – σε αυτή την περίπτωση που επηρεάζουν την ισχύ. Ουσιαστικά, το σέλινο είναι ένα ασφαλές ανάλογο του φαρμάκου Viagra. Μπορεί κανείς να προσθέσει ωμή ρίζα σέλινου στη διατροφή ή να παρασκευάσει φρέσκο χυμό από αυτήν, και οι δύο επιλογές θα δώσουν καλά αποτελέσματα.

Οι άνδρες, σε μεγαλύτερο βαθμό από τις γυναίκες, διατρέχουν κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Για αυτούς, η κατανάλωση ρίζας σέλινου είναι επίσης καλή επειδή βοηθά στη μείωση του επιπέδου της «κακής» χοληστερόλης στο αίμα. Μελέτες έχουν δείξει ότι σε αυτό το ρίζωμα υπάρχει η ένωση 3-ν-βουτυλοφθαλίδιο, η οποία έχει υπολιπιδαιμική δράση. Με απλά λόγια, μειώνει το επίπεδο των λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας και έτσι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης χοληστερινικών πλακών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες.

Στην εγκυμοσύνη

Παρά το γεγονός ότι το σέλινο είναι γενικά ωφέλιμο, κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να καταναλωθεί μόνο σε πολύ μικρή ποσότητα, ειδικά κατά το πρώτο και τρίτο τρίμηνο. Αυτό οφείλεται στο ότι η προαναφερθείσα ουσία απιόλη δρα ως οιστρογόνο, το επίπεδο του οποίου μειώνεται κατά την εγκυμοσύνη. Αυτό σημαίνει ότι διεγείρει τις συσπάσεις της μήτρας, που μπορεί να οδηγήσει σε αποβολή ή πρόωρο τοκετό. Ωστόσο, σε μικρή ποσότητα μπορεί να καταναλωθεί – θα δώσει στον οργανισμό επαρκή ποσότητα φυτικών ινών και βιταμινών.

Στον θηλασμό

Για τις νέες μητέρες κατά την περίοδο της γαλουχίας, η ρίζα σέλινου είναι ωφέλιμη επειδή θα τις βοηθήσει να επανέλθουν γρήγορα σε φόρμα. Αλλά περιέχει πολλά αιθέρια έλαια, επομένως τουλάχιστον τους πρώτους δύο μήνες του θηλασμού είναι καλύτερο να μην καταναλώνεται αυτό το προϊόν, ώστε το γάλα να μην έχει ασυνήθιστη γεύση και το μωρό να μην αναπτύξει αλλεργία.

Για παιδιά

Το σέλινο περιέχει πολλές βιταμίνες και μέταλλα που είναι ωφέλιμα για το παιδί. Για παράδειγμα, ασβέστιο, απαραίτητο για την ενίσχυση των δοντιών και των οστών, καθώς και κάλιο, που ευνοεί την κατάσταση του καρδιαγγειακού συστήματος γενικά. Επιπλέον, η ρίζα του σέλινου περιέχει πολύ νάτριο, επιτρέποντας τη μείωση της χρήσης αλατιού στη διατροφή του παιδιού. Επίσης, αυτό το λαχανικό έχει πολύ φώσφορο, απαραίτητο για τη βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών.

Ωστόσο, οι παιδίατροι συμβουλεύουν να εισάγετε τη ρίζα σέλινου στη διατροφή του παιδιού μόνο από την ηλικία του ενός έτους και έξι μηνών. Αρχικά, προσθέτετε ένα μικρό κομμάτι της ρίζας στη σούπα και ελέγχετε την αντίδραση, καθώς αυτό το λαχανικό περιέχει πιθανά αλλεργιογόνα, και η έντονη μυρωδιά του σέλινου μπορεί να μην αρέσει στο μωρό. Πρέπει το παιδί να συνηθίσει σε αυτό. Στην αρχή, αυτό το κομμάτι σέλινου αλέθεται στο μπλέντερ μαζί με τα υπόλοιπα λαχανικά, έπειτα απλώς κόβεται σε μικρούς κύβους.

Όταν το παιδί γίνει δύο ετών, μπορείτε να του προσφέρετε πουρέ σέλινου. Το πιάτο παρασκευάζεται ως εξής – για 100 γραμμάρια ρίζας σέλινου παίρνετε 20 γραμμάρια ψίχας λευκού ψωμιού, 50 χιλιοστόλιτρα γάλα, 1 κουταλάκι του γλυκού μαλακό βούτυρο, 1 αυγό και αλάτι κατά βούληση. Καθαρίζετε το σέλινο από τη φλούδα και το κόβετε σε κύβους, στη συνέχεια το βράζετε σε ελαφρώς αλατισμένο νερό. Μουλιάζετε το ψωμί στο γάλα, έπειτα μαζί με το βούτυρο τα χτυπάτε όλα με το μπλέντερ. Βράζετε το αυγό σφιχτό, το κόβετε σε φέτες και το χρησιμοποιείτε για διακόσμηση.

Στην απώλεια βάρους

Το σέλινο, δυστυχώς, δεν έχει ιδιότητες καύσης λίπους, ωστόσο μπορεί να είναι χρήσιμο για την απώλεια βάρους. Συχνά λέγεται γι' αυτό ότι είναι ένα προϊόν με αρνητικές θερμίδες, δηλαδή ότι όταν το καταναλώνει κανείς, χάνει κατά την πέψη περισσότερες θερμίδες από όσες λαμβάνει από το προϊόν. Αυτό δεν είναι απολύτως ακριβές, γιατί το ανθρώπινο σώμα γνωρίζει πώς να εξάγει ενέργεια από οποιοδήποτε προϊόν, ακόμα και από χαμηλών θερμίδων. Απλώς, σε αντίθεση με την πατάτα, το σέλινο πρακτικά δεν περιέχει άμυλο (μόνο 5–6% του συνολικού όγκου), αλλά έχει πολλές φυτικές ίνες. Αυτό βοηθά στον καθαρισμό του οργανισμού από τοξίνες, ενώ ταυτόχρονα διεγείρεται η δραστηριότητα του εντέρου και ενεργοποιείται η διαδικασία του μεταβολισμού. Όλα αυτά μαζί βοηθούν στην απαλλαγή από το υπερβολικό βάρος.

Όσοι ασχολούνται σοβαρά με την υγιεινή διατροφή μπορούν να συμπεριλάβουν τη ρίζα σέλινου στη διατροφή τους ως συνοδευτικό για το κρέας, καθώς έτσι θα απορροφάται καλύτερα. Από διατροφολογικής άποψης, αυτή είναι μια εξαιρετική επιλογή – βραστό στήθος κοτόπουλου και σαλάτα με σέλινο και μήλο, ή κουνέλι στιφάδο με ρίζα σέλινου και κρεμμύδι.

Επίσης, καλό αποτέλεσμα δίνει η δίαιτα με σούπα σέλινου. Η ουσία της είναι ότι κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορείτε να τρώτε μόνο αυτή τη σούπα, αλλά σε οποιεσδήποτε ποσότητες. Η σούπα παρασκευάζεται ως εξής: για 300 γρ ρίζας σέλινου, παίρνετε 5 ντομάτες (το χειμώνα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κονσερβοποιημένες, αλλά όχι τουρσί), 300 γρ λευκό λάχανο, 2 γλυκές πιπεριές, 1 καρότο και μυρωδικά. Ψιλοκόβετε τα λαχανικά και τα ρίχνετε σε βραστό νερό, ξαναβράζετε (αυτό διαρκεί περίπου 10 λεπτά) και στη συνέχεια μαγειρεύετε σε χαμηλή φωτιά μέχρι να ψηθούν. Λίγα λεπτά πριν σβήσετε τη φωτιά, ρίχνετε στο κατσαρόλι τα ψιλοκομμένα μυρωδικά.

Πρέπει να ακολουθείτε αυτή τη δίαιτα για μία εβδομάδα. Σε αυτό το διάστημα μπορείτε να χάσετε 3–4 κιλά περιττού βάρους.

Η ρίζα σέλινου στην ιατρική

Η ρίζα σέλινου χρησιμοποιείται ευρέως στη λαϊκή ιατρική. Για παράδειγμα:

Κατά της εναπόθεσης αλάτων

Πάρτε 40 γρ καθαρισμένης ρίζας σέλινου σε 1 λίτρο κρύο νερό και αφήστε το να εγχυθεί για οκτώ ώρες (καλύτερα να το αφήσετε όλη νύχτα). Στη συνέχεια, σουρώνετε το έγχυμα μέσα από γάζα και το λαμβάνετε 1 κ.σ. τρεις φορές την ημέρα. Υπάρχει και άλλη εκδοχή – τρεις φορές την ημέρα, μισή ώρα πριν από τα κύρια γεύματα, λαμβάνετε φρεσκοστυμμένο χυμό σέλινου.

Κατά του ρευματισμού και του πόνου στις αρθρώσεις

Πάρτε 1 κ.σ. ψιλοκομμένης ρίζας σέλινου σε 2 φλιτζάνια βραστό νερό και αφήστε το να εγχυθεί για 4 ώρες, και στη συνέχεια περάστε το μέσα από διπλωμένη γάζα. Λαμβάνετε το έγχυμα τρεις φορές την ημέρα, 2 κ.σ. μισή ώρα πριν από το φαγητό. Αυτή η θεραπεία θεωρείται αποτελεσματική και για την ουρική αρθρίτιδα.

Κατά της αϋπνίας

Πάρτε 3 κ.σ. τριμμένης ρίζας σέλινου σε 1 λίτρο κρύο βρασμένο νερό και αφήστε το να εγχυθεί για οκτώ ώρες, και πριν τη χρήση το σουρώνετε. Το πίνετε τρεις φορές την ημέρα, 1 κ.γλ.

Κατά των αλλεργικών αντιδράσεων

Φρεσκοστυμμένο χυμό από τη ρίζα λαμβάνετε 2 κ.γλ. τρεις φορές την ημέρα μισή ώρα πριν από τα κύρια γεύματα, αλλά μόνο εάν δεν υπάρχουν αλλεργικές αντιδράσεις στο σέλινο και διασταυρούμενη αλλεργία.

Η ρίζα σέλινου χρησιμοποιείται και για τη θεραπεία κρυοπαγημάτων. Για αυτό, 200 γρ αποξηραμένης ρίζας περιχύνονται με 1 λίτρο νερό, βράζουν και αφήνονται στη φωτιά για 10 λεπτά. Στη συνέχεια, το αφήνετε να κρυώσει σε αποδεκτή θερμοκρασία και βυθίζετε το κρυοπαγημένο άκρο σε αυτό το υγρό για περίπου 15–20 λεπτά. Μετά από αυτό, αλείφετε το δέρμα με βρεφική κρέμα. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται για επτά ημέρες.

Βλάβες και αντενδείξεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατανάλωση ρίζας σέλινου αντενδείκνυται. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αυτό το ριζώδες λαχανικό δεν πρέπει να καταναλώνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εκτός του ότι το σέλινο μπορεί να προκαλέσει συσπάσεις της μήτρας, η μεγάλη ποσότητα φυτικών ινών μπορεί να προκαλέσει αυξημένο αέριο, καθώς κατά την εγκυμοσύνη το έντερο ήδη δέχεται πίεση από τη διευρυμένη μήτρα.

Σε περίπτωση λίθων στα νεφρά, απαγορεύεται ο χυμός σέλινου, καθώς μπορεί να προκαλέσει κίνηση των λίθων. Αλλά το σέλινο μπορείτε να το φάτε φρέσκο, καθώς με αυτόν τον τρόπο οι δραστικές ουσίες του εισέρχονται στον οργανισμό σε μικρότερη συγκέντρωση.

Σε περίπτωση νεφρικής ανεπάρκειας, η κατανάλωση ρίζας σέλινου αντενδείκνυται λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε κάλιο και φώσφορο. Επιπλέον, λόγω της διουρητικής δράσης, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μαζί με διουρητικά.

Αντένδειξη για τη χρήση αποτελεί επίσης η κακή πήξη του αίματος. Και αν αυτή η πάθηση συνδυάζεται με λήψη βαρφαρίνης, τότε από το σέλινο σίγουρα είναι καλύτερα να απέχετε.

Με προσοχή καταναλώνεται το σέλινο σε περίπτωση αυξημένης οξύτητας του στομάχου, καθώς με τέτοια περιεκτικότητα σε αιθέρια έλαια αυξάνει μόνο την παραγωγή γαστρικού υγρού.

Πώς να επιλέξετε και να αποθηκεύσετε

Το σέλινο μπορεί εύκολα να βρεθεί προς πώληση σε καταστήματα και αγορές από τον Σεπτέμβριο έως τον Απρίλιο, οπότε για τον χειμώνα δεν είναι απαραίτητο να το καταψύξετε. Μόνο που μπορείτε να το θεωρήσετε ως τρόπο αποθήκευσης κατά την επεξεργασία της σοδειάς από το δικό σας εξοχικό.

Μπορείτε να το καταψύξετε

Όπως και οποιαδήποτε άλλα λαχανικά, το ποιοτικό σέλινο μπορεί να καταψυχθεί. Για αυτό, τα ριζώματα πλένονται, στεγνώνονται και καθαρίζονται από τη φλούδα, τους κόμβους και τις ρίζες. Μπορείτε να καταψύξετε είτε τριμμένο σέλινο σε χοντρό τρίφτη, είτε κομμένο σε μικρά κομμάτια. Σε κάθε περίπτωση, συσκευάζεται σε σακούλες πολυαιθυλενίου ή πλαστικά δοχεία τροφίμων και στη συνέχεια τοποθετείται στην κατάψυξη.

Πώς να αποξηράνετε

Για την ξήρανση, η ρίζα του σέλινου πρέπει πρώτα να τεμαχιστεί – είτε να τριφτεί σε χοντρό τρίφτη, είτε να κοπεί με κοφτερό μαχαίρι σε μακριές λωρίδες, είτε να καθαριστεί και να κοπεί σε λεπτές φέτες χρησιμοποιώντας έναν αποφλοιωτή λαχανικών.

Το τεμαχισμένο σέλινο μπορεί να ξηρανθεί με φυσικό τρόπο, χωρίς παρέμβαση, απλώνοντάς το σε σχάρες ή ταψιά. Δεν συνιστάται να το εκθέτετε σε άμεσες υπεριώδεις ακτίνες, καλύτερα να το κρατάτε κάτω από στέγαστρο και να ανακατεύετε την τεμαχισμένη μάζα κατά διαστήματα. Η ξήρανση θα διαρκέσει τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Μπορείτε να επιταχύνετε τη διαδικασία αν το στεγνώσετε στο φούρνο σε θερμοκρασία κοντά στην ελάχιστη, με την πόρτα ελαφρώς ανοιχτή. Το πιο βολικό είναι να το στεγνώσετε σε ειδικό στεγνωτήριο. Η θερμοκρασία σε αυτό είναι ίδια με τον φούρνο – 50 βαθμούς. Η διαδικασία ξήρανσης διαρκεί 10 ώρες.

Πώς να καταναλώνετε τη ρίζα σέλινου

Παρά όλες τις ευεργετικές του ιδιότητες, το σέλινο απαιτεί προσεκτική προσέγγιση λόγω της περίσσειας φυτικών ινών που προκαλούν αέρια και των αιθέριων ελαίων.

Πόσα μπορείτε να τρώτε την ημέρα

Φυσικά, για κάθε άτομο η ποσότητα θα είναι ατομική, αλλά γενικά 300 γρ την ημέρα σε ωμή, βραστή και τηγανητή μορφή θα είναι αρκετά.

Πώς να το καθαρίσετε

Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση εξαρτάται από το πόσο οικονομικά θέλει η νοικοκυρά να καθαρίσει το σέλινο. Αν το κύριο είναι η ταχύτητα, τότε μπορείτε να κόψετε γρήγορα το ρίζωμα σε δύο μέρη και στη συνέχεια από το καθένα να κόψετε τη φλούδα και τους κόμβους κυριολεκτικά με λίγες κινήσεις. Αλλά τότε πολλή σάρκα θα πάει στα απορρίμματα.

Για πιο οικονομικό καθάρισμα, πρέπει πρώτα να κόψετε την κορυφή, όπου στερεώνονται οι μίσχοι των χόρτων. Στη συνέχεια, κόψτε προσεκτικά τη φλούδα σε λεπτή στρώση, και εκεί όπου βρίσκονται οι κόμβοι, αφαιρέστε μόνο αυτούς, και όλες τις «κοιλότητες» μεταξύ τους καθαρίστε με μαχαίρι και στη συνέχεια προσπαθήστε να αφαιρέσετε και εκεί τη φλούδα σε λεπτή στρώση. Αυτό θα πάρει πολύ περισσότερο χρόνο, αλλά θα μείνει το μεγαλύτερο μέρος της σάρκας.

Αν η ρίζα δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ολόκληρη, πρέπει να κόψετε ένα μικρό κομμάτι και να καθαρίσετε μόνο αυτό, και το υπόλοιπο να το τυλίξετε σε μεμβράνη τροφίμων.

Τι μπορείτε να μαγειρέψετε από τη ρίζα σέλινου: συνταγές

Από τη ρίζα σέλινου μπορείτε να ετοιμάσετε πολλά πιάτα. Η σάρκα της έχει έντονο άρωμα, αλλά από μόνη της δεν καταναλώνεται, εκτός ίσως σε σαλάτα, με χόρτα και ντρέσινγκ. Η ωμή ρίζα σέλινου ταιριάζει καλά με μήλα και αρωματικά βότανα, καθώς και με καρότα και κολοκύθα, γεγονός που επιτρέπει να φτιάχνετε από αυτήν πολλές σαλάτες και ορεκτικά.

Είτε βραστό είτε στιφάδο, ταιριάζει με πατάτες, μανιτάρια, κρέας ακόμη και θαλασσινά. Όλα εξαρτώνται αποκλειστικά από τη σάλτσα και τα επιπλέον μπαχαρικά. Το σέλινο μπορείτε να το προσθέσετε σε σούπες, στιφάδο λαχανικών, τουρσιά. Ακόμη και χωρίς προσθήκες, το σέλινο δίνει μια νόστιμη κρεμώδη σούπα. Μπορείτε όμως να δοκιμάσετε και άλλες παραλλαγές πιάτων:

Σούπα-πουρές από ρίζα σέλινου

Παίρνετε 1 ρίζα σέλινου, 2 κοτσάνια πράσου (μόνο το λευκό μέρος), ένα φλιτζάνι κρέμα γάλακτος 33%, 2 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο, 2 κουταλιές της σούπας λιναρόσπορο ή σουσάμι. Πλένετε καλά το σέλινο και το πράσο. Στο πράσο κάνετε μια βαθιά διαμήκη τομή για να αφαιρέσετε όλες τις ακαθαρσίες. Κόβετε σε μεγάλα κομμάτια τόσο τη ρίζα όσο και τα κοτσάνια και τα βάζετε στην κατσαρόλα, έτσι ώστε το νερό να καλύπτει τα λαχανικά. Φέρνετε το μείγμα σε βρασμό, στη συνέχεια χαμηλώνετε τη φωτιά στο ελάχιστο και το αφήνετε με κλειστό καπάκι για 20–30 λεπτά. Όταν το σέλινο μαλακώσει, το χτυπάτε με το μπλέντερ μέχρι να γίνει πουρές, προσθέτετε την κρέμα και ανακατεύετε τα πάντα. Αλάτι και πιπέρι προσθέτετε κατά βούληση. Κατά το σερβίρισμα, πασπαλίζετε με σπόρους και ψιλοκομμένα μυρωδικά.

Πατάτες με σέλινο

Παίρνετε 400 γρ. πατάτες και ισάριθμη ποσότητα ρίζας σέλινου, 1 μεγάλο λευκό κρεμμύδι, μια χούφτα φρέσκα φύλλα θυμαριού, 2–3 κουταλιές της σούπας φυτικό λάδι, αλάτι κατά βούληση. Πλένετε τις πατάτες με τον συνηθισμένο τρόπο, τις ξεφλουδίζετε και τις κόβετε σε μέτρια κυβάκια. Το ίδιο κάνετε και με το σέλινο. Στη συνέχεια κόβετε το κρεμμύδι και το σοτάρετε για λίγα λεπτά μαζί με το θυμάρι σε αντικολλητικό τηγάνι. Μετά από 3–4 λεπτά προσθέτετε το σέλινο και τις πατάτες και ανακατεύετε. Τα σιγομαγειρεύετε όλα με καπάκι σε χαμηλή φωτιά για 15–20 λεπτά μέχρι να μαγειρευτούν τα λαχανικά. Για να μην αρπάξει το φαγητό, πρέπει να το ανακατεύετε συνεχώς. Εάν χρειαστεί, προσθέτετε λίγο ζεστό νερό, αλλά ιδανικά λίγο λευκό ξηρό κρασί. Αυτό θα δώσει στο πιάτο πιο έντονο άρωμα. Το αλάτι και τα μπαχαρικά τα προσθέτετε στο τέλος του μαγειρέματος και ανακατεύετε τα υλικά για άλλη μια φορά.

Γκρατέν με ρίζα σέλινου, κολοκύθα και φακή

Για αυτό το πιάτο θα χρειαστούν τα εξής υλικά: 1 μεγάλη ρίζα σέλινου, 300 γρ σάρκας κολοκύθας και δύο μέτρια καρότα, 60–70 γρ καφέ φακές, 1–2 κρεμμύδια, 2–3 σκελίδες σκόρδου, από δύο κλαδάκια θυμάρι και δεντρολίβανο, 2 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο, 2 κουταλάκια του γλυκού βαλσάμικο ξύδι και το ίδιο ποσό σάλτσας σόγιας, 0,4 λίτρα ζωμού λαχανικών. Επίσης χρειάζονται 150 γρ καλού σκληρού τυριού, 50 ml γάλα, αλάτι και πιπέρι κατά βούληση. Τα κρεμμύδια, την κολοκύθα και τα καρότα τα κόβουμε σε μικρά κομμάτια, τα φύλλα των μυρωδικών τα ψιλοκόβουμε και το σκόρδο το περνάμε από πρέσα. Αρχικά σε μια κατσαρόλα με χοντρό πάτο σοτάρουμε ελαφρά τα κρεμμύδια, στη συνέχεια προσθέτουμε το σκόρδο, το θυμάρι και το δεντρολίβανο, λίγο βαλσάμικο ξύδι, ανακατεύουμε και αφήνουμε στη φωτιά για κυριολεκτικά ένα λεπτό. Έπειτα έρχεται η σειρά να προσθέσουμε τα άλλα λαχανικά, τις φακές και τα μπαχαρικά. Μετά από λίγα λεπτά ρίχνουμε τον ζωμό λαχανικών, προσθέτουμε τη σάλτσα σόγιας και βράζουμε. Βράζουμε τα λαχανικά για 45 λεπτά, μέχρι να μαλακώσουν οι φακές.

Στο μεταξύ καθαρίζουν τη ρίζα σέλινου και την κόβουν σε κυβάκια, και στη συνέχεια τη βράζουν σε αλατισμένο νερό, προσθέτοντας εκεί σκόρδο. Αφού το σέλινο είναι έτοιμο, το μεταφέρουν στο μπλέντερ, προσθέτουν εκεί ελαιόλαδο και γάλα και χτυπάνε τον πουρέ. Σε ένα λαδωμένο ταψί απλώνουν τα έτοιμα λαχανικά με τις φακές, από πάνω τον πουρέ σέλινου. Ισοπεδώνουν την επιφάνεια και πασπαλίζουν με τριμμένο τυρί, και στη συνέχεια ψήνουν στο φούρνο μέχρι να σχηματιστεί κρούστα.

Σαλάτα με ρίζα σέλινου και σάλτσα ρεμουλάντ

Το τελευταίο είναι μια παραδοσιακή σάλτσα της γαλλικής κουζίνας με κάπαρη, αλλά μπορείτε να την παραλείψετε, ακόμα περισσότερο που υπάρχει σε πολλές εκδοχές. Για την παρασκευή του πιάτου θα χρειαστούν τα εξής προϊόντα: 1 μεγάλη ρίζα σέλινου, ένα ποτήρι σπιτικής μαγιονέζας, ένα αυγό κότας βρασμένο σφιχτά, από 1 κουταλιά της σούπας ψιλοκομμένο μαϊντανό και εστραγκόν, μια σκελίδα σκόρδο, 0,5 κουταλάκι του γλυκού μουστάρδα Ντιζόν με σπόρους. Η σάλτσα παρασκευάζεται ως εξής: χωρίζουμε τα ασπράδια από τους κρόκους. Ψιλοκόβουμε το ασπράδι, ενώ τον κρόκο τον τρίβουμε με μια κουταλιά μαγιονέζας, και στη συνέχεια τον προσθέτουμε στην υπόλοιπη μαγιονέζα, βάζουμε εκεί το ψιλοκομμένο σκόρδο, το μαϊντανό, το εστραγκόν και τη μουστάρδα. Το σέλινο το καθαρίζουμε και το κόβουμε σε λεπτές φέτες, στη συνέχεια το ρίχνουμε σε βραστό νερό και το βράζουμε για 3–4 λεπτά. Έπειτα στραγγίζουμε το νερό, κρυώνουμε το σέλινο, το κόβουμε σε ψιλές λωρίδες και το περιχύνουμε με τη σάλτσα ρεμουλάντ. Πριν το σερβίρισμα πασπαλίζουμε με μυρωδικά.

Τηγανητή ρίζα σέλινου με αρωματικά βότανα

Για την προετοιμασία θα χρειαστείτε μια μεγάλη ρίζα σέλινου (περίπου 0,5 κιλό), 2 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο, 2–3 σκελίδες σκόρδο, ένα κλωνάρι φρέσκο δεντρολίβανο και μια χούφτα φύλλα μέντας. Προσθέτετε αλάτι και μαύρο πιπέρι κατά βούληση. Κόβετε πρώτα τη ρίζα σέλινου σε φέτες πάχους ενός δακτύλου και στη συνέχεια τη χωρίζετε σε κομμάτια. Τηγανίζετε το λαχανικό στο προθερμασμένο ελαιόλαδο μέχρι να αποκτήσει μια χρυσαφένια κρούστα. Στη συνέχεια, χαμηλώνετε τη φωτιά στο ελάχιστο, προσθέτετε στο τηγάνι το ψιλοκομμένο σκόρδο και το δεντρολίβανο και σοτάρετε όλα μαζί για 4–5 λεπτά. Όταν το σέλινο μαλακώσει, προσθέτετε λίγο βούτυρο και μέντα, καρυκεύετε με αλάτι και πιπέρι, ανακατεύετε χωρίς να το απομακρύνετε από τη φωτιά. Πριν το σερβίρισμα, στραγγίζετε το περιττό λάδι.

Για οποιαδήποτε από αυτές τις συνταγές χρειάζεστε μια καλή ρίζα σέλινου. Καλό είναι να την επιλέγετε σωστά: η ρίζα πρέπει να είναι σκληρή, με λεία επιφάνεια και χωρίς κόμπους, από τους οποίους θα πρέπει ούτως ή άλλως να απαλλαγείτε αργότερα. Είναι σημαντικό το εσωτερικό της να είναι γεμάτο, χωρίς κενά. Για να το ελέγξετε, χρειάζεται να χτυπήσετε τη ρίζα. Μια ποιοτική ρίζα θα κάνει έναν μουντό ήχο, ενώ ένας ηχηρός ήχος είναι χαρακτηριστικός ενός λαχανικού που είναι άδειο στο εσωτερικό.

Ενδιαφέροντα γεγονότα για το σέλινο

Από βοτανική άποψη, το σέλινο ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδανθών (Apiaceae) και είναι συγγενές με τον μαϊντανό και το καρότο, αν και διαφέρει από αυτά στην εμφάνιση, τη γεύση και το άρωμά του. Είναι ενδιαφέρον ότι οι θεραπευτικές ιδιότητές του ήταν γνωστές ήδη από την Αρχαία Ελλάδα. Ο θρυλικός Ιπποκράτης στα έργα του περιέγραφε τη δράση του σέλινου σε διάφορες ασθένειες. Ωστόσο, δεν το κατανάλωναν, καθώς οι άγριες ποικιλίες που φύτρωναν στη Μεσόγειο ήταν πικρές, και οι πρώτες νόστιμες ποικιλίες αναπτύχθηκαν μόνο 18 αιώνες αργότερα.

Αλλά στη Ρωσία, το σέλινο εμφανίστηκε μόνο επί Αικατερίνης της Μεγάλης – και αρχικά ήταν φυτό διακοσμητικό, αν και ήδη τότε οι αυλικές καλλονές γνώριζαν ότι είναι απίστευτα ωφέλιμο για το δέρμα και τα μαλλιά. Αλλά για πολλά χρόνια το σέλινο απλώς στόλιζε τους κήπους ως ξένος επισκέπτης. Και το όνομά του προήλθε από μια γερμανική ονομασία, η οποία με τη σειρά της ανάγεται στα λατινικά. Σήμερα, η ανάμνηση αυτή διατηρείται μόνο στην ουκρανική γλώσσα, όπου το σέλινο ονομάζεται «σέλερα».

Φωτογραφία ρίζας σέλινου